"Azərbaycanın ŞƏT ilə əməkdaşlığının ən böyük üstünlüyü təşkilatın özündən daha geniş bir geosiyasi imkan yaratmasıdır" - ŞƏRH

"Azərbaycanın ŞƏT ilə əməkdaşlığının ən böyük üstünlüyü təşkilatın özündən daha geniş bir geosiyasi imkan yaratmasıdır" - ŞƏRH"Azərbaycanın Şanxay Əməkdaşlıq Təşkilatı ilə əməkdaşlığının əhəmiyyətini yalnız diplomatik münasibətlər çərçivəsində qiymətləndirmək doğru olmaz. Burada daha geniş geosiyasi və geoiqtisadi mənzərə var. ŞƏT-in əhatə etdiyi coğrafiya Çin, Mərkəzi Asiya ölkələri, Rusiya, İran, Pakistan və Hindistan kimi mühüm siyasi və iqtisadi mərkəzləri bir araya gətirir. Azərbaycanın isə bu coğrafiyanın qərb istiqamətində, Xəzər hövzəsində yerləşməsi Bakıya həmin böyük iqtisadi məkanla Avropa arasında bağlantı rolunu daha da gücləndirmək imkanı verir", - bunları Sonxeber.az -a danışan politoloq Tural İsmayılov deyib:

"Azərbaycan üçün əsas üstünlüklərdən biri Orta Dəhlizin inkişafıdır. Bu marşrutun effektivliyi yalnız Azərbaycan, Gürcüstan və Türkiyənin imkanlarından asılı deyil. Dəhlizin davamlı işləməsi üçün Mərkəzi Asiya və Çin istiqamətindən kifayət qədər yük axınının formalaşması lazımdır. ŞƏT çərçivəsində yaranan siyasi və iqtisadi dialoq Azərbaycanın məhz bu yük bazarları ilə əlaqələrini genişləndirməsinə şərait yaradır. Nəticədə Azərbaycan tranzit ölkədən regional logistika mərkəzinə çevrilmək imkanını möhkəmləndirir.

Burada söhbət yalnız dəmir yolu və avtomobil yollarından getmir. Bakı Beynəlxalq Dəniz Ticarət Limanı, Ələt Azad İqtisadi Zonası, dəmir yolu infrastrukturu və Xəzər üzərindən daşımalar birlikdə Azərbaycanın əlavə dəyər yaradan logistika mərkəzinə çevrilməsinə imkan verir. Yəni gələcəkdə məqsəd yalnız yükün Azərbaycan ərazisindən keçməsi deyil, onun burada saxlanılması, çeşidlənməsi, emal olunması və digər bazarlara yönləndirilməsidir. Bu isə tranzit gəlirlərinin və qeyri-neft sektorunun inkişafının artırılması deməkdir.

Çinlə əməkdaşlıq ayrıca strateji əhəmiyyət daşıyır. Çin qlobal ticarətin ən böyük mərkəzlərindən biridir və onun Avropa ilə əlaqələrinin alternativ marşrutlara ehtiyacı getdikcə artır. Azərbaycan öz nəqliyyat imkanlarını gücləndirməklə Çin şirkətləri üçün Avropa bazarlarına çıxış nöqtəsinə çevrilə bilər. Bununla paralel olaraq Çin kapitalının logistika, enerji, sənaye, rəqəmsal texnologiyalar və infrastruktur layihələrinə cəlb edilməsi üçün imkanlar genişlənir.

Mərkəzi Asiya ilə iqtisadi əlaqələrin dərinləşməsi də Azərbaycanın strateji maraqlarına tam uyğundur. Qazaxıstan, Özbəkistan, Türkmənistan və Qırğızıstanın dünya bazarlarına çıxışında Xəzər və Azərbaycan marşrutu getdikcə daha mühüm əhəmiyyət qazanır. Bu münasibətlərin inkişafı Azərbaycanın Mərkəzi Asiya üçün Avropaya açılan qapı, Avropa üçün isə Mərkəzi Asiyaya çıxış platforması rolunu möhkəmləndirir.

Digər mühüm istiqamət Şimal-Cənub Nəqliyyat Dəhlizidir. Azərbaycan həm Orta Dəhliz, həm də Şimal-Cənub marşrutunda iştirak etməklə özünü yalnız Şərqlə Qərbi birləşdirən deyil, eyni zamanda Şimalla Cənubu əlaqələndirən mühüm logistika qovşağına çevirə bilər. Bu iki marşrutun Azərbaycan ərazisində kəsişməsi ölkənin geoiqtisadi əhəmiyyətini daha da artırır.

Enerji sahəsində də imkanlar kifayət qədər genişdir. Azərbaycan ənənəvi neft-qaz ixracatçısı olmaqla yanaşı, Xəzərin külək enerjisi potensialından istifadə etməklə bərpa olunan enerjinin istehsalını və ixracını artırmağa çalışır. ŞƏT məkanında yerləşən böyük enerji istehsalçıları və istehlakçıları ilə dialoq Azərbaycanın enerji diplomatiyasının coğrafiyasını genişləndirə bilər.

İqtisadi üstünlüklərlə yanaşı, turizm, təhsil, elm, rəqəmsal texnologiyalar və humanitar əlaqələr də xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Çin və Mərkəzi Asiya ölkələrindən Azərbaycana turist axınının artırılması, tələbə və alim mübadilələrinin genişləndirilməsi, texnologiya və innovasiya sahəsində əməkdaşlıq uzunmüddətli nəticələr yarada bilər.

Təhlükəsizlik istiqaməti də diqqətdən kənarda qalmamalıdır. Terrorizm, transmilli cinayətkarlıq, narkotik qaçaqmalçılığı və kibertəhlükəsizlik kimi məsələlər üzrə əməkdaşlıq Azərbaycanın regional təhlükəsizlik maraqları ilə uzlaşır. Xüsusilə yeni nəqliyyat dəhlizlərinin inkişaf etdiyi bir şəraitdə marşrutların təhlükəsizliyi birbaşa iqtisadi məsələyə çevrilir.

Politoloq kimi hesab edirəm ki, Azərbaycanın ŞƏT ilə əməkdaşlığının ən böyük üstünlüyü təşkilatın özündən daha geniş bir geosiyasi imkan yaratmasıdır. Azərbaycan Çin üçün Avropaya çıxış, Mərkəzi Asiya üçün Qərbə bağlantı, Avropa üçün isə Asiya bazarlarına alternativ nəqliyyat xətti rolunu gücləndirə bilər. Bu baxımdan Azərbaycanın əsas kapitalı yalnız enerji resursları deyil, onun coğrafi mövqeyidir.

Əsl strateji məsələ həmin coğrafiyanı iqtisadi üstünlüyə çevirməkdir. Əgər Azərbaycan Orta Dəhliz, Şimal-Cənub, Xəzər nəqliyyatı, enerji, logistika və rəqəmsal bağlantıları vahid strategiyada birləşdirə bilsə, ŞƏT məkanı ilə əməkdaşlıq ölkəyə yeni bazarlar, investisiyalar, tranzit gəlirləri və siyasi manevr imkanları qazandıra bilər. Başqa sözlə, Azərbaycan böyük güclərin rəqabət meydanında tərəf olmaqdan daha çox, onların iqtisadi maraqlarının kəsişdiyi əsas bağlantı nöqtələrindən birinə çevrilmək imkanına malikdir. Geosiyasətdə bu, kifayət qədər ciddi üstünlükdür"


Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Siyasət   Baxılıb: 627   Tarix: 31 avqust 2026  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş


Oxşar xəbərlər

.

İlham Əliyev Ho Şi Minin məqbərəsinə baş çəkdi - Fotolar

Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev noyabrın 20-də Hanoyda Vyetnamın qurucusu Ho Şi Minin məqbərəsini ziyarət edib. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, məqbərənin qarşısında fəxri qarovul dəstəsi düzülüb. Prezident İlham Əliyev Ho Şi Minin xatirəsinə ehtiramını bildirib, məqbərənin önünə əklil qoyu

20 noyabr
.

Azərbaycan Prezidentinin səfəri Vyetnam mediasının diqqət mərkəzindədir

Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin Vyetnama noyabrın 19-da başlayan rəsmi səfərinə bu ölkənin mediası böyük diqqət ayırıb. AZƏRTAC xəbər verir ki, nüfuzlu qəzetlər, xəbər portalları, onlayn nəşrlər iki ölkə arasında dövlət başçıları diplomatiyasının əlaqələrin inkişafı üçün oynadığı böyük rola, Azərbaycan-Vyetna

20 noyabr
.

Kəlbəcərin işğaldan azad olunması tarixi hadisədir

2020-ci il noyabrın 10-da Azərbaycan, Rusiya prezidentlərinin və Ermənistan baş nazirinin imzaladıqları birgə Bəyanatla 30 ilə yaxın davam edən münaqişəyə son qoyuldu, düşmən sülhə məcbur edildi. Bəyanata uyğun olaraq Ağdam, Kəlbəcər və Laçın rayonları siyasi yolla Azərbaycana qaytarıldı. Kəlbəcər Azərbaycanı

21 noyabr
.

Arzu və Leyla Əliyevalar Vyetnamda - Foto

Bakı Media Mərkəzinin rəhbəri Arzu Əliyeva sosial şəbəkə hesabında yeni paylaşım edib. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, o, bacısı, Heydər Əliyev Fondunun vitse-prezidenti Leyla Əliyeva ilə Vyetnamın Hanoy şəhərində çəkdirdikləri fotonu paylaşıb. Həmin fotonu təqdim edirik:

20 noyabr
.

Mariam Kvrivişvili İlham Əliyevin qəbulunda - Fotolar

Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev bu gün Gürcüstanın Baş nazirinin müavini, iqtisadiyyat və davamlı inkişaf naziri Mariam Kvrivişvilini qəbul edib. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, söhbət zamanı bu ilin aprelində Azərbaycan Prezidentinin Gürcüstana dövlət səfəri, həmçinin Mariam Kvrivişvilini

17 noyabr
.

Prezident həmkarı ilə geniş tərkibdə görüşdü - Fotolar - Yenilənib

Noyabrın 21-də Hanoyda Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin Vyetnam Sosialist Respublikasının Prezidenti To Lam ilə geniş tərkibdə görüşü olub. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, bu barədə Azərbaycan Prezidentinin Mətbuat xidməti məlumat yayıb. *. Görüşdə çıxış edən Vyetnam Prezidenti To Lam deyib:

21 noyabr
.

25 Noyabr - Kəlbəcər Şəhəri Gününü qalib və güclü ölkənin vətəndaşları kimi qeyd etmək qürurvericidir

2020-ci il noyabrın 25-i Azərbaycan tarixinə Kəlbəcərin erməni işğalından azad edildiyi gün kimi yazılıb. Prezident İlham Əliyevin 2023-cü il iyulun 31-də imzaladığı Sərəncama əsasən, bu şanlı tarix Kəlbəcər Şəhəri Günü kimi qeyd olunur. Kəlbəcər 1930-cu il avqustun 8-də inzibati rayon statusu alıb

21 noyabr
.

Prezident İlham Əliyev: "Vyetnam biznesinin Azərbaycan iqtisadiyyatında iştirakı münasibətlərin mühüm tərkib hissəsidir"

"Vyetnam biznesinin Azərbaycan iqtisadiyyatında iştirakı da ikitərəfli münasibətlərin mühüm tərkib hissəsidir". AZƏRTAC-a istinadən xəbər verir ki, bu fikir Prezident İlham Əliyev Vyetnam Xəbər Agentliyinə (VNA) müsahibəsində səsləndirib. "Tikinti və infrastrukturun inkişafı, həmçini

19 noyabr
.

Azərbaycan-Vyetnam münasibətlərində yeni mərhələ: Əməkdaşlıq hansı istiqamətlərdə genişlənəcək?

"Azərbaycan-Vyetnam əməkdaşlığı tarixində yeni səhifə açılır. Bunun zəruriliyi bir neçə amillə izah olunur. İlk növbədə, Azərbaycan-Vyetnam münasibətlərinin tarixi ənənələrə və möhkəm köklərə malik olduğunu qeyd etmək lazımdır. İkinci Dünya müharibəsindən sonra əsası qoyulan əlaqələr ötən 80 il

20 noyabr