Yol qəzalarının baş verməsinin əsas səbəbləri nədir? - AÇIQLAMA

2026-cı ilin yanvar-iyun ayları ərzində Azərbaycanda baş verən yol-nəqliyyat hadisələrində 285 nəfər həyatını itirib. Ötən ilin müvafiq dövrü ilə müqayisədə ümumi qəzaların sayında azalma müşahidə edilsə də, qəzalarda xüsusilə əmək qabiliyyətli şəxslər və motosiklet sürücüləri arasında risklər yüksək olaraq qalır.

Məsələ ilə bağlı Sonxeber.az-a danışan yol hərəkəti üzrə ekspert Ərşad Hüseynov bildirib ki, 2026-cı ilin yanvar-mart aylarında Azərbaycanda avtomobil yollarında baş verən yol-nəqliyyat hadisələrində 140 nəfər həlak olub, 179 nəfər yaralanıb. İlkin rübdə motosiklet və mopedlərin iştirakı ilə 17 qəza qeydə alınıb ki, bu hadisələrdə 7 nəfər ölüb, 13 nəfər xəsarət alıb:

"Bu qəzaların 42,9 faizi gecə saatlarında, 37,7 faizi gündüz vaxtı, 19,4 faizi toran vaxtı qeydə alınıb. Azərbaycanda qəzaların əsas səbəbləri əsasən sürət həddinin aşılması, yol hərəkəti qaydalarının pozulması, sürücünün diqqətsizliyi, piyadaların qaydalara əməl etməməsi, avtomobillərin texniki nasazlığı, gecə vaxtı və əlverişsiz hava şəraitində ehtiyatsızlıq olur".

Ekspert vurğulayıb ki, yol-nəqliyyat qəzaları insanların həyat və sağlamlığı üçün ciddi təhlükə yaradan hadisələrdəndir:

"Qəzaların qarşısının alınması üçün yol hərəkəti qaydalarına ciddi əməl edilməli. Bundan əlavə sürət həddinə riayət olunmalı, təhlükəsizlik kəmərindən istifadə edilməli, sürücülər diqqətli və məsuliyyətli olmalı, avtomobillərin texniki vəziyyəti mütəmadi yoxlanılmalı, piyadalar da yol hərəkəti qaydalarına əməl etməlidirlər. Bütün bu sadalananlara əmək edilsə qəzaların sayını və onların ağır nəticələrini azalda və insanların yollarda təhlükəsizliyini təmin edə bilərik".

Ekspert söyləyib ki, Azərbaycanda avtomobil qəzasının cinayət məsuliyyətinə səbəb olması əsasən Azərbaycan Respublikasının Cinayət Məcəlləsinin 263 və 263-1-ci maddələri ilə tənzimlənir:

Maddə 263: Ümumi Qayda Pozuntuları

Zərərçəkmişə az ağır və ya ağır zərər vurma: İki ilədək müddətə azadlığın məhdudlaşdırılması və ya üç ilədək müddətə azadlıqdan məhrum etmə (və ya hüquqdan məhrumetmə).

İnsan ölümünə səbəb olma: 3 ilədək hüquqdan məhrum etməklə 2 ildən 6 ilədək azadlıqdan məhrum etmə.

İki və ya daha çox şəxsin ölümünə səbəb olma: 3 ilədək hüquqdan məhrum etməklə 5 ildən 10 ilədək azadlıqdan məhrum etmə.

Maddə 263-1: Sərxoş və ya Hüquqsuz İdarəetmə

Sərxoş halda və ya hüququ olmayan şəxs tərəfindən sağlamlığa ağır/az ağır zərər vurma: 3 ilədək hüquqdan məhrum etməklə 3 ilədək azadlığın məhdudlaşdırılması və ya 2 ildən 4 ilədək azadlıqdan məhrum etmə.

Eyni əməl ehtiyatsızlıqdan insan ölümünə səbəb olduqda: 5 ilədək hüquqdan məhrum etməklə 3 ildən 7 ilədək azadlıqdan məhrum etmə.

İki və ya daha çox şəxsin ölümünə səbəb olduqda: 5 ilədək hüquqdan məhrum etməklə 7 ildən 12 ilədək azadlıqdan məhrum etmə.

Əsas Qaydalar və İstisnalar

Barışıq: 263.1 və ya 263-1.1-ci maddələrlə nəzərdə tutulmuş yüngül/az ağır hallarda sürücü zərərçəkmişlə barışdıqda və ziyanı tam ödədikdə cinayət məsuliyyətindən azad oluna bilər (lakin inzibati məsuliyyət qala bilər).

Vacib məqam: hər avtomobil qəzası avtomatik olaraq cinayət hesab edilmir. Qəzanın nəticəsindən, qayda pozuntusundan, təqsirin formasından və digər hallardan asılı olaraq inzibati və ya cinayət məsuliyyəti yarana bilər. Ali Məhkəmənin izahlarına görə, yalnız yüngül xəsarət və ya maddi ziyanla nəticələnən bəzi hallar cinayət məsuliyyəti yaratmır".

Telegramda izləyin