"Uşaqlara sosial şəbəkələrə girişə məhdudiyyət qoyulması onları kiberzorakılıqdan qorumağa kömək edəcək" - DEPUTAT

16 yaşa qədər uşaqların sosial şəbəkələrə girişinin məhdudlaşdırılmasının əsas məqsədi onların təhlükəsizliyini, psixoloji sağlamlığını və təhsil maraqlarını qorumaqdır.

16 yaşa qədər uşaqlara sosial şəbəkələrə girişə məhdudiyyət qoyulması onları ilk olaraq kiberzorakılıqdan qoruyacaq. Yeni sosial şəbəkələrdə uşaqlara qarşı olan təhqir, təhdid və onlayn təzyiq hallarının qarşısını alacaq. Bundan əlavə bu qərarın verilməsində digər məqsəd zərərli məzmundan qorunma, yeni, uşaqların yaşlarına uyğun olmayan və psixoloji baxımdan mənfi təsir göstərə bilən məzmunla qarşılaşmasını azaltmaq.

Qəbul olunan bu qanun uşaqların şəxsi məlumatların qorunmasına, onların foto, ünvan, məktəb və digər şəxsi məlumatlarını yad şəxslərlə paylaşmasının qarşısını alacaq. Bundan əlavə sosial şəbəkələrdən həddindən artıq istifadənin qarşısını alacaq və vaxtın daha səmərəli keçirilməsinə şərait yaradacaq.Ən önəmlisi isə təhsilə diqqəti artıracaq və dərs, mütaliə, idman kimi digər faydalı fəaliyyətlərə daha çox vaxt ayırmağa imkan yaranacaq, uşaqların rəqəmsal mühitdə daha təhlükəsiz davranış formalaşdırmasına kömək edəcək.

Gələcəyimizi qorumaq hər birimizin borcudur. Əminəm ki, bundan sonra uşaqların onlayn təhlükələrdən qorunması güclənəcək, kiberzorakılıq və onlayn təzyiq riskləri azalacaq. Dərsə və təhsilə ayrılan vaxt artacaq, uşaqların yuxu rejimi və gündəlik həyat balansını qorunması mümkün olacaq.Uşaqların real ünsiyyətə və sosial fəaliyyətlərə marağı artacaq. Bundan əlavə, bu qanun şəxsi məlumatların yad şəxslər tərəfindən əldə edilməsi riskini azaldır, rəqəmsal savadlılığın və məsuliyyətli internet istifadəsinin formalaşmasına şərait yaradır.

Bundan sonra valideynlər uşaqların rəqəmsal fəaliyyətinə daha düzgün nəzarət edə bilirlər.Vacib məqam isə nəhdudiyyət yalnız qadağa formasında deyil, uşaqlara internetdən təhlükəsiz və məsuliyyətli istifadə qaydalarının öyrədilməsi ilə birlikdə tətbiq edildikdə daha səmərəli ola bilər.

16 yaşa qədər uşaqların sosial şəbəkələrdən istifadəsinin məhdudlaşdırılması məsələsində valideynlərin rolu yalnız nəzarətlə məhdudlaşmamalı, maarifləndirmə və düzgün rəqəmsal davranışın formalaşdırılmasını da əhatə etməlidir.

Valideynlərin əsas öhdəlikləri aşağıdakılardır:

Yaş məhdudiyyətlərinə əməl olunmasına nəzarət etmək və uşağın yaşına uyğun olmayan sosial şəbəkələrdən istifadəsinin qarşısını almaq.

Uşağa internet təhlükəsizliyi qaydalarını izah etmək - tanımadığı şəxslərlə ünsiyyət, şübhəli keçidlər və şəxsi məlumatların paylaşılması barədə məlumatlandırmaq.

Kiberzorakılığın qarşısını almaq və uşaq belə halla qarşılaşdıqda onu dəstəkləmək.

Şəxsi məlumatların qorunmasını təmin etmək - foto, ünvan, telefon nömrəsi, məktəb və digər məlumatların açıq paylaşılmamasını öyrətmək.

İnternetdən istifadəyə sağlam vaxt çərçivəsi müəyyənləşdirmək, uşağın dərs, yuxu, istirahət və sosial fəaliyyətlərinə kifayət qədər vaxt ayırmasına şərait yaratmaq.

Uşağın sosial şəbəkələrə marağının səbəblərini dinləmək, yalnız qadağa qoymaq əvəzinə onunla açıq və sakit söhbət aparmaq.

Nümunə olmaq - valideynlərin özləri də sosial şəbəkələrdən məsuliyyətli istifadə etməlidirlər.

Uşağın davranışında ciddi dəyişikliklər müşahidə etdikdə məktəb psixoloqu, müəllim və digər uyğun mütəxəssislərlə əməkdaşlıq etmək.

Bir sözlə qanunun qəbul olunmasında əsas məqsəd uşağın internetdən tamamilə uzaqlaşdırılmasına deyil, onun təhlükəsiz və məsuliyyətli rəqəmsal vərdişlər qazanmasıdır.

Cavanşir Paşazadə
Milli Məclisin deputatı

Telegramda izləyin