Türk dünyası və İslam həmrəyliyi güclənməkdədir

Türk dünyası və İslam həmrəyliyi güclənməkdədirPrezident İlham Əliyev Türk Dövlətləri Təşkilatının Müsəlman Dini Rəhbərləri Şurasının üzvləri, Yəhya Bakuvi Beynəlxalq Konfransının həmtəşkilatçıları və Qafqaz Xalqları Ali Dini Şurasının nümayəndələrindən ibarət heyəti qəbul etdi, görüşdə mühüm mesajlar verdi.
Ölkə rəhbərinin səsləndirdiyi fikirlər mahiyyət etibarilə yalnız dini liderlərlə görüş çərçivəsində qiymətləndirilə biləcək mesajlarla məhdudlaşmır. Çıxışda Azərbaycanın Türk dünyası, İslam coğrafiyası və Qafqaz arasında yerləşən geosiyasi və mədəni mövqeyi, ölkənin regional əməkdaşlıqdakı rolu, Qarabağ münaqişəsindən sonrakı mərhələ və Azərbaycan-Ermənistan münasibətlərində sülh gündəliyi bir-biri ilə əlaqəli şəkildə təqdim olunur. Bu baxımdan çıxışın əsas siyasi xəttini Azərbaycanı müxtəlif regional və sivilizasion platformalar arasında əlaqələndirici aktor kimi təqdim etmək cəhdi təşkil edir.
Bakıda Türk Dövlətləri Təşkilatının Müsəlman Dini Rəhbərləri Şurasının toplantısının Seyid Yəhya Bakuvi irsinə həsr olunmuş beynəlxalq konfransla eyni vaxtda keçirilməsi də bu baxımdan təsadüfi seçim kimi təqdim edilmir. Prezidentin yanaşmasında tarix, mədəniyyət, din və müasir diplomatiya vahid məntiq daxilində birləşdirilir. XV əsrdə yaşamış Seyid Yəhya Bakuvinin irsinə müraciət etməklə Azərbaycan yalnız öz milli-mədəni yaddaşını xatırlatmır, eyni zamanda ölkənin İslam dünyasının intellektual və mənəvi tarixindəki yerinə diqqət çəkir. Nizami Gəncəvi, Xaqani Şirvani, Nəsimi, Yəhya Bakuvi, Şah İsmayıl Xətai və Füzuli kimi şəxsiyyətlərin ardıcıl şəkildə xatırlanması isə Azərbaycanın mədəni kimliyinin çoxəsrlik və çoxqatlı xarakterini önə çıxaran mühüm narrativdir.
Çıxışın diqqət çəkən məqamlarından biri Türk dünyası ilə Qafqazın bir-birindən ayrı geosiyasi məkanlar deyil, tarixi və mədəni baxımdan bir-birini tamamlayan coğrafiyalar kimi təqdim edilməsidir. Prezident Azərbaycanın həm Türk dünyasının, həm də Qafqazın ayrılmaz hissəsi olduğunu vurğulayaraq ölkənin bu iki məkan arasında xüsusi mövqeyinə diqqət çəkir. Qafqaz Albaniyası, Qəbələ və Atabəylər dövlətinin paytaxtı Naxçıvanla bağlı tarixi istinadlar da bu yanaşmanın siyasi-mədəni əsaslandırılması kimi çıxış edir. Beləliklə, Azərbaycanın Türk Dövlətləri Təşkilatında yeganə Qafqaz dövləti olması yalnız təşkilati fakt kimi deyil, daha geniş tarixi və geosiyasi kontekstin tərkib hissəsi kimi təqdim edilir.
Burada mühüm məqam ondan ibarətdir ki, dini liderlərin toplantısı sırf dini xarakterli tədbir kimi çərçivələndirilmir. Prezident İlham Əliyev dini liderlərin cəmiyyətlərə və müsəlman icmalarına təsir imkanlarını xüsusilə vurğulayaraq onların sülh, əməkdaşlıq, əmin-amanlıq və barışıq ideyalarının təşviqində rolunu ön plana çıxarır. Bu yanaşma dini diplomatiyanı müasir beynəlxalq münasibətlərin tamamlayıcı alətlərindən biri kimi nəzərdən keçirməyə imkan verir. Fərqli ölkələrdən və Qafqazın müxtəlif bölgələrindən dini nümayəndələrin Bakıda bir araya gəlməsi isə dini dialoqla yanaşı, regional əlaqələrin möhkəmləndirilməsi baxımından da simvolik məna daşıyır.
Azərbaycanın İslam həmrəyliyinə münasibəti çıxışda konkret institusional və praktiki nümunələrlə əlaqələndirilir. İslam Əməkdaşlıq Təşkilatı və ICESCO çərçivəsində keçirilən tədbirlər, 2017-ci ildə Bakıda təşkil olunan IV İslam Həmrəyliyi Oyunları və qarşıdakı İƏT Zirvə Görüşünə verilən əhəmiyyət Azərbaycanın özünü İslam dünyası daxilində fəal diplomatik platforma kimi təqdim etdiyini göstərir. Burada xüsusilə idman tədbirinin yalnız yarış deyil, həm də birlik rəmzi kimi təqdim olunması diqqət çəkir. Bu, Azərbaycanın yumşaq güc imkanlarından istifadə edərək müxtəlif müsəlman ölkələri arasında qarşılıqlı əlaqələri gücləndirmək xəttini ifadə edir.
Çıxışın digər mühüm istiqaməti Qarabağ məsələsidir. Ölkə rəhbəri Qarabağda 30 il davam etmiş işğalın nəticələrini, məcburi köçkünlük problemini, dağıdılmış yaşayış məntəqələrini və dini-mədəni irsin vəziyyətini geniş şəkildə gündəmə gətirir. Bu təqdimatda Qarabağ məsələsi yalnız Azərbaycan-Ermənistan münasibətlərinin tarixi problemi kimi deyil, eyni zamanda beynəlxalq hüquq, ərazi bütövlüyü, tarixi yaddaş və mədəni irsin qorunması məsələsi kimi çərçivələndirilir. Dini liderlərin Qarabağa səfərinin də məhz bu kontekstdə əhəmiyyət qazandığı görünür: nümayəndə heyətinin Ağdam, Xankəndi, Xocalı və Şuşaya səfəri onlara bölgədəki dağıntılarla yanaşı, bərpa prosesini də yerində müşahidə etmək imkanı verir.
Ağdam məscidinin bərpasının xüsusi vurğulanması isə çıxışın mühüm simvolik elementlərindən biridir. Məscidin bərpa prosesində ilk obyektlərdən biri kimi təqdim olunması Azərbaycanın Qarabağda quruculuq siyasətini yalnız fiziki infrastrukturun yenilənməsi kimi deyil, həm də dini və mədəni irsin bərpası kimi təqdim etdiyini göstərir. Prezidentin 12 məscidin bərpa və yenidən qurulduğunu qeyd etməsi də bu narrativi gücləndirir. Beləliklə, Qarabağda aparılan yenidənqurma prosesi həm şəhərlərin və kəndlərin dirçəldilməsi, həm də milli-mənəvi irsin bərpası çərçivəsində təqdim olunur.
Çıxışda Qarabağ mövzusu ilə bağlı digər mühüm xətt müharibədən sonrakı mərhələnin sülh gündəliyi ilə əlaqələndirilməsidir. Prezident bir tərəfdən Azərbaycanın hərbi qələbəsini və ərazi bütövlüyünün bərpasını vurğulayır, digər tərəfdən Ermənistanla uzunmüddətli sülhün təmin edilməsinin vacibliyini önə çəkir. Bu iki tezisin eyni çıxışda yanaşı təqdim edilməsi Azərbaycanın öz mövqeyini belə formalaşdırdığını göstərir: hərbi mərhələnin başa çatması siyasi və diplomatik mərhələnin əhəmiyyətini azaltmır, əksinə, davamlı sülh üçün yeni imkanlar yaradır.

İlqar Əliyev - Dövlət İdarəçilik Akademiyası


Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Siyasət   Baxılıb: 376   Tarix: 16 sentyabr 2026  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş


Oxşar xəbərlər

.

İlham Əliyev Ho Şi Minin məqbərəsinə baş çəkdi - Fotolar

Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev noyabrın 20-də Hanoyda Vyetnamın qurucusu Ho Şi Minin məqbərəsini ziyarət edib. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, məqbərənin qarşısında fəxri qarovul dəstəsi düzülüb. Prezident İlham Əliyev Ho Şi Minin xatirəsinə ehtiramını bildirib, məqbərənin önünə əklil qoyu

20 noyabr
.

Azərbaycan Prezidentinin səfəri Vyetnam mediasının diqqət mərkəzindədir

Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin Vyetnama noyabrın 19-da başlayan rəsmi səfərinə bu ölkənin mediası böyük diqqət ayırıb. AZƏRTAC xəbər verir ki, nüfuzlu qəzetlər, xəbər portalları, onlayn nəşrlər iki ölkə arasında dövlət başçıları diplomatiyasının əlaqələrin inkişafı üçün oynadığı böyük rola, Azərbaycan-Vyetna

20 noyabr
.

Kəlbəcərin işğaldan azad olunması tarixi hadisədir

2020-ci il noyabrın 10-da Azərbaycan, Rusiya prezidentlərinin və Ermənistan baş nazirinin imzaladıqları birgə Bəyanatla 30 ilə yaxın davam edən münaqişəyə son qoyuldu, düşmən sülhə məcbur edildi. Bəyanata uyğun olaraq Ağdam, Kəlbəcər və Laçın rayonları siyasi yolla Azərbaycana qaytarıldı. Kəlbəcər Azərbaycanı

21 noyabr
.

Arzu və Leyla Əliyevalar Vyetnamda - Foto

Bakı Media Mərkəzinin rəhbəri Arzu Əliyeva sosial şəbəkə hesabında yeni paylaşım edib. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, o, bacısı, Heydər Əliyev Fondunun vitse-prezidenti Leyla Əliyeva ilə Vyetnamın Hanoy şəhərində çəkdirdikləri fotonu paylaşıb. Həmin fotonu təqdim edirik:

20 noyabr
.

Mariam Kvrivişvili İlham Əliyevin qəbulunda - Fotolar

Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev bu gün Gürcüstanın Baş nazirinin müavini, iqtisadiyyat və davamlı inkişaf naziri Mariam Kvrivişvilini qəbul edib. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, söhbət zamanı bu ilin aprelində Azərbaycan Prezidentinin Gürcüstana dövlət səfəri, həmçinin Mariam Kvrivişvilini

17 noyabr
.

Prezident həmkarı ilə geniş tərkibdə görüşdü - Fotolar - Yenilənib

Noyabrın 21-də Hanoyda Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin Vyetnam Sosialist Respublikasının Prezidenti To Lam ilə geniş tərkibdə görüşü olub. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, bu barədə Azərbaycan Prezidentinin Mətbuat xidməti məlumat yayıb. *. Görüşdə çıxış edən Vyetnam Prezidenti To Lam deyib:

21 noyabr
.

25 Noyabr - Kəlbəcər Şəhəri Gününü qalib və güclü ölkənin vətəndaşları kimi qeyd etmək qürurvericidir

2020-ci il noyabrın 25-i Azərbaycan tarixinə Kəlbəcərin erməni işğalından azad edildiyi gün kimi yazılıb. Prezident İlham Əliyevin 2023-cü il iyulun 31-də imzaladığı Sərəncama əsasən, bu şanlı tarix Kəlbəcər Şəhəri Günü kimi qeyd olunur. Kəlbəcər 1930-cu il avqustun 8-də inzibati rayon statusu alıb

21 noyabr
.

Prezident İlham Əliyev: "Vyetnam biznesinin Azərbaycan iqtisadiyyatında iştirakı münasibətlərin mühüm tərkib hissəsidir"

"Vyetnam biznesinin Azərbaycan iqtisadiyyatında iştirakı da ikitərəfli münasibətlərin mühüm tərkib hissəsidir". AZƏRTAC-a istinadən xəbər verir ki, bu fikir Prezident İlham Əliyev Vyetnam Xəbər Agentliyinə (VNA) müsahibəsində səsləndirib. "Tikinti və infrastrukturun inkişafı, həmçini

19 noyabr
.

Azərbaycan-Vyetnam münasibətlərində yeni mərhələ: Əməkdaşlıq hansı istiqamətlərdə genişlənəcək?

"Azərbaycan-Vyetnam əməkdaşlığı tarixində yeni səhifə açılır. Bunun zəruriliyi bir neçə amillə izah olunur. İlk növbədə, Azərbaycan-Vyetnam münasibətlərinin tarixi ənənələrə və möhkəm köklərə malik olduğunu qeyd etmək lazımdır. İkinci Dünya müharibəsindən sonra əsası qoyulan əlaqələr ötən 80 il

20 noyabr