Müasir dövrdə boşanmaların başlıca səbəbi nədir? - AÇIQLAMA

Azərbaycan xalqı üçün ailə dəyərləri müqəddəsdir. Ailə o zaman seçilən ailə olur ki, onun qoynundan dünyaya milli duyğulu, vətən sevgili, bəşəri düşüncəli övladlar pərvazlansın. Lakin təəssüf doğuran hal ondan ibarətdir ki, son dövrlər boşanmaların sayı durmadan artır. Yaxın tarixə nəzər salsaq, statistik göstəricilər heç də ürəkaçan deyil. Belə ki, Azərbaycanda 2025-ci il ərzində ümumi olaraq 20675 boşanma və 48546 nikah qeydə alınmışdır. 2026-cı ilin ilk beş ayında(yanvar-may)isə 15107 nikah, 8087 boşanma halı qeydə alınmışdır. Ötən ilin müvafiq dövrü ilə müqayisədə hər statistikaya diqqət yetirdikdə ortaya çıxan mənzərə insana o qədər də xoş təəssürat bağışlamır. Bu isə təbii ki, hardasa həyəcan təbili çalmaq üçün əsas verir.

Ən üzücü məqam isə budur ki, ən çox boşanma 10-19 il evli olan cütlüklər arasında baş verib. Onu da qeyd edək ki, regionlar üzrə boşanma sayları da üstünlük təşkil etməkdədir. Əsas səbəblər arasında qarşılıqlı anlaşılmazlıq, ünsiyyət problemi, psixoloji və fiziki uyğunsuzluq, maddi çətinliklər, kənar şəxslərin ailəyə müdaxiləsi, zərərli vərdişlər və son dövürlər geniş yayılmış sosial şəbəkələrdən istifadədir. Bu siyahıya erkən nikahlar və travmatik həyat tərzini də əlavə etmək olar. Cəmiyyət hesab edir ki, Azərbaycanda boşanmaların başlıca səbəbi ailə modelinin dəyişməsidir.

Bununla bağlı Sonxeber.az-a danışan sosioloq Yusif Nəbiyev bildirib ki, ailə institutu kompleks bir institutdur və onun ayaqda qalması üçün lazım olan amillər də çoxsaylıdır:

"Ona görə də biz bunu konkret olaraq bir səbəbə bağlaya bilmərik. Hər şeydən öncə bildirməliyik ki, ailə sivil müqavilədir və o sivil müqavilə müəyyən dəyərlər üzərində qurulur.

"Pop-culture"un cəmiyyətə təsiri, müasir internet dövründəki geniş rolu insanlarda müsbət olmayan illuziya yaradır. Bu da ailə institutlarına öz mənfi təsirini göstərir. Nəzərə alsaq ki, artıq müasir dövrdə Qərb mədəniyyəti qloballaşma sahəsində hegemonlaşmaq və öz sözünü demək istiqamətində durmadan daha çox güc toplayır, həmin o mədəniyyətlərdəki ana ünsür olan fərdiyyətçilik, "mən" mərkəzçilik istər-istəməz cəmiyyətlərdəki ailə institutlarına da mənfi təsir göstərir. Burada bir də mədəni bir amil də var.

"Pop culture" kimi sosial şəbəkələrin geniş istifadəsi və durmadan insanların gözü önündə fərqli insanların öz həyatlarının ancaq müsbət yönlərini göstərməsi insanlarda mənfi və real olmayan bir illuziya yaradır. İnsanlar düşünür ki, instaqramda izlədikləri şəxslərin həyatları çox idealdır və hər şey çox gözəldir. Onlar inkişafyönümlü, proqressiv bir həyat yaşayırlar, özləri isə geridə qalırlar. Bu kimi müqayisə predmetləri artıq insanları öz ailəsi ilə müqayisə etməyə, mənfilərini daha ciddi şəkilə gözdən keçirməyə məcbur edir. İnsanlar artıq öz ailələrinin, həyat yoldaşlarının mənfi yönlərini daha tez görür və daha dərindən hiss edirlər. Bütün bunların fonunda artıq insan əlində olanın nöqsanlı tərəflərini, əlində olmayanın isə müsbət tərəflərini daha tez və sürətli şəkildə görür deyə bu da onu öz ailəsindən soyudan bir amilə çevrilir. Nəticədə boşanmaların artmasına bu da öz təsirini göstərir".

Sosioloq son olaraq onu da vurğulayıb ki, ümumiyyətlə son dövrlərdə nikaha dayanıqlı ailələr azdır.

Onun sözlərinə görə ailədaxili problemlər əvvəlki illərdə də çox olmasına baxmayaraq, son dövrlər insanların bir-birinə olan dözümsüzlüyü daha çox boşanmalarla nəticələnir:

"Təəssüf ki, müasir dövrdə təkcə Azərbaycanda yox, elə dünyanın hər bir yerində get- gedə ailə institutlarının həm qurulması çətinləşir, həm də qurulmuş ailələrin ayaqda qalması kifayət qədər çətin və enerji alan bir prosesə çevrilir".
Bu yerdə ingilis şairi və publisisti Con Miltonun ailə dəyərləri haqqında dediyi fikirlər yada düşür:
"Ailə həyatı bir şəhvət ticarəti deyil, can ortalığıdır. Belə olmasa, ailə də olmaz ".

Lalə Məmmədova

Telegramda izləyin