İnsanın yaşamağa gücü nə vaxt tükənir?

Bəlkə də insan həyatından deyil, çəkdiyi ağrılardan, susmaqdan, anlaşılmamaqdan və hər şeyi tək daşımaqdan yorulur. Bəzən insanın sadəcə bir az dayanmağa, nəfəs almağa və "mən də yoruldum" deməyə ehtiyacı olur. Həmin an insan beyni müxtəlif fikirlər burulğanında dolaşır. Hamıya "yaxşıyam" deyə-deyə içində nə qədər yorulduğunu heç kim görmür. Gülür,danışır, hər şey qaydasındaymış kimi görünür. Halbuki bəzən bircə anlayan insan,bircə səmimi söz belə qaranlığın içində işıq ola bilər.

Mövzu ilə bağlı Sonxeber.az-a danışan şəxsi inkişaf üzrə təlimçi,motivator və yazıçı Fazil Turan bildirib ki, gənclərdən tutmuş orta yaşlı insanlara qədər bir çox insanın cəmiyyətin yaratdığı təzyiqlər altında getdikcə daha çox özünəqapanması artıq diqqətdən qaçmır:

"Bu proses çox vaxt səssiz gedir-çünki insanın daxili çöküşü həmişə üzündə görünmür:
"Bəzən kənardan normal görünən bir insan daxilən çoxdan həyatla bağını zəiflətmiş olur. Bu isə təhlükəlidir: insan cəmiyyətin içində qalaraq ,psixoloji olaraq ondan uzaqlaşa bilər. Müasir insanın üzərində daimi bir yük var: uğurlu olmaq,geri qalmamaq,müqayisə olunmaq, gözləntiləri doğrultmaq və hər zaman güclü görünmək. Bu təzyiqin içində ən çox çatışmayan isə sadə bir dayanma və səmimi bir sualdır: "Sən necəsən?".

Yazıçının sözlərinə görə, insan bəzən həyatdan yox,həyatın ona yaşadılma formasından yorulur:

"Ən kritik məqamlardan biri ümidsizliyin dərinləşməsidir. İnsan problemin çıxışını görmədikdə və ağrının bitməyəcəyinə inananda, düşüncə daralır və gələcək yalnız bu günün davamı kimi görünməyə başlayır. O zaman əsas problem ağrı yox,ağrının xaricində bir gələcək təsəvvür edə bilməməkdir. Ümidsizlik insana "heç nə dəyişməyəcək"kimi yalanlar pıçıldayır. Halbuki bu hiss real çıxışsızlıq demək deyil.

Təlimçi qeyd edir ki, intihar davranışı da tək bir səbəblə izah olunmur. Sosial təcrid, itkilər, münasibət və maliyyə problemlər, xroniki stress və psixoloji çətinliklər birləşərək riski artırır:

"Yəni məsələ həmişə çoxqatlıdır. Amma daha vacib sual budur: Biz insana yaşamaq üçün nə veririk ? Çox vaxt yalnız "bunu etmə" deyirik. Bəzən qorxudur,bəzən qadağa ilə,bəzən günah hissi ilə. Amma bu, kifayət etmir. Çünki insanı həyatda saxlayan təkcə qorxu deyil- məna və bağdır. İnsana sadəcə yaşamağı qadağan etmək yox,yaşamaq üçün səbəb vermək lazımdır:

"sən bu ağrıdan ibarət deyilsən"
"bugün gördüyün gələcək yeganə ehtimal deyil"
"sənin həyatında hələ bilmədiyin insanlar və imkanlar var"
"sənin varlığın düşündüyündən daha dəyərlidir"

Son olaraq Fazil Turan bildirir ki,insanı həyatda saxlayan çox vaxt böyük hədəf və məqamlar yox,kiçik bağlardır: bir insan,bir xatirə, bir məsuliyyət,bir sabah ehtimalı. Məsələ yalnız ölümü dayandırmaq deyil- insanın yaşamaqla bağını qorumaqdır:

"Əgər cəmiyyət bu daxili ağrını görməzsə, problem səssiz şəkildə böyüyə bilər. Çünki insan çox vaxt birdən yox, yavaş-yavaş sınır: əvvəl ümidini itirir, sonar insanlardan uzaqlaşır, sonra susur və çox vaxt əbədi. Ən təhlükəlisi isə budur: kənardan bu susqunluq "sakitlik" kimi görünə bilər. Bəlkə də ən böyük səhvimiz budur- insanın çöküşünü yalnız son mərhələdə görmək, amma onun yavaş-yavaş necə dağıldığını görməmək. İnsan yalnız maddi ehtiyaclarla yaşamır. Onun bir "niyə"yə ehtiyacı var. Çünki "necə yaşayım?" sualı gəlir. Ona görə də gələcəkdə ən vacib məsələ təkcə daha uzun yaşamaq yox,yaşamağa dəyər bir həyat hissini qorumaq olacaq. Və bəzən insanın ehtiyacı böyük həllər deyil- sadəcə onu dinləyən, yanında olan və mühakimə etmədən "mən buradayam" deyən bir insandır"

Lalə Məmmədova

Telegramda izləyin