Yay tətilindən sonra məktəbə adaptasiya: Valideynlər və müəllimlər nələrə diqqət etməlidir? - ARAŞDIRMA

Yay tətilindən sonra məktəbə adaptasiya: Valideynlər və müəllimlər nələrə diqqət etməlidir? - ARAŞDIRMAUşaqların yay tətilindən sonra məktəbə adaptasiyası çətin olur. Bəzi mütəxəssislərin məktəbin başlamasına bir neçə həftə qalmış uşağın gündəlik həyat tərzinin tədricən dərs rejiminə uyğunlaşdırılması adaptasiya prosesini xeyli asanlaşdırdığını bildirir.

Mövzu ilə bağlı Sonxeber.aza danışan sosioloq Nəzrin Əhmədzadə bildirib ki, yay tətilindən sonra məktəbə qayıdış uşaqlar üçün həm sevindirici, həm də müəyyən çətinliklərlə müşayiət olunan mərhələdir:

"Uzun müddət sərbəst rejimdə olan şagirdin yenidən dərs cədvəlinə, erkən oyanmağa, ev tapşırıqlarına və məktəb qaydalarına uyğunlaşması vaxt tələb edə bilər. Adaptasiyanı asanlaşdırmaq üçün tətilin son günlərində yuxu və oyanma saatları tədricən məktəb rejiminə uyğunlaşdırılmalıdır.Dərs ləvazimatları əvvəlcədən hazırlanmalı, məktəbə qayıdışla bağlı müsbət ab-hava yaradılmalıdır.İlk günlərdə uşağa həddindən artıq dərs yükü verilməməlidir.Uşağın məktəblə bağlı narahatlıqları dinlənilməli və ona dəstək göstərilməlidir.Gün ərzində fiziki fəaliyyət, açıq havada vaxt keçirmək və düzgün qidalanma təmin edilməlidir.Valideynlər uşağı digər şagirdlərlə müqayisə etmək əvəzinə, onun özünə uyğun tempdə irəliləməsinə şərait yaratmalıdır.Adətən uyğunlaşma mərhələsi tədricən keçir. Lakin uşaq uzun müddət məktəbə getməkdən ciddi şəkildə çəkinirsə, davamlı narahatlıq və ya gündəlik fəaliyyətinə mane olan problemlər müşahidə olunursa, məktəb psixoloqu və ya digər uyğun mütəxəssislə danışmaq faydalıdır".

Psixoloq Leyla Alışova söyləyib ki, yay tətilindən sonra məktəbə qayıdış uşağın psixoloji vəziyyətinə də təsir edə bilər:

"Uzun müddət sərbəst rejimdə olan şagird yenidən dərs, qiymətləndirmə, müəllim və sinif yoldaşları ilə bağlı məsuliyyətlərə uyğunlaşmalıdır. Bu zaman da uşaqlarda müəyyən psixoloji çətinliklər ortaya çıxır.

Əsasən ortaya çıxan psixoloji çətinliklər aşağıdakılardır:

-Məktəbə qayıtmaqla bağlı həyəcan və narahatlıq;
-Dərs yükünün artacağından qorxu;
-Qiymətlər və imtahanlarla bağlı stress;
-Sinif yoldaşları ilə münasibətlərə dair narahatlıq;
-Əvvəlki məktəb uğursuzluqlarının yenidən yaşanacağından qorxu;
-Yuxu və diqqət rejiminin dəyişməsi;
-Motivasiyanın ilk günlərdə aşağı olması.

Bu mərhələdə valideynlərin dəstəyi mühümdür. Uşağı danlamaq və yüksək nəticə tələb etmək əvəzinə, onun narahatlıqlarını dinləmək, məktəb haqqında müsbət danışmaq və gündəlik rejimi tədricən bərpa etmək daha faydalıdır.
Əsas məqsəd uşağın məktəbə yalnız akademik deyil, emosional və sosial baxımdan da rahat şəkildə uyğunlaşmasına kömək etməkdir".

Təhsil üzrə ekspert Ramin Nurəliyev vurğulayıb ki, yay tətilindən sonra məktəbə adaptasiyada müəllimlərin rolu böyükdür:

"Tətildən sonra şagirdlərin məktəb rejiminə qayıtması müəyyən vaxt və psixoloji uyğunlaşma tələb edir. Bu mərhələdə müəllimlərin münasibəti və düzgün yanaşması şagirdlərin məktəb mühitinə daha rahat alışmasına kömək edir. Müəllimlərin əsas rolu şagirdləri ilk günlərdə mehriban və pozitiv qarşılamalıdırlar, tətil sonrası dərs yükünü tədricən artırmalıdırlar. Əsas da şagirdlərdən dərhal yüksək nəticə gözləmək əvəzinə, onların əvvəlki rejimə uyğunlaşmasına şərait yaratmalı, sinifdə rahat və təhlükəsiz psixoloji mühit formalaşdırmalı, məktəblilərin yorğunluq, diqqət dağınıqlığı və motivasiya azalmasını nəzərə almalı, maraqlı və interaktiv fəaliyyətlərdən istifadə etməklə dərsə həvəsi artırmalıdırlar. Ən önəmlisi isə şagirdlərlə ünsiyyət quraraq onların məktəbə qayıdışla bağlı çətinliklərini dinləməli, valideynlərlə əməkdaşlıq edərək uşağın məktəb rejiminə uyğunlaşmasını dəstəkləməlidirlər. Bir sözlə müəllim yalnız bilik verən şəxs deyil, həm də şagirdin məktəbə psixoloji uyğunlaşmasında mühüm dəstəkçidir. Səbirli, anlayışlı və motivasiyaedici yanaşma yeni dərs ilinin daha uğurlu başlanmasına şərait yaradır".


Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Sosial   Baxılıb: 392   Tarix: 05 avqust 2026  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş


Oxşar xəbərlər

.

Güclü küləklə bağlı xəbərdarlıq

Noyabrın 17-də Bakıda və Abşeron yarımadasında, eyni zamanda bəzi bölgələrdə gözlənilən küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq edilib. Bu barədə -a Milli Hidrometeorologiya Xidmətindən məlumat verilib. Bildirilib ki, Bakıda və Abşeron yarımadasında, Şamaxı, Qobustan, Xızı, Xaçmaz, Siyəzən, Şabran

16 noyabr
.

Novxanıda sərnişinlər avtobusda ekstrim yaşadı - Video

Paytaxtın Zabrat qəsəbəsi ilə Novxanı qəsəbələrini birləşdirən 537 saylı müntəzəm marşrut xəttində maraqlı anlar yaşanıb. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, Novxanı qəsəbəsi istiqamətində əsas yolun bağlı olması səbəbindən nəqliyyat vasitələri çimərliklərin ərazisi ilə hərəkət etməli olub. Bu zama

16 noyabr
.

Bu ərazilərə qar yağır

Azərbaycanda müşahidə olunan faktiki hava açıqlanıb. Milli Hidrometeorologiya Xidmətindən -a verilən məlumata görə, ölkə ərazisində qeyri-sabit yağıntılı və küləkli hava şəraiti davam edir. Bəzi dağlıq ərazilərdə - Altıağac, Xınalıq, Qrız, Quba, Qusar, Şahdağ, Kəlbəcər, Laçın və Qubadlıda arabir qa

16 noyabr
.

Milli teleradio: Dövlətçilik ənənələrinin, milli kimliyin və Azərbaycan həqiqətlərinin təbliğində strateji vasitə

"Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin milli radio və televiziya yayımının yubileyi münasibətilə ünvanladığı müraciət ölkəmizin informasiya siyasətinin əsas istiqamətlərini, milli medianın cəmiyyət və dövlət qarşısındakı məsuliyyətini, eləcə də müasir dövrdə informasiya təhlükəsizliyini

16 noyabr
.

Rəşid Mahmudovun evində partlayış baş verib?

Sosial şəbəkələrdə tanınmış həkim, tibb elmləri üzrə fəlsəfə doktoru Rəşid Mahmudovun evində qaz partlayışı baş verməsi ilə bağlı iddialar yayılıb. xəbər verir ki, paylaşımlarda iddia olunub ki, parlayış həkimin Badamdarda yerləşən evində baş verib. Məsələ ilə bağlı Rəşid Mahmudovla əlaqə saxladıq. Həki

17 noyabr
.

"Parlament danışmaqxana deyil" - Spikerdən deputata irad

"Ötən gün keçirilən plenar iclasda çıxış üçün verilən reqlament 10 dəqiqədən 5 dəqiqəyə endirildi. Hansı deputat 3 dəqiqə danışmaq istəyirsə, danışsın. Başqalarına niyə yol göstərirlər? Bura Milli Məclisdir, danışmaqxanadır. Danışmağa sərhəd qoymaq olmaz". "Qafqazinfo" xəbər veri

17 noyabr
.

Kirayəçi evi boşaltmaqdan imtina edirsə, ev sahibi nə etməlidir? - EKSPERTDƏN AÇIQLAMA

Kirayə münasibətlərində ev sahiblərinin üzləşdiyi problemlərdən biri də müqavilənin müddəti başa çatdıqdan və ya kirayə haqqı ödənilmədikdən sonra kirayəçinin mənzili boşaltmaqdan imtina etməsidir. Belə hallarda mülkiyyətçilər həm əmlak hüquqlarını qorumaq, həm də qanun çərçivəsində hərəkət etmək məcburiyyətind

17 noyabr
.

Gürcüstanda azərbaycanlı gəncin meyiti tapıldı

Gürcüstanda azərbaycanlıların kompakt yaşadığı Marneuli rayonunda faciəvi hadisə baş verib. "Qafqazinfo" yerli mediaya istinadən xəbər verir ki, rayonun Təzəkənd kənd sakini 26 yaşlı Emil Məmmədovun meyiti yaşadığı evdə tapılıb. Onun ölüm səbəbinin müəyyənləşdirilməsi məqsədilə Gürcüstanı

16 noyabr
.

Noyabr ayının pensiyaları ödənildi

Bu gün Bakı, Sumqayıt şəhərləri və Abşeron rayonu üzrə noyabr ayının pensiyaları ödənilib. xəbər verir ki, bu barədə Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin tabeliyində Dövlət Sosial Müdafiə Fondu məlumat yayıb. Naxçıvan Muxtar Respublikasının Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin tabeliyind

17 noyabr