Azərbaycan-Özbəkistan münasibətləri: əbədi dostluğun və strateji tərəfdaşlığın yeni mərhələsi

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin 23 avqust 2026-cı ildə Özbəkistan Respublikasına dövlət səfəri iki qardaş ölkə arasında münasibətlərin inkişaf tarixində xüsusi əhəmiyyət daşıyan hadisə kimi yadda qaldı. Bu səfər Azərbaycan və Özbəkistan arasında mövcud olan dostluq, qardaşlıq və müttəfiqlik münasibətlərinin daha da möhkəmləndirilməsi ilə yanaşı, qarşılıqlı etimadın və siyasi iradənin yeni, daha yüksək səviyyəyə yüksəldiyini nümayiş etdirdi.

Özbəkistan xalqı Azərbaycan Prezidentini böyük hörmət və səmimiyyətlə qarşıladı. Bu qarşılanma yalnız dövlət başçısına göstərilən protokol ehtiramı deyil, xalqlarımız arasında əsrlər boyu formalaşmış mənəvi yaxınlığın, ortaq tariximizin, dilimizin, mədəniyyətimizin və qardaşlıq bağlarımızın ifadəsi idi.

Tarixi səfərin xüsusi əhəmiyyəti

Azərbaycan və Özbəkistan münasibətləri son illərdə sürətli inkişaf yolu keçərək strateji tərəfdaşlıq və müttəfiqlik səviyyəsinə yüksəlib. Qarşılıqlı dövlət səfərləri, yüksək səviyyəli siyasi dialoq və imzalanan mühüm sənədlər bu münasibətlərin möhkəm hüquqi və siyasi bazasını formalaşdırıb.

23 avqust səfəri isə bu prosesin növbəti mühüm mərhələsi oldu. Tərəflər həm ikitərəfli, həm də regional əməkdaşlığın genişləndirilməsi üçün yeni istiqamətləri müəyyənləşdirdilər.
Ən mühüm hadisələrdən biri Azərbaycan Respublikası ilə Özbəkistan Respublikası arasında Əbədi dostluq haqqında Müqavilənin imzalanması oldu. Sənəd iki ölkə arasında münasibətlərin uzunmüddətli və möhkəm əsaslar üzərində inkişaf etdirilməsinə yönəlmiş tarixi addımdır. Həmin gün, həmçinin Azərbaycan və Özbəkistan Ali Dövlətlərarası Şurasının üçüncü iclasının Qərarı imzalanıb.

Bu sənədlər göstərir ki, Azərbaycan və Özbəkistan münasibətləri artıq yalnız ənənəvi dostluq əlaqələri ilə məhdudlaşmır. İki ölkə gələcəyə dair ümumi baxışlarını konkret hüquqi sənədlər, iqtisadi layihələr və qarşılıqlı öhdəliklərlə möhkəmləndirir.

Şavkat Mirziyoyevin "Heydər Əliyev" ordeni ilə təltif olunması

23 avqust tarixinin ən mühüm və rəmzi hadisələrindən biri Özbəkistan Respublikasının Prezidenti Şavkat Miromonoviç Mirziyoyevin Azərbaycanın ən ali dövlət təltiflərindən biri olan "Heydər Əliyev" ordeni ilə təltif edilməsi oldu.
Azərbaycan Prezidentinin sərəncamında bu yüksək dövlət təltifinin Şavkat Mirziyoyevə Azərbaycan ilə Özbəkistan arasında dostluq, qardaşlıq və müttəfiqlik əlaqələrinin inkişafında xüsusi xidmətlərinə görə verildiyi qeyd edilir.
Bu təltif Özbəkistan xalqına və Prezident Şavkat Mirziyoyevə Azərbaycanın yüksək ehtiramının göstəricisidir. Eyni zamanda, bu addım Azərbaycan-Özbəkistan münasibətlərinin möhkəmləndirilməsində dövlət başçılarının şəxsi rolunun və siyasi iradəsinin xüsusi əhəmiyyət daşıdığını nümayiş etdirir.
Mənim üçün bu təltif böyük mənəvi məna daşıyır. Çünki "Heydər Əliyev" ordeni Azərbaycan dövlətçiliyinin banisi, xalqımızın Ümummilli Lideri Heydər Əliyevin adını daşıyır. Ulu Öndər Heydər Əliyevin Özbəkistanla münasibətlərə verdiyi xüsusi əhəmiyyət bu gün Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə uğurla davam etdirilir.
Şavkat Mirziyoyevin bu ordenə layiq görülməsi Azərbaycan-Özbəkistan dostluğunun dövlətlərarası münasibətlərdən daha geniş məna daşıdığını göstərən mühüm rəmzdir.

Qarşılıqlı yüksək dövlət təltifləri - dostluğun simvolu

Həmin mərasimdə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev də Özbəkistanın yüksək dövlət təltifi ilə - "Dostluq" ordeninin ən yüksək dərəcəsi ilə təltif olunub. Beləliklə, iki ölkənin dövlət başçılarına qarşılıqlı şəkildə yüksək dövlət mükafatlarının təqdim edilməsi xalqlarımız arasındakı dostluğun və dövlətlərimiz arasında qarşılıqlı hörmətin parlaq ifadəsinə çevrildi.
Bu qarşılıqlılıq təsadüfi deyil. Azərbaycan və Özbəkistan münasibətlərinin bugünkü yüksək səviyyəsi ilk növbədə iki dövlət başçısının siyasi iradəsinin nəticəsidir. Prezident İlham Əliyev və Prezident Şavkat Mirziyoyev arasında mövcud olan səmimi münasibətlər dövlətlərarası əməkdaşlığın bütün istiqamətlərinə müsbət təsir göstərir.

İqtisadi əməkdaşlıq yeni mərhələdə

Səfərin mühüm nəticələrindən biri iqtisadi əlaqələrin daha da genişləndirilməsi ilə bağlı razılaşmalar oldu. Tərəflər Azərbaycan ilə Özbəkistan arasında ticarət dövriyyəsinin 2030-cu ilədək 1 milyard ABŞ dollarına çatdırılması üzrə proqramı, həmçinin investisiya və ticarət sahəsində layihələrin həyata keçirilməsi üzrə Yol Xəritəsini mübadilə etdilər.
Bu hədəf iki ölkənin iqtisadi potensialının tam reallaşdırılması baxımından böyük əhəmiyyət daşıyır. Azərbaycan və Özbəkistanın iqtisadiyyatları bir-birini tamamlayan imkanlara malikdir. Sənaye, kənd təsərrüfatı, nəqliyyat, logistika, enerji, turizm, rəqəmsal texnologiyalar və investisiya sahələrində əməkdaşlığın genişləndirilməsi üçün geniş perspektivlər mövcuddur.

Əminik ki, yeni layihələr və qarşılıqlı investisiyalar Azərbaycan və Özbəkistan sahibkarları arasında əlaqələri daha da gücləndirəcək, biznes dairələrinin əməkdaşlığına yeni imkanlar yaradacaq.

Nəqliyyat və logistika - ortaq imkanlar

Azərbaycan və Özbəkistanın strateji coğrafi mövqeyi ölkələrimizi Şərq-Qərb və Mərkəzi Asiya-Cənubi Qafqaz nəqliyyat əlaqələrinin inkişafında mühüm tərəfdaşlara çevirir.Azərbaycanın Xəzər dənizi üzərindən nəqliyyat imkanları, Ələt limanı və regionun əsas nəqliyyat dəhlizlərində tutduğu mövqe Özbəkistan üçün Avropa bazarlarına çıxış baxımından əhəmiyyətlidir. Özbəkistan isə Mərkəzi Asiyanın mühüm iqtisadi və nəqliyyat mərkəzlərindən biri kimi Azərbaycanın regiondakı imkanlarını tamamlayır.Bu baxımdan iki ölkə arasında nəqliyyat-logistika əməkdaşlığının inkişafı yalnız ikitərəfli deyil, daha geniş regional əhəmiyyət daşıyır.

Humanitar və mədəni əlaqələr

Azərbaycan və Özbəkistan xalqlarını yaxınlaşdıran əsas amillərdən biri də ortaq mənəvi və mədəni irsimizdir. Dil, tarix, ədəbiyyat, musiqi, adət-ənənələr və milli dəyərlər xalqlarımız arasında möhkəm bağlar yaradıb.
23 avqust səfəri çərçivəsində mədəniyyət və təhsil sahələrində də mühüm addımlar atıldı. Azərbaycan və Özbəkistan hökumətləri arasında mədəniyyət sahəsində əməkdaşlıq haqqında saziş imzalandı. Eyni zamanda Daşkənddə Nizami Gəncəvi adına Milli Pedaqoji Universitetin açılış mərasimində iştirak edilməsi humanitar əlaqələrin inkişafına verilən yüksək əhəmiyyətin göstəricisidir.
Azərbaycan və Özbəkistan arasında şəhərlərarası qardaşlaşma münasibətlərinin genişləndirilməsi də xüsusi diqqət çəkir. Xankəndi-Ürgənc, Naxçıvan-Ürgənc və Laçın-Buxara arasında qardaşlaşma münasibətlərinin qurulmasına dair protokolların mübadiləsi xalqlarımızın yaxınlığının şəhərlər səviyyəsində də daha da möhkəmlənməsinə xidmət edəcək.

Heydər Əliyev irsi və Azərbaycan-Özbəkistan dostluğu

Azərbaycan və Özbəkistan münasibətlərinin dərinləşməsində Heydər Əliyev irsinin xüsusi yeri vardır. Ulu Öndər Heydər Əliyev türk dünyası dövlətləri ilə münasibətlərin inkişafına böyük önəm verirdi.
Bu gün həmin siyasət Prezident İlham Əliyev tərəfindən uğurla davam etdirilir. Özbəkistanda Heydər Əliyevin xatirəsinə göstərilən ehtiram da xalqlarımız arasındakı münasibətlərin dərinliyini nümayiş etdirir.
23 avqust tarixində Prezident İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyevanın Daşkənddə Heydər Əliyev Meydanında Ümummilli Liderin barelyefi önünə gül dəstələri qoyması bu mənəvi bağlılığın daha bir ifadəsi oldu.
Yeni Daşkənd şəhərində "Azərbaycan" parkının təməlinin qoyulması da xalqlarımızın dostluğunun gələcək nəsillərə ötürülməsi baxımından mühüm simvolik məna daşıyır.

Əbədi dostluq - gələcəyə ünvanlanan siyasi iradə

Azərbaycan və Özbəkistan arasında Əbədi dostluq haqqında Müqavilənin imzalanması iki dövlətin münasibətlərinin mahiyyətini ən dolğun şəkildə ifadə edən hadisədir.Əbədi dostluq anlayışı yalnız siyasi sənəd deyil. Bu, xalqlarımızın bir-birinə olan tarixi münasibətinin, qarşılıqlı hörmətinin və ortaq gələcəyə inamının ifadəsidir.
Bu gün Azərbaycan və Özbəkistan regionda sülhün, sabitliyin və iqtisadi inkişafın möhkəmləndirilməsinə mühüm töhfə verən iki qardaş dövlətdir. Ölkələrimizin əməkdaşlığı Türk dünyasının birliyinin və həmrəyliyinin güclənməsinə də xidmət edir.

Yeni mərhələnin yeni imkanları

23 avqust səfərinin nəticələri göstərir ki, Azərbaycan-Özbəkistan münasibətlərinin gələcək inkişafı üçün möhkəm siyasi baza yaradılıb.Ticarət dövriyyəsinin artırılması, investisiya layihələrinin genişləndirilməsi, nəqliyyat dəhlizlərinin inkişafı, enerji.əməkdaşlığı, turizm, mədəniyyət, təhsil, şəhərlərarası əlaqələr və humanitar layihələr qarşıdakı dövrdə əməkdaşlığın əsas istiqamətləri olacaq.
İki ölkə arasında imzalanan sənədlərin ən mühüm xüsusiyyəti ondan ibarətdir ki, onlar yalnız niyyətləri ifadə etmir, konkret fəaliyyət istiqamətlərini də müəyyənləşdirir. Bu isə Azərbaycan-Özbəkistan münasibətlərinin nəticəyönümlü və uzunmüddətli xarakter daşıdığını göstərir.

Özbəkistan xalqı üçün Azərbaycan Prezidentinin 23 avqust 2026-cı ildə ölkəmizə dövlət səfəri əlamətdar hadisədir. Bu səfər xalqlarımızın tarixi dostluğunun yeni siyasi və iqtisadi məzmunla zənginləşdirilməsinin göstəricisidir.
Prezident Şavkat Mirziyoyevin "Heydər Əliyev" ordeni ilə təltif olunması Azərbaycan xalqının Özbəkistan rəhbərliyinə və qardaş özbək xalqına yüksək ehtiramının rəmzidir. Prezident İlham Əliyevin Özbəkistanın yüksək "Dostluq" ordeni ilə təltif olunması isə öz növbəsində ölkəmizə və Azərbaycan xalqına göstərilən böyük hörmətin ifadəsidir.
Ən başlıcası isə Azərbaycan və Özbəkistan arasında Əbədi dostluq haqqında Müqavilənin imzalanmasıdır. Bu sənəd xalqlarımızın gələcək nəsillərə ötürmək istədiyi mühüm mesajı özündə ehtiva edir: Azərbaycan və Özbəkistanın dostluğu tarixi köklərə söykənir, bu gün strateji tərəfdaşlıq və müttəfiqlik səviyyəsindədir və gələcəkdə daha da möhkəmlənəcək.

Özbəkistanın Azərbaycandakı səfiri kimi deyil, ilk növbədə Azərbaycan və Özbəkistan xalqları arasında dostluğun möhkəmlənməsinə ürəkdən inanan bir insan kimi əminliklə demək olar ki, 23 avqust 2026-cı il tarixli səfər münasibətlərimizin tarixində yeni səhifə açdı.Bu səhifənin adı isə əbədi dostluq, qardaşlıq və qarşılıqlı etimaddır.

Bahrom Aşrafxanov
Özbəkistanın Azərbaycandakı səfiri

Telegramda izləyin