TƏCİLİ: Metroda gedişhaqqı artırılır? - AÇIQLAMA

TƏCİLİ: Metroda gedişhaqqı artırılır? - AÇIQLAMASon dövrlər ictimai nəqliyyatdan, o cümlədən Bakı metrosundan istifadə edən sərnişinlərin sayında müşahidə olunan dəyişikliklər metropolitenin maliyyələşdirilməsi məsələsini yenidən gündəmə gətirir.

Metro kimi iri infrastruktur obyektlərinin saxlanılması, qatarların istismarı, texniki xidmət və yeni layihələrin həyata keçirilməsi ciddi maliyyə vəsaiti tələb edir. Sərnişin sayının azalması isə mümkün gəlir itkisi fonunda metropolitenin xərclərinin hansı mənbələr hesabına qarşılanacağı sualını aktuallaşdırır.

Bəs belə bir şəraitdə metroda gedişhaqqının artırılması mümkün variantlardan biri ola bilərmi?

Mövzu ilə bağlı KONKRET.az-a danışan iqtisadçı Razi Abbasbəyli bildirib ki, iri və urbanizasiya problemi yaşayan şəhərlərdə ictimai nəqliyyat, bir qayda olaraq, dövlət dəstəyi hesabına fəaliyyət göstərir.

Bu hadisə məhsul bazarında qıtlıq yarada bilər | KONKRET

Onun sözlərinə görə, nəqliyyat xərclərinin yüksək olması səbəbindən bir çox ölkələrdə dövlət ictimai nəqliyyatın xərclərinin bir hissəsini və ya hamısını qarşılayır:

"Avropanın bir sıra ölkələrində paytaxtlarda ictimai nəqliyyat əhali, bəzi hallarda isə turistlər üçün də ödənişsiz həyata keçirilir. Bu, daha çox inkişaf etmiş ölkələrdə müşahidə olunur. İnkişaf etməkdə olan dövlətlərdə isə ictimai nəqliyyata ciddi subsidiyalar ayrılır".

Ekspert qeyd edib ki, yeraltı sərnişindaşıma nəqliyyat amortizasiyası və digər xərclər baxımından daha bahalı sahələrdən biridir:

"Burada həm perspektiv inkişaf planları çərçivəsində yeni layihələrin icrası, həm də sürətlə böyüyən və urbanizasiya problemi yaşayan şəhərlərdə yeni metro xətlərinin açılması üçün əlavə vəsait tələb olunur. Bu vəsaitlərin əhəmiyyətli hissəsini dövlət qarşılayır və müvafiq layihələrin maliyyələşdirilməsini büdcə hesabına həyata keçirir".

Razi Abbasbəyli hesab edir ki, metronu yalnız sərnişindaşıma gəlirləri hesabına bütün xərclərini qarşılamalı olan sahə kimi qiymətləndirmək düzgün deyil. Onun fikrincə, sərnişin sayının azalması da avtomatik olaraq metropolitenin maliyyə vəziyyətinin pisləşməsi demək deyil.

"Əgər metroda sərnişinlərin sayı azalırsa, təbii olaraq qatarların hərəkət qrafikində də müəyyən seyrəlmələr baş verə bilər. Qatarların daha az hərəkət etməsi nəticə etibarilə bəzi xərclərin azalmasına gətirib çıxarır. Bununla belə, metronun cari saxlanma xərcləri mövcuddur və sərnişin sayının azalması həmin xərclərin qarşılanması baxımından müəyyən maliyyə çətinlikləri yarada bilər", - deyə ekspert vurğulayıb.

İqtisadçı metroda gedişhaqqının artırılmasının iqtisadi baxımdan müəyyən əsaslarının olduğunu da qeyd edib. Onun sözlərinə görə, xüsusilə Bakı metrosunda sərnişin sıxlığının yüksək olması əlavə xərclərin yaranmasına səbəb olur:

"Metrodan istifadə edənlərin sayı nəzərdə tutulan göstəricidən çox olduqda metropoliten həddindən artıq yüklənir. Bu isə əlavə və əvvəlcədən nəzərdə tutulmayan xərclərin ortaya çıxmasına gətirib çıxarır. Gedişhaqqının yerüstü ictimai nəqliyyatın tarifindən fərqləndirilməsi sərnişin sayının azalmasına və nəticədə metronun yükünün müəyyən qədər yüngülləşməsinə səbəb ola bilər".

Lakin ekspert hesab edir ki, mövcud sosial-iqtisadi vəziyyətdə gedişhaqqının artırılması əhali üçün əlavə maliyyə yükü yarada bilər:

"Əhalinin aylıq və illik gəlirlərini, qazanc səviyyəsini nəzərə alsaq, hazırkı vəziyyətdə hər hansı artım, hətta 10 qəpiklik artım belə vətəndaşların sosial vəziyyətinin daha da ağırlaşmasına gətirib çıxara bilər. İqtisadi baxımdan metroda gedişhaqqının artırılması müəyyən mənada zəruri görünsə də, sosial ədalətlilik prinsipi baxımından bunu doğru addım hesab etmək olmaz".

Razi Abbasbəyli hesab edir ki, bu vəziyyətdə daha məqsədəuyğun yanaşma metropolitenə dövlət dəstəyinin artırılması və onun xərclərinin yüngülləşdirilməsidir.

"Bu, həm ictimai nəqliyyatın dayanıqlı fəaliyyətini təmin edə, həm də əlavə maliyyə yükünün vətəndaşların üzərinə keçirilməsinin qarşısını ala bilər", - deyə ekspert əlavə edib.


Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Sosial   Baxılıb: 5218   Tarix: 20 sentyabr 2026  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş


Oxşar xəbərlər

.

Bakıda DƏHŞƏT: Avtobus gənc qızı vuraraq öldürdü

Bakıda səhər saatlarında ölümlə nəticələnən yol-nəqliyyat hadisəsi baş verib. -in "qaynar xətti"nə daxil olan məlumata görə, hadisə Koroğlu metrostansiyasının çıxışında qeydə alınıb. "Daewoo" markalı sərnişin avtobusu yolu keçən gənc qızı vurub. Zərbənin təsirindən ağır xəsarət ala

16 noyabr
.

Balıq bazarında bahalaşma var - Video

Bir həftədir bəzi balıqların qiymətində artım müşahidə olunur. Xəzər TV-yə istinadən bildirir ki, balıq almaq istəyənlər bazarda fərqli qiymətlərlə qarşılaşırlar. Satıcıların sözlərinə görə, ötən həftə ilə müqayisədə bəzi balıq növlərinin qiymətində artım var. Xüsusilə İrandan gətirilən məhsullarda bahalaşm

15 noyabr
.

Mediaya ayrılan pul çox azdır - Deputat

Mediaya ayrılan pul çox azdır. xəbər verir ki, bunu Milli Məclisin bu gün keçirilən plenar iclasında 2027-ci ilin dövlət büdcəsi zərfinin müzakirəsində deputat Hikmət Babaoğlu deyib. Deputat bildirib ki, düşüncəni, milli düşüncə platformasının keyfiyyətini təyin edən mediadır, televiziyalardır, televiziy

16 noyabr
.

Direktorların işə qəbul nəticələri - Açıqlandı

2026-cı ildə keçirilmiş direktorların işə qəbulu müsabiqəsinin nəticələri elan edilib. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, bu barədə MÜTDA məlumat yayıb. Bildirilib ki, müsabiqədə müəyyən edilmiş tələblərə cavab verən 463 nəfər uğur qazanıb. Namizədlərin müsabiqə nəticələri barədə məlumatlar onları

16 noyabr
.

Azərbaycanda terminallarla ödəniş qaydası dəyişdi

Ödənişlərin təhlükəsizliyinin artırılması və qanunvericiliyin tələblərinə uyğun olaraq terminallar vasitəsilə nağd vəsaitlərin qəbulu üzrə yeni qayda tətbiq olunur. xəbər verir ki, qaydaya əsasən, 500 AZN-dən artıq məbləğdə ödəniş və ya pul köçürməsi həyata keçirmək istəyən istifadəçilər şəxsiyyətlərin

16 noyabr
.

637 balla universitetə qəbul olmuşdu: Yataqxanada ölən tələbə ilə bağlı yeni təfərrüat

Yataqxanada meyiti tapılan tələbə qızın ölümü ilə bağlı bəzi təfərrüat məlum olub. -a istinadən xəbər verir ki, 2007-ci il təvəllüdlü Elmira Eyyubova 2024-cü ildə 637 bal toplayaraq Azərbaycan Tibb Universitetinə qəbul olub. O, universitetin yataqxanasına bir müddət əvvəl köçübmüş. Elmira iki il Bakıd

16 noyabr
.

Bakıda müşavirələr keçirildi - Qarlı havalara hazırlıq tədbirləri müzakirə olundu

Bakı şəhərinin bütün rayonlarında təsdiq edilmiş tədbirlər planlarına uyğun qış mövsümündə qarlı havalara hazırlıq tədbirləri davam edir. xəbər verir ki, ilk növbədə şəhər və rayon kommunal xidmətlərinin xüsusi təyinatlı texnikaları hazır vəziyyətə gətirilib, bir sıra yaşayış və qeyri yaşayış binalarınd

17 noyabr
.

Milli teleradio ənənələri və dövlətçilik ideologiyası: Azərbaycan mediasının qarşısında duran yeni vəzifələr

Azərbaycanın milli dövlətçilik tarixində radio və televiziya yalnız informasiya yayımı vasitəsi deyil, həm də xalqın milli-mənəvi dəyərlərinin qorunması, tarixi yaddaşının yaşadılması və dövlətçilik ideologiyasının möhkəmləndirilməsi baxımından mühüm ictimai institutlardır. Prezident İlham Əliyevin Azərbayca

16 noyabr
.

Kirayəçi evi boşaltmaqdan imtina edirsə, ev sahibi nə etməlidir? - EKSPERTDƏN AÇIQLAMA

Kirayə münasibətlərində ev sahiblərinin üzləşdiyi problemlərdən biri də müqavilənin müddəti başa çatdıqdan və ya kirayə haqqı ödənilmədikdən sonra kirayəçinin mənzili boşaltmaqdan imtina etməsidir. Belə hallarda mülkiyyətçilər həm əmlak hüquqlarını qorumaq, həm də qanun çərçivəsində hərəkət etmək məcburiyyətind

17 noyabr