Toz və yağıntı deyil: Qədim şəhərlər niyə yer altında qalır?

Toz və yağıntı deyil: Qədim şəhərlər niyə yer altında qalır?Arxeoloji qazıntı aparılan qədim yaşayış məntəqələrini ziyarət edən hər bir turist belə yerlərin iki əsas xüsusiyyətini görə bilər: birincisi, demək olar ki, bütün antik evlər və tikililər yerin dərin qatlarında yerləşir, ikincisi isə onların əksəriyyətindən yalnız bünövrə - vaxtilə divar olmuş bir neçə sıra kərpic qalır.

Qaynarinfo-nun məlumatına görə, bir çox insan intuitiv olaraq hesab edir ki, bu şəhərlər sadəcə işğalçılar tərəfindən dağıdılıb, daha sonra isə küləklə gətirilən torpaq və tozun altında qalıb. Bu fikir qismən doğru olsa da, əsas səbəb daha mürəkkəbdir.

Antik şəhərləri yer altında gizlədən səbəblər

Əvvəlcə nəzərə almaq lazımdır ki, qədim dövrlərdə şəhərlərdə müharibə, yanğın və ya zəlzələlər nəticəsində dağıntılar yarananda ərazi, demək olar ki, heç vaxt tam təmizlənmirdi. Çünki bu proses çox zəhmət və xərc tələb edirdi.

Bunun əvəzinə dağıntıların üzərinə yeni torpaq tökülür, ərazi düzəldilir və həmin yerin üzərində yeni binalar tikilirdi.

Beləliklə, eyni məkanda çox vaxt müxtəlif nəsillərə aid onlarla tikili qatı yaranırdı və hər biri özündən sonra tikinti qalıqları buraxırdı.

Toz və yağıntı deyil: Qədim şəhərlər niyə yer altında qalır?Bununla yanaşı, kərpic, daş və keyfiyyətli taxta həmişə qiymətli tikinti materialları hesab olunurdu. Buna görə də tərk edilmiş məhəllələr tezliklə pulsuz tikinti materialı mənbəyinə çevrilirdi.

Yaxınlıqdakı evlərin və kəndlərin sakinləri köhnə divarları demək olar ki, bünövrəyə qədər sökür, yalnız ən aşağı hörgü sıralarını saxlayırdılar.

Toz və yağıntı deyil: Qədim şəhərlər niyə yer altında qalır?Məhz bu amil təkcə qədim şəhərlərin niyə torpaq altında qalmasını deyil, həm də müharibə və təbii fəlakətlərdən zərər görməyən ərazilərdə belə qədim tikililərin niyə dağılmış vəziyyətdə görünməsini izah edir.

Şəhərlərin yer altında qalmasına səbəb olan digər amillər

Lakin dağıntılar olmasa belə, qədim şəhərlərdə küçələrin səviyyəsi zaman keçdikcə yüksəlirdi. Bunun bir neçə səbəbi var idi.

Toz və yağıntı deyil: Qədim şəhərlər niyə yer altında qalır?Əvvəla, keçmişdə məişət tullantıları demək olar ki, heç vaxt şəhərdən kənara daşınmırdı. Onlar əsasən evlərin yaxınlığında tökülür, hamarlanır və torpaqla örtülürdü.

Qida tullantıları üçün xüsusi yerlər - kompost quyuları və ya yaşayış məntəqələrindən uzaqda yerləşən zibilliklər mövcud olsa da, kərpic qırıntıları, daş, kirəmit və digər qeyri-üzvi tullantılar çox vaxt elə yerindəcə qalırdı. Çünki bunlar pis qoxu yaratmır və zərərvericiləri cəlb etmirdi.

Digər mühüm səbəb isə yollar idi. Torpaq yollar yağışdan sonra palçığa çevrilirdi və normal hərəkəti təmin etmək üçün onların üzərinə dəfələrlə qum, çınqıl və daş qırıntıları tökülürdü. Nəticədə yolların səviyyəsi ətrafdakı tikililərə nisbətən tədricən yüksəlirdi.

Hətta daş döşənmiş küçələrin yaranması ilə bu proses dayanmadı. Küçələrdə daim ayaqqabıların və arabaların gətirdiyi palçıq, saman və at peyini toplanırdı. Yol yenilənəndə isə yeni örtük çox vaxt bütün bu qatların üzərindən salınırdı.

Nəticədə hər belə yenilənmə küçə səviyyəsini bir neçə santimetr artırırdı.

Bundan əlavə, bünövrələrin çökməsi, tozun yığılması və digər təbii proseslər də öz rolunu oynayırdı. Buna görə zaman keçdikcə hətta yaşayış binaları belə küçə tərəfdən sanki torpağa "batmış" kimi görünməyə başlayırdı.


Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Dünyada   Baxılıb: 677   Tarix: 24 iyul 2026  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş


Oxşar xəbərlər

.

Toyda o qədər pul yığıldı ki, 4 nəfər güclə daşıdı - VİDEO

Siirtdə keçirilən qəbilə toyunda bəyin pulu daşıması görüntüləri böyük maraq doğurub. " "a istinadən xəbər verir ki, çoxlu sayda qonağın iştirak edən toy şəhərin tanınmış simalarından birinin oğlu üçün baş tutub. Bəy pulu daşımaq üçün yanında olan daha 3 nəfərdən kömək istəyib. Bəy və yoldaşlarını

17 sentyabr 2021
.

Kadırov çeçen komandiri təhdid etdi: "Səni yandıracağam"

Çeçenistan lideri Ramzan Kadırov etdiyi sərt çıxışlarla gündəmə gəlib. Unikal.org xəbər verir ki, çeçen səhra komandiri Əhməd Zakayevi təhdid edib. Kadırov Zakayevlə bağlı təhdidlərini çeçen dilində səsləndirib. "Əgər sən bir daha atamın adını çəksən, görəcəksən başına nə gəlir. Hətta bu dünya yans

16 sentyabr 2021
.

Bill Qeyts: "Dünya yeni pandemiyaya hazır deyil"

"Microsoft" şirkətinin təsisçisi Bill Qeyts dünyanın yeni pandemiyaya hazır olmadığını bəyan edib. Multimilyarderin fikrincə, bu hal həyəcan doğurur. Qeytsin qənaətinə görə, hazırlığın başlıca meyarı 100 gün ərzində bütün dünyanı vaksinlə təmin edəcək istehsal müəssisələrinin yaradılmasıdır

15 sentyabr 2021
.

Köçəryan Moskvaya gedə bilməyəcək - QADAĞAN EDİLDİ

Məhkəmə Ermənistanın keçmiş prezidenti, "Hayastan" blokunun rəhbəri Robert Köçəryanı ölkədən çıxmasını qadağan edib. APA-ya istinadən xəbər verir ki, bu barədə "Hayastan" blokunun mətbuat xidməti məlumat yayıb. Bildirilib ki, təxminən bir həftə əvvəl Rusiyanın hakim "Vahid Rusiya"

17 sentyabr 2021
.

Merkel rəsmi mərasimdə ayaq üstə dura bilmədi – VİDEO

Ötən illərdə ara-sıra titrəmələrilə diqqət çəkən Almaniya Kansleri Angela Merkel Albaniyada rəsmi qarşılanma mərasimi zamanı stulda əyləşib. Hökumət başçısının rəsmi protokola uyğun olaraq ayaq üstə dura bilməməsi onun səhhətilə bağlı gəzən şayiələri yenidən gündəmə gətirib. Qeyd edək ki, Merkel il

15 sentyabr 2021
.

Bu ölkədə iki yaşdan yuxarı uşaqların vaksinasiyasına başlanıldı

Kubada 2-10 yaş arasında olan uşaqların vaksinasiyasına başlanılıb. Hazırda Kubada yerli istehsal olan "Abdala" və "Soberana" adlı iki peyvənd var. Hər iki peyvəndin üç dəfə vurulması tələb olunur. Ötən həftə isə hökumət 11-18 yaş arası kubalıların peyvəndləmə prosesinə başlayıb

17 sentyabr 2021
.

Qəbirdən çıxanı gördü, videonu titrəyərək çəkdi - VİDEO

ABŞ sakini tərəfindən çəkilən qorxunc kadrlar hər kəsi heyrətə salıb. -a istinadən xəbər verir ki, qəbiristanlıqdan çıxan saçları çəkən Coel Morrison saçların niyə çıxdığına təəccüblənib və səlahiyyətlilərdən məsələyə baxılmasını istəyib. Qəbirstanlıqda yaxınını ziyarət edən Morrison qəbirdən çıxan saçların

17 sentyabr 2021
.

İki dəfə dünyaya gəldiyini deyən qadın ÖLKƏ RƏHBƏRİNİ DƏ ŞOKA SALDI

Reenkarnasiya həqiqətən var ya yox bilinmir, amma Hindistanda baş verən bu hadisə, ona olan baxışınızı tamamilə dəyişəcək. -a istinadən iki dəfə doğulduğunu iddia edən hindli Şanti Devinin ağlları başdan alan hekayəsini təqdim edir. Şanti Devi cəmi 4 yaşında ikən ailəsinə evindən 120 kilometr uzaqlıqd

18 sentyabr 2021
.

Bəylə gəlin həm bir-birilərinə, həm də seçdikləri namizədə "hə" dedilər - VİDEO

Rusiyanın Zabaykalsk diyarında gənc cütlük səsvermə zaman elə birbaşa seçki məntəqəsində nikaha girmək qərarına gəliblər. Beləliklə yeni evlilər bir gündə iki vətəndaşlıq borcunu yerinə yetiriblər. Hadisə Çita şəhərində qeydə alınıb. "Gənclərin Rusiyanın gələcəyinə səs verməsinə mane olan səbəblər

18 sentyabr 2021