Uşaqların şəxsi mesajlarına nəzarət: Valideynlər nələri bilməlidirlər?

Uşaqların şəxsi mesajlarına nəzarət: Valideynlər nələri bilməlidirlər?"Məktəbəqədər və aşağı sinif şagirdlərinin onlayn ünsiyyətinə nəzarət etmək həm məqsədəuyğundur, həm də zəruridir".

Oxu.Az xəbər verir ki, bu mövzuda Gazeta.ru saytına rusiyalı pedaqoq-psixoloq Şamil Axmadullin məlumat verib.

Onun sözlərinə görə, indi bir çox bağça uşağının səsli və videomesajlaşma funksiyası olan ağıllı saatları, yaxud mobil telefonları mövcuddur. Yeddi yaşı olan uşaq yazmağı bacarsa da, o hələ kiberdələduzluq təhlükəsini, tanımadığı şəxslərə foto göndərməyin yolverilməzliyini və ya onlayn oyunlardakı həmyaşıdının əslində yaşlı biri ola biləcəyini dərk etmək iqtidarında deyil.

"Burada valideyn nəzarəti sərhədlərin pozulması deyil, birbaşa qoruma vəzifəsidir. Həmin dövrdə parollardan xəbərdar olmaq, uşağın kimlərlə əlaqə saxladığını izləmək, xüsusi filtrlər tətbiq etmək və qadcetləri ortaq istifadə sahələrində saxlamaq tələb olunur. Lakin prosesi gizli təqibə çevirməmək mütləqdir. Ən yaxşısı bunu açıq şəkildə bildirməkdir: "Sənin yaşın az olduğu üçün mən cihazındakı fəaliyyətlərinə nəzarət edirəm. Bu, avtomobildə təhlükəsizlik kəməri taxmaq kimi sənin müdafiən üçündür". Uşaqlar onlara qoyulan qaydaları dəqiq şəkildə anlamalıdırlar", - deyə mütəxəssis vurğulayıb.

Orta məktəb dövründə (orta hesabla 9-12 yaş arası) isə sərbəstlik tədricən artırılmalıdır. Bu yaş aralığı bir növ keçid mərhələsidir. Uşağın düşüncəsi daha da formalaşır və şəxsi sirləri meydana gəlir ki, bu da normal inkişaf göstəricisidir. Bu zaman kəsiyində tam nəzarət artıq zərərli ola bilər: mesajları xəbərsiz oxunan uşaqlar gizlin hərəkət etməyə, saxta profillər yaratmağa və məhdudiyyətləri aşmağa meyilli olurlar.

"İnanın, o bunu asanlıqla öyrənəcək. Şiddətli nəzarəti davam etdirmək əks reaksiya verəcək və övladınızın inamını sarsıdacaq. Davamlı izləmək əvəzinə ortaq məxrəcə gəlmək daha məqsədəuyğundur. Onlarla kibertəhlükəsizlik məsələlərini təhlil edin: yadlarla danışmamaq, fərdi məlumatları və şəkilləri paylaşmamaq, şübhəli və ya qorxuducu hərəkət edən şəxslər barədə valideynə məlumat vermək. Bəzən mesajlara birlikdə nəzər salmaq barədə razılığa gəlin. Yaxud uşaqda şübhə yaradan istənilən məqamı, xüsusən də yad profilləri sizə göstərməsini xahiş edin. Vəziyyətin ciddiyyətini anlamaq üçün onlara maarifləndirici videolar izlədin. Beləliklə, nəzarət prosesi təhlükəsizlik naminə müştərək əməkdaşlığa çevriləcək", - pedaqoq tövsiyə edib.

Yeniyetməlik dövründə isə şəxsi məkanın toxunulmazlığı xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Onlar üçün fərdi yazışmalar müstəqil şəxsiyyət kimi formalaşmağın bir parçasıdır və mesajların gizlicə oxunması xəyanət kimi qiymətləndirilir. Valideynini bu cür hərəkət edərkən görən yeniyetmə uzun müddətə inamını itirir və özünə qapanır. Odur ki, burada qayda olduqca sadədir: şəxsi həyata hörmətlə yanaşılmalıdır. Ekspert əlavə edib ki, bu qaydanın yeganə istisnası yalnız ciddi təhlükənin olmasına əsaslı şübhələr yarandığı anlardır.


Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Maraqlı   Baxılıb: 666   Tarix: 24 iyul 2026  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş


Oxşar xəbərlər

.

Klozetin içinə 1 ədəd su şüşəsi qoyun, fərqi görün

Evdə su sərfiyyatını azaltmaq məqsədilə klozet rezervuarlarına plastik şüşə qoyulması üsulu yenidən gündəmə gəlib. Mütəxəssislər düzgün quraşdırmanın vacibliyinə diqqət çəkiblər. xəbər verir ki, ev şəraitində su istehlakını azaltmaq üçün köhnə bir praktika olan rezervuara plastik şüşə yerləşdirmə üsul

7 noyabr
.

Unitaza buz kubları atmağa başladılar - səbəb

Sosial şəbəkələrdə klozete buz kubları ataraq sifonu çəkməkdən ibarət qeyri-adi təmizlik üsulu sürətlə yayılır. bu üsulun detallarını təqdim edir:. Tətbiqi necə həyata keçirilir? Bir-iki stəkan buz kubunu birbaşa klozete atıb bir neçə dəqiqə gözlədikdən sonra sifonu çəkmək kifayətdir. Su ilə hərəkə

7 noyabr
.

Kartof qaynadarkən 1 stəkan əlavə edin - dağılmır, qabığı öz-özünə soyulur

Mətbəxdə kartof qaynadarkən dağılmasının və ya isti qabığını soyarkən barmaqlarınızı yandırmağın qarşısını alan sadə bir üsul mövcuddur. Qaynama suyuna əlavə edilən 1 stəkan sirkə kartofun dağılmasının qarşısını alır və qabığının tək toxunuşla soyulmasını təmin edir. xəbər verir ki, kartofun tərkibindək

15 noyabr
.

Turşu xiyarların xarab olmaması üçün nə etməli?

Turşu bankasını açdıqdan sonra xiyarların bir neçə gün ərzində xarab olmaması üçün müəyyən qaydalara əməl etmək lazımdır. Mütəxəssislərin sözlərinə görə, düzgün saxlanma şəraiti turşuların həm dadını, həm də xırtıldayan quruluşunu uzun müddət qorumağa kömək edir. xəbər verir ki, duzlu xiyarlar bank

8 noyabr
.

Sahiblərinin əhvali-ruhiyyəsi itlərə necə təsir edir?

İtlər sahiblərinin davranışlarına və emosional vəziyyətinə müxtəlif cür reaksiya verirlər. İnsanların keçirdiyi hər bir emosiya heyvanlar üçün fərqli məna daşıya bilər. xəbər verir ki, itlər insanların üz ifadələrini alimlərin əvvəllər düşündüyündən daha yaxşı tanıya bilirlər. Üstəlik, sahibinin emosiona

8 noyabr
.

Soyuducudakı bu düymə tərəvəzin taleyini həll edir

Soyuducuda saxlanılan tərəvəzlərin tez solması və ya çürüməsi bir çox evdə qarşılaşılan problemlərdəndir. Lakin soyuducuların tərəvəz bölməsində (crisper) olan kiçik sürgülü düymə meyvə və tərəvəzlərin daha uzun müddət təzə qalmasına kömək edir. xəbər verir ki, çəkməcənin içindəki nəmlik səviyyəsin

15 noyabr
.

Mətbəxlərdə mərmər dövrü bitdi: Yeni sistem gəldi

İllərdir lüksün simvolu olan mərmər mətbəx dəzgahları cızılma, ləkə və qulluq problemlərinə qarşı daha davamlı olan farfor, sinterlənmiş daş və kvars kimi yeni nəsil alternativlərlə əvəz olunur. xəbər verir ki, təbii damarlı və şık görünüşə malik mərmər məsaməli quruluşu səbəbindən limon, qəhvə və ya

14 noyabr
.

"Powerbank"dakı gizli düymə nə üçündür?

Smartfonların enerjisini istənilən yerdə doldurmağa imkan verən portativ enerji cihazları gündəlik həyatımızın ayrılmaz hissəsinə çevrilib. Lakin powerbank istifadəçilərinin çoxu cihazın üzərindəki kiçik düymənin əslində hansı funksiyaları yerinə yetirdiyini bilmir. xarici mediaya istinadla xəbər veri

15 noyabr
.

Qadınlar kişilərdən daha çox üşüyür - SƏBƏB

Alimlər qadınların soyuğu kişilərdən daha tez hiss etməsinin və daha isti mühitə üstünlük verməsinin mümkün bioloji səbəbini araşdırıblar. Tədqiqatın nəticələrinə görə, temperaturun qavranılmasına testosteron və dərinin sinir uclarında yerləşən xüsusi zülal reseptorları təsir göstərə bilər. xarici mediay

15 noyabr