Azərbaycan-Özbəkistan iqtisadi əlaqələri yeni inkişaf mərhələsində

Prezident İlham Əliyevin Özbəkistana dövlət səfəri iqtisadi-ticari əməkdaşlığın genişləndirilməsi üçün yeni imkanlar açır. Avqustun 23-də Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev Özbəkistan Respublikasına dövlət səfərinə gəlib. Daşkənddə Prezident İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyeva Özbəkistan Prezidenti Şavkat Mirziyoyev və xanımı Ziroatxon Mirziyoyeva tərəfindən qarşılanıblar.

Bu səfər Azərbaycan-Özbəkistan münasibətlərinin inkişafında xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Son illərdə iki qardaş ölkə arasında siyasi dialoqla yanaşı, iqtisadi, ticarət, investisiya, nəqliyyat, sənaye, kənd təsərrüfatı və digər sahələrdə əməkdaşlıq da sürətlə genişlənir. Hazırda münasibətlər ən yüksək - müttəfiqlik səviyyəsinə yüksəlib. Prezident İlham Əliyev də səfər ərəfəsində UzA-ya müsahibəsində iki ölkə arasında həyata keçirilən layihələrin iqtisadi potensialları birləşdirməklə yanaşı, dostluq və qardaşlıq bağlarını möhkəmləndirdiyini vurğulayıb.

Azərbaycan və Özbəkistan arasında iqtisadi əməkdaşlığın dinamik inkişafını ən aydın şəkildə ticarət göstəriciləri nümayiş etdirir. Prezident İlham Əliyevin açıqladığı məlumatlara əsasən, 2025-ci ildə iki ölkə arasında ticarət dövriyyəsi əvvəlki illə müqayisədə üç dəfədən çox artaraq 795 milyon ABŞ dollarına çatıb. 2026-cı ilin yanvar-may aylarında isə ticarət dövriyyəsi ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 33 faiz artaraq 144 milyon dollar təşkil edib.
Bu göstəricilər iki ölkənin iqtisadiyyatlarının bir-birini tamamlayan imkanlarının olduğunu göstərir. Qarşılıqlı ticarətin genişləndirilməsi üçün yeni məhsul çeşidlərinin müəyyənləşdirilməsi, sahibkarlar arasında birbaşa əlaqələrin artırılması və birgə müəssisələrin yaradılması qarşıdakı dövrdə əsas istiqamətlərdən biri ola bilər.

Azərbaycan-Özbəkistan iqtisadi münasibətlərinin mühüm xüsusiyyətlərindən biri əməkdaşlığın yalnız ticarətlə məhdudlaşmamasıdır. İki ölkə müxtəlif istehsal və investisiya layihələri həyata keçirir, iqtisadi potensiallarını birləşdirir və yeni əməkdaşlıq istiqamətləri formalaşdırırlar. Bu baxımdan sənaye kooperasiyası, kənd təsərrüfatı, tekstil, avtomobil sənayesi, energetika, nəqliyyat və logistika sahələrində əməkdaşlığın genişləndirilməsi xüsusi perspektiv vəd edir. Birgə istehsal müəssisələrinin yaradılması həm yerli bazarların təmin olunmasına, həm də məhsulların üçüncü ölkələrin bazarlarına çıxarılmasına imkan yarada bilər.

Azərbaycan və Özbəkistan arasında iqtisadi əməkdaşlığın perspektivli sahələrindən biri də nəqliyyat-logistika əlaqələridir. Azərbaycan Xəzər dənizi üzərindən Mərkəzi Asiya ilə Avropa arasında mühüm tranzit qovşağı rolunu oynayır. Özbəkistan isə Mərkəzi Asiyanın mühüm iqtisadi mərkəzlərindən biri kimi bu nəqliyyat imkanlarından faydalanmaqda maraqlıdır. Bu baxımdan Orta Dəhlizin inkişafı Bakı ilə Daşkənd arasında iqtisadi əməkdaşlığın daha da dərinləşdirilməsi üçün geniş imkanlar yaradır. Azərbaycan və Özbəkistan arasında nəqliyyat və logistika əlaqələrinin inkişafı yükdaşımaların həcminin artırılmasına, yeni bazarlara çıxışın asanlaşdırılmasına və regional ticarət dövriyyəsinin genişlənməsinə xidmət edə bilər.

İki ölkə arasında iqtisadi münasibətlərin növbəti mərhələsində qarşılıqlı investisiyaların artırılması xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Azərbaycan və Özbəkistan şirkətlərinin bir-birinin bazarlarında fəaliyyətinin genişləndirilməsi, yeni müəssisələrin yaradılması və sənaye kooperasiyasının dərinləşdirilməsi iqtisadi tərəfdaşlığı daha dayanıqlı edə bilər.
Özbəkistanın geniş istehlak bazarı, sənaye və kənd təsərrüfatı potensialı Azərbaycan biznesi üçün yeni imkanlar yaradır. Azərbaycanın əlverişli coğrafi mövqeyi, nəqliyyat infrastrukturu və Avropa ilə Mərkəzi Asiyanı birləşdirən logistika imkanları isə Özbəkistan şirkətləri üçün mühüm üstünlüklər təqdim edir.

Səfər yeni iqtisadi təşəbbüslər üçün platformadır.Prezident İlham Əliyevin avqustun 23-də başlayan dövlət səfəri yalnız siyasi münasibətlərin inkişafı baxımından deyil, iqtisadi əlaqələrin daha yüksək səviyyəyə qaldırılması baxımından da mühüm hadisədir. Ekspertlər də səfərin iki ölkə arasında əməkdaşlığın bütün istiqamətlər üzrə genişləndirilməsinə imkan verəcəyini bildirirlər.

Azərbaycan-Özbəkistan münasibətlərinin əsas üstünlüyü ondan ibarətdir ki, siyasi iradə, qarşılıqlı etimad və tarixi-mədəni yaxınlıq iqtisadi əməkdaşlığın inkişafı üçün möhkəm baza yaradır. 2024-cü ildə imzalanmış Müttəfiqlik Münasibətləri haqqında Müqavilə də ikitərəfli əlaqələrin strateji xarakterini daha da möhkəmləndirib.

Beləliklə, Prezident İlham Əliyevin Özbəkistana dövlət səfəri Azərbaycan-Özbəkistan iqtisadi əlaqələrinin yeni mərhələyə keçməsi baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Ticarət dövriyyəsinin artması, qarşılıqlı investisiyaların genişləndirilməsi, birgə istehsal layihələrinin həyata keçirilməsi və nəqliyyat-logistika imkanlarının inkişaf etdirilməsi iki ölkənin iqtisadi tərəfdaşlığını daha da gücləndirə bilər.

Azərbaycan və Özbəkistan arasında mövcud siyasi etimad və müttəfiqlik münasibətləri iqtisadi əməkdaşlığın gələcək inkişafı üçün möhkəm zəmin yaradır. Qarşıdakı dövrdə məqsəd yalnız əldə olunan göstəriciləri qorumaq deyil, onları daha da artırmaq, yeni layihələr reallaşdırmaq və Bakı ilə Daşkənd arasında iqtisadi tərəfdaşlığı regionun nümunəvi əməkdaşlıq modellərindən birinə çevirməkdir.

Günay Ağamalı
Milli Məclisin deputatı, Ana Vətən Partiyasının sədri

Telegramda izləyin