Azərbaycan ilə əməkdaşlıq ŞƏT üçün ciddi üstünlük yaradır

Azərbaycan ilə əməkdaşlıq ŞƏT üçün ciddi üstünlük yaradırBişkekdə keçiriləcək Şanxay Əməkdaşlıq Təşkilatının 25 illik yubiley sammiti Avrasiyanın gələcək siyasi və iqtisadi arxitekturası baxımından mühüm mərhələ sayıla bilər. Təşkilat təhlükəsizlik dialoqu formatından nəqliyyat, energetika, ticarət, rəqəmsal transformasiya və sənaye əməkdaşlığını əhatə edən genişmiqyaslı platformaya çevrilir. Belə bir şəraitdə Azərbaycanın ŞƏT məkanındakı mövqeyi də mahiyyətcə yeni mərhələyə daxil olur.
Azərbaycan ŞƏT coğrafiyasının qərb sərhədində dayanan adi tərəfdaşdan daha böyük strateji məna daşıyır. Ölkə Çin və Mərkəzi Asiyanı Cənubi Qafqaz, Türkiyə, Qara dəniz hövzəsi və Avropa ilə birləşdirən mühüm bağlantı məkanına çevrilir. Başqa sözlə, Azərbaycan təşkilata doğru irəlilədikcə ŞƏT də Azərbaycan üzərindən qərbə doğru yeni iqtisadi çıxış imkanları qazanır.
Azərbaycanın ŞƏT ilə münasibətləri ardıcıl siyasi xətt üzrə inkişaf edib. 2015-ci ildə dialoq üzrə tərəfdaş statusunun əldə olunması, 2016-cı ildə Pekində müvafiq memorandumun imzalanması, 2024-cü ilin iyulunda müşahidəçi statusu üçün rəsmi müraciət və 2025-ci ildə vahid "ŞƏT tərəfdaşı" formatına keçid bu əlaqələrin mərhələlərini formalaşdırıb.
Əsas məsələ statusların adındakı dəyişiklikdən daha dərindir. Beynəlxalq təşkilatlarda dövlətlərin real çəkisini diplomatik tituldan çox onların yaratdığı imkanlar müəyyənləşdirir: Azərbaycan ŞƏT məkanına konkret layihələr, hazır infrastruktur, siyasi sabitlik, etibarlı tərəfdaşlıq və çoxvektorlu diplomatiya təqdim edir. Yeni status sistemində də funksional iyerarxiya yaranacaq: layihə gətirən, marşrut açan, sərmayəni hərəkətə gətirən və regional əlaqələri genişləndirən dövlətlərin təsiri daha yüksək olacaq.
Prezident İlham Əliyevin 2024-cü ildə Astanada, 2025-ci ildə isə Tyançjində keçirilən "ŞƏT plyus" görüşlərində iştirakı Azərbaycanın artıq təşkilatın siyasi gündəliyinə daxil olduğunu göstərdi. Bakı burada Avrasiyanın nəqliyyat və iqtisadi xəritəsinə təsir göstərən təşəbbüslərlə gündəlik formalaşdırmaq potensialına malik olduğunu diqqətə çatdırıb.
Azərbaycan bir nəqliyyat istiqamətinə yönəlmir. Şərqdən qərbə, şimaldan cənuba hərəkət edən marşrutların kəsişməsi Bakıya müxtəlif iqtisadi mərkəzlər arasında seçim, tarazlaşdırma və əlaqələndirmə imkanı verir. Bu xüsusiyyət Azərbaycanı tranzit ölkə mövqeyindən Avrasiyanın nəqliyyat sistemini əlaqələndirən strateji qovşaq səviyyəsinə yüksəldir.
Əlamətdar haldır ki, Çin Azərbaycanın ŞƏT məkanına inteqrasiyasında əsas tərəfdaşlardan biridir. 2025-ci ildə iki ölkə arasında ticarət dövriyyəsinin 4,874 milyard dollara çatması və illik 30,2 faiz artım göstərməsi münasibətlərin iqtisadi miqyasını nümayiş etdirir. Azərbaycanın Çinə ixracının 4,3 dəfə artması da mühüm tendensiyadır.
Azərbaycanın əsas hissəsi ilə Naxçıvan Muxtar Respublikası arasında birbaşa əlaqənin yaradılması Orta Dəhlizin strukturunu əhəmiyyətli dərəcədə genişləndirə bilər. Zəngəzur bağlantısı Bakı üçün lokal keçid xəttindən daha böyük geosiyasi məna daşıyır. Bu marşrut Xəzər hövzəsindən Naxçıvan və Türkiyə üzərindən Avropaya uzanan yeni nəqliyyat halqasını tamamlayacaq. ŞƏT daxilində Çin, Rusiya, Hindistan, Pakistan, İran və Mərkəzi Asiya dövlətləri kimi müxtəlif maraqlara malik güc mərkəzləri təmsil olunur. Belə mürəkkəb strukturda balanslı diplomatiya xüsusi əhəmiyyət qazanır. Azərbaycan uzun illər ərzində öz xarici siyasətini suveren qərarvermə, qarşılıqlı fayda və milli maraqlar əsasında qurub. Bakı müxtəlif güc mərkəzləri ilə əməkdaşlıq edir, blok qarşıdurmalarına qapanmır və tərəfdaşlıqları bir-birinə qarşı yönəltmir. Bu diplomatik çeviklik ŞƏT kimi təşkilatda ciddi üstünlük yaradır.

Metin Hüseynov - siyasi sərhçi, politoloq


Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Siyasət   Baxılıb: 376   Tarix: 01 sentyabr 2026  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş


Oxşar xəbərlər

.

İlham Əliyevlə xanımını belə qarşıladılar - Video - Fotolar

Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin noyabrın 21-də Vyetnam Sosialist Respublikasının paytaxtı Hanoyda rəsmi qarşılanma mərasimi olub. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, Vyetnamın və Azərbaycanın Dövlət bayraqlarının dalğalandığı meydanda Prezident İlham Əliyevin şərəfinə fəxri qarovul dəstəsi düzülmüşdü

21 noyabr
.

Yeni Azərbaycan Partiyası - 34 illik siyasi tarix, güclü dövlətçilik və milli inkişaf strategiyasının təcəssümü

Azərbaycanın müasir siyasi tarixində Yeni Azərbaycan Partiyasının yaradılması dövlətçilik salnaməmizin ən mühüm hadisələrindən biridir. 1992-ci il noyabrın 21-də təsis edilən partiya ölkənin müstəqilliyinin ciddi təhlükələrlə üzləşdiyi, siyasi böhranın dərinləşdiyi, idarəçilik sisteminin zəiflədiyi v

17 noyabr
.

Prezident İlham Əliyev: "Bu gün Azərbaycan Cənubi Qafqazda əsas logistika və energetika habıdır"

"Bu gün Vyetnam Cənub-Şərqi Asiyada dinamik inkişaf edən ölkədir, Azərbaycan isə Cənubi Qafqazda əsas logistika və energetika habıdır". AZƏRTAC-a istinadən xəbər verir ki, bu sözləri Prezident İlham Əliyev Vyetnam Xəbər Agentliyinə (VNA) müsahibəsində söyləyib. "Qüvvələrimizi birləşdirərə

19 noyabr
.

Azərbaycan-Vyetnam münasibətlərində yeni mərhələ: Əməkdaşlıq hansı istiqamətlərdə genişlənəcək?

"Azərbaycan-Vyetnam əməkdaşlığı tarixində yeni səhifə açılır. Bunun zəruriliyi bir neçə amillə izah olunur. İlk növbədə, Azərbaycan-Vyetnam münasibətlərinin tarixi ənənələrə və möhkəm köklərə malik olduğunu qeyd etmək lazımdır. İkinci Dünya müharibəsindən sonra əsası qoyulan əlaqələr ötən 80 il

20 noyabr
.

Mariam Kvrivişvili İlham Əliyevin qəbulunda - Fotolar

Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev bu gün Gürcüstanın Baş nazirinin müavini, iqtisadiyyat və davamlı inkişaf naziri Mariam Kvrivişvilini qəbul edib. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, söhbət zamanı bu ilin aprelində Azərbaycan Prezidentinin Gürcüstana dövlət səfəri, həmçinin Mariam Kvrivişvilini

17 noyabr
.

Prezidentlər Birgə Bəyanat qəbul etdilər - Fotolar

Noyabrın 21-də Hanoyda Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev və Vyetnam Prezidenti To Lam "Azərbaycan Respublikası Prezidentinin və Vyetnam Kommunist Partiyasının Mərkəzi Komitəsinin Baş katibi, Vyetnam Sosialist Respublikası Prezidentinin Birgə Bəyanatı"nı qəbul ediblər. "Qafqazinfo"

21 noyabr
.

Təbiətin möcüzəsi - Kəlbəcər azaddır

İkinci Qarabağ müharibəsi Azərbaycanın şanlı qələbəsi ilə başa çatmaqla çoxəsrlik tariximizin heç zaman unudulmayacaq səhifəsini yazdı. Dövlətimizin başçısı, Silahlı Qüvvələrin Ali Baş Komandanı İlham Əliyev noyabrın 25-də Kəlbəcərin işğaldan azad edilməsi münasibətilə xalqa müraciətində bir daha bildird

21 noyabr
.

Prezident və xanımının şərəfinə rəsmi nahar verilib

Noyabrın 21-də Hanoyda Vyetnam Sosialist Respublikasının Prezidenti To Lamın və xanımı No Fon Linin adından Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin və birinci xanım Mehriban Əliyevanın şərəfinə rəsmi nahar verilib. AZƏRTAC-a istinadən xəbər verir ki, prezidentlər tədbirdə çıxış ediblər

21 noyabr
.

25 Noyabr - Kəlbəcər Şəhəri Gününü qalib və güclü ölkənin vətəndaşları kimi qeyd etmək qürurvericidir

2020-ci il noyabrın 25-i Azərbaycan tarixinə Kəlbəcərin erməni işğalından azad edildiyi gün kimi yazılıb. Prezident İlham Əliyevin 2023-cü il iyulun 31-də imzaladığı Sərəncama əsasən, bu şanlı tarix Kəlbəcər Şəhəri Günü kimi qeyd olunur. Kəlbəcər 1930-cu il avqustun 8-də inzibati rayon statusu alıb

21 noyabr