GƏLƏN İL PENSİYA VƏ MÜAVİNƏTLƏR ARTACAQMI? - Ən az artım sosial xərclər üzrədir, amma...

GƏLƏN İL PENSİYA VƏ MÜAVİNƏTLƏR ARTACAQMI? - Ən az artım sosial xərclər üzrədir, amma...Gələn ilin dövlət büdcəsi layihəsində diqqət çəkən əsas məqamlardan biri sosial sahəyə ayrılan vəsaitin məbləğidir. Proqnozlara əsasən, sosial müdafiə və sosial təminat xərcləri 4,87 milyard manatdan 4,92 milyard manata yüksəlir. Cəmi 43 milyon manatlıq və ya 0,9%-lik bu artım ana xərc istiqamətləri arasında ən aşağı dinamikalardan biri hesab olunur.

İnflyasiya gözləntiləri və ümumi büdcə böyüməsi fonunda sosial müdafiə xərclərindəki bu cüzi artım ilk baxışdan "sosial ödənişlərdə artımlar dondurulacaqmı?" sualını doğursa da, məsələnin mahiyyəti büdcənin daxili strukturu və maliyyələşmə mexanizmi ilə bağlıdır.

Pensiya artımları mərkəzi büdcədən asılı deyil

İlk növbədə nəzərə almaq lazımdır ki, Azərbaycanda pensiya öhdəliklərinin böyük hissəsi nərkəzi büdcədən yox, Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun (DSMF) müstəqil büdcəsi hesabına ödənilir.

Qanunvericiliyə əsasən, hər ilin əvvəlində pensiyalar ötən ilin orta aylıq əməkhaqqının artım tempinə uyğun olaraq avtomatik indeksasiya edilir və artırılır. Bu artımın maliyyə mənbəyi isə ölkədə leqallaşan əmək müqavilələri və toplanan məcburi dövlət sosial sığorta haqlarıdır. Yəni vətəndaşların aldığı pensiya artımı mərkəzi büdcənin sosial xərc maddəsindəki 0,9%-lik göstəricidən asılı deyil.

DSMF-nin mərkəzi büdcədən asılılığı azalır

Sosial sığorta yığımlarının artması DSMF-nin özünümaliyyələşdirmə qabiliyyətini yüksəldir. Nəticədə, mərkəzi büdcədən Fondun kəsirini qapamaq üçün ayrılan transfertlərə (dotasiyalara) əlavə ehtiyac qalmır. Büdcədə sosial müdafiə xərclərinin artım tempinin aşağı görünməsinin başlıca səbəbi də budur: dövlət sadəcə olaraq mərkəzi büdcədən DSMF-yə əlavə maliyyə dəstəyi ayırmağa lüzum görmür, çünki Fondun öz gəlirləri pensiya indeksasiyalarını qarşılamaq üçün kifayət edir.

Passiv yardımlardan aktiv məşğulluğa keçid

Büdcənin bu bölməsindəki digər istiqamət - ünvanlı dövlət sosial yardımı və müavinətlərdir. Son illər sosial yardım sistemində rəqəmsallaşma, ünvanlılığın dəqiqləşdirilməsi və passiv sosial yardımlardan aktiv məşğulluq (özünəməşğulluq) proqramlarına keçid mərkəzi büdcədən birbaşa ayrılan vəsaitlərin optimallaşdırılmasına şərait yaradıb.

Bundan başqa, sosial xarakterli bəzi iri xərc istiqamətlərinin (məsələn, İcbari Tibbi Sığorta öhdəliklərinin) sosial müdafiə bölməsində deyil, "Səhiyyə" bölməsində əks olunması da ümumi mənzərəyə təsir edən amillərdəndir.

Beləliklə, mərkəzi büdcədə sosial müdafiə xərcləri üzrə qeydə alınan 0,9%-lik artım sosial sahədəki durğunluq kimi deyil, pensiya və sosial sığorta sisteminin mərkəzi büdcədən asılılığının azalması kimi qiymətləndirilməlidir. Vətəndaşların pensiyalarının indeksasiyası və nəzərdə tutulan sosial ödənişlər qanunvericiliyə uyğun olaraq DSMF-nin öz gəlirləri hesabına həyata keçirilməyə devam edəcək.("AzPolitika.info")


Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Sosial   Baxılıb: 1194   Tarix: 20 sentyabr 2026  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş


Oxşar xəbərlər

.

Bakıda DƏHŞƏT: Avtobus gənc qızı vuraraq öldürdü

Bakıda səhər saatlarında ölümlə nəticələnən yol-nəqliyyat hadisəsi baş verib. -in "qaynar xətti"nə daxil olan məlumata görə, hadisə Koroğlu metrostansiyasının çıxışında qeydə alınıb. "Daewoo" markalı sərnişin avtobusu yolu keçən gənc qızı vurub. Zərbənin təsirindən ağır xəsarət ala

16 noyabr
.

Balıq bazarında bahalaşma var - Video

Bir həftədir bəzi balıqların qiymətində artım müşahidə olunur. Xəzər TV-yə istinadən bildirir ki, balıq almaq istəyənlər bazarda fərqli qiymətlərlə qarşılaşırlar. Satıcıların sözlərinə görə, ötən həftə ilə müqayisədə bəzi balıq növlərinin qiymətində artım var. Xüsusilə İrandan gətirilən məhsullarda bahalaşm

15 noyabr
.

Mediaya ayrılan pul çox azdır - Deputat

Mediaya ayrılan pul çox azdır. xəbər verir ki, bunu Milli Məclisin bu gün keçirilən plenar iclasında 2027-ci ilin dövlət büdcəsi zərfinin müzakirəsində deputat Hikmət Babaoğlu deyib. Deputat bildirib ki, düşüncəni, milli düşüncə platformasının keyfiyyətini təyin edən mediadır, televiziyalardır, televiziy

16 noyabr
.

Direktorların işə qəbul nəticələri - Açıqlandı

2026-cı ildə keçirilmiş direktorların işə qəbulu müsabiqəsinin nəticələri elan edilib. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, bu barədə MÜTDA məlumat yayıb. Bildirilib ki, müsabiqədə müəyyən edilmiş tələblərə cavab verən 463 nəfər uğur qazanıb. Namizədlərin müsabiqə nəticələri barədə məlumatlar onları

16 noyabr
.

Azərbaycanda terminallarla ödəniş qaydası dəyişdi

Ödənişlərin təhlükəsizliyinin artırılması və qanunvericiliyin tələblərinə uyğun olaraq terminallar vasitəsilə nağd vəsaitlərin qəbulu üzrə yeni qayda tətbiq olunur. xəbər verir ki, qaydaya əsasən, 500 AZN-dən artıq məbləğdə ödəniş və ya pul köçürməsi həyata keçirmək istəyən istifadəçilər şəxsiyyətlərin

16 noyabr
.

637 balla universitetə qəbul olmuşdu: Yataqxanada ölən tələbə ilə bağlı yeni təfərrüat

Yataqxanada meyiti tapılan tələbə qızın ölümü ilə bağlı bəzi təfərrüat məlum olub. -a istinadən xəbər verir ki, 2007-ci il təvəllüdlü Elmira Eyyubova 2024-cü ildə 637 bal toplayaraq Azərbaycan Tibb Universitetinə qəbul olub. O, universitetin yataqxanasına bir müddət əvvəl köçübmüş. Elmira iki il Bakıd

16 noyabr
.

Bakıda müşavirələr keçirildi - Qarlı havalara hazırlıq tədbirləri müzakirə olundu

Bakı şəhərinin bütün rayonlarında təsdiq edilmiş tədbirlər planlarına uyğun qış mövsümündə qarlı havalara hazırlıq tədbirləri davam edir. xəbər verir ki, ilk növbədə şəhər və rayon kommunal xidmətlərinin xüsusi təyinatlı texnikaları hazır vəziyyətə gətirilib, bir sıra yaşayış və qeyri yaşayış binalarınd

17 noyabr
.

Milli teleradio ənənələri və dövlətçilik ideologiyası: Azərbaycan mediasının qarşısında duran yeni vəzifələr

Azərbaycanın milli dövlətçilik tarixində radio və televiziya yalnız informasiya yayımı vasitəsi deyil, həm də xalqın milli-mənəvi dəyərlərinin qorunması, tarixi yaddaşının yaşadılması və dövlətçilik ideologiyasının möhkəmləndirilməsi baxımından mühüm ictimai institutlardır. Prezident İlham Əliyevin Azərbayca

16 noyabr
.

Kirayəçi evi boşaltmaqdan imtina edirsə, ev sahibi nə etməlidir? - EKSPERTDƏN AÇIQLAMA

Kirayə münasibətlərində ev sahiblərinin üzləşdiyi problemlərdən biri də müqavilənin müddəti başa çatdıqdan və ya kirayə haqqı ödənilmədikdən sonra kirayəçinin mənzili boşaltmaqdan imtina etməsidir. Belə hallarda mülkiyyətçilər həm əmlak hüquqlarını qorumaq, həm də qanun çərçivəsində hərəkət etmək məcburiyyətind

17 noyabr