Oktyabrın 1-dən bahalaşır - 25 manatdan UCUZ OLMAYACAQ

Oktyabrın 1-dən bahalaşır - 25 manatdan UCUZ OLMAYACAQOktyabrın 1-dən Azərbaycanda qiyməti 18 manat və ya daha aşağı olan bütün sabit genişzolaqlı internet tarifləri vahid minimum həddə - 25 manata keçiriləcək.

Dəyişiklik mobil rabitə və mobil internet paketlərinə şamil edilmir, yalnız fiber-optik və ADSL kimi sabit xətt xidmətlərini əhatə edir. Rəsmi izah tariflərin vahidləşdirilməsi və infrastrukturun inkişafı zərurəti ilə bağlıdır, amma qərarın iqtisadi məntiqi diqqətli təhlil tələb edir.

Nə dəyişir, kimin üçün dəyişir?

Hazırda bazarda 18 manata və ya daha ucuza fiber-optik yaxud ADSL xidməti təklif edən alternativ provayderlər mövcuddur. Bu o deməkdir ki, dəyişiklik təkcə iri operatorların qiymət siyasətini deyil, bütün bazar seqmentini, o cümlədən kiçik və regional provayderləri əhatə edəcək. Minlərlə abunəçi üçün ayda 7-15 manatlıq (10-18-dən 25-ə) məcburi xərc artımı deməkdir. Bu, ilk baxışdan texniki tənzimləmə kimi görünsə də, faktiki olaraq bazarın aşağı seqmentinin ləğvi deməkdir: 25 manatdan ucuz təklif etmək artıq mümkün olmayacaq.

"Vahidləşdirmə" arqumentinin iki üzü

Tariflərin vahidləşdirilməsi arqumenti adətən keyfiyyət standartlarının və infrastruktur investisiyalarının dayanıqlılığı ilə əsaslandırılır - ucuz tariflər şəbəkənin genişlənməsinə və texniki xidmətin keyfiyyətinə investisiyanı çətinləşdirə bilər. Bu, sənayedə tanınan arqumentdir və bəzi hallarda əsaslıdır: aşırı aşağı qiymətlər uzunmüddətli dövrdə xidmət keyfiyyətinin pisləşməsinə səbəb ola bilər.
Lakin bu arqumentin zəif nöqtəsi ondadır ki, minimum qiymət inzibati qərarla, bazar mexanizmi ilə deyil, inzibati qaydada müəyyən edilir. Normal rəqabət şəraitində qiymət səviyyəsini xərc strukturu, tələb-təklif balansı və texnoloji səmərəlilik formalaşdırır. Burada isə dövlət tənzimləyicisi bazarın aşağı hədddini, həm də kifayət qədər yüksək bir həddi özü təyin edir. Nəticə etibarı ilə, hazırda 18 manata səmərəli fəaliyyət göstərə bilən provayder də, bunu edə bilməyən provayder də eyni minimuma tabe olur. Bu, səmərəli oyunçunu cəzalandıran, səmərəsizi isə qorumaq riski daşıyan bir tənzimləmə formasıdır.

Rəqabət prinsipi ilə ziddiyyət

Azad bazar iqtisadiyyatının əsas prinsiplərindən biri budur ki, qiymət rəqabəti istehlakçı üçün fayda yaradan mexanizmdir - provayderlər daha ucuz və keyfiyyətli xidmət təklif etməklə bazar payı uğrunda mübarizə aparırlar. Minimum qiymətin inzibati qaydada müəyyən edilməsi məhz bu mexanizmi zəiflədir: qiymət artıq rəqabət alətinə deyil, tənzimləyici göstəricisinə çevrilir.
Bunun potensial nəticələri bir neçə istiqamətdə görünə bilər:

- İstehlakçı seçiminin daralması. Aşağı gəlirli abunəçilər üçün 18 manata qədər olan tarif çox vaxt yeganə əlçatan variant olub. Bu seçimin aradan qalxması internetin əlçatanlığına birbaşa təsir göstərə bilər.

- Qiymət əsaslı rəqabətin sıxışdırılması. Kiçik provayderlərin bazara giriş və orada qalma strategiyası çox vaxt aşağı qiymətə əsaslanır. Minimum tarif bu strategiyanı əlindən alır və rəqabəti yalnız keyfiyyət və marketinq müstəvisinə keçirir - bu da böyük, resurslu oyunçuların xeyrinə işləyə bilər. Nəticədə inhisarçılıq güclənəcək.

- Formal rəqabət, faktiki uyğunlaşma. Bazarda çoxlu provayder qalsa belə, hamısının eyni minimum qiymətdən başlaması bazarı "qiymət rəqabətindən" uzaqlaşdırıb, "xidmət fərqləndirməsinə" əsaslanan bir modelə sürükləyə bilər - bu, öz-özlüyündə mənfi deyil, amma azad bazar rəqabətindən fərqli bir formadır.

Əks arqument: tənzimləmənin məntiqi

Ədalətli olmaq üçün qeyd etmək lazımdır ki, telekommunikasiya kimi infrastruktur tutumlu sahələrdə tam sərbəst qiymət rəqabəti həmişə optimal nəticə vermir. Şəbəkə infrastrukturunun genişləndirilməsi, xüsusilə regionlarda, yüksək kapital tələb edir və çox aşağı tariflər bu investisiyanı maliyyələşdirməyi çətinləşdirə bilər. Bəzi ölkələrdə tənzimləyicilər məhz bu səbəbdən minimum keyfiyyət və qismən qiymət standartları tətbiq edir ki, "qiymət müharibəsi" xidmətin key­fiyyətinin aşağı düşməsinə səbəb olmasın. Bu baxımdan qərarın tam əsassız olduğunu iddia etmək düzgün olmazdı - sual daha çox tənzimləmənin formasında və şəffaflığındadır: minimum qiymətin necə hesablandığı, hansı xərc təhlilinə əsaslandığı açıqlanıbmı, sualı cavabsız qalır.

Yəni sabit internet tarifləri üçün vahid minimum qiymətin tətbiqi iki fərqli iqtisadi məntiqin toqquşmasını əks etdirir: bir tərəfdə infrastrukturun dayanıqlılığı və xidmət keyfiyyəti arqumenti, digər tərəfdə isə istehlakçı seçiminin məhdudlaşması və qiymət rəqabətinin zəifləməsi riski. Bu iki məntiqin tarazlığı yalnız qərarın şəffaflığı ilə ölçülə bilər - minimum həddin hansı xərc və keyfiyyət göstəricilərinə əsaslandığı ictimaiyyətə açıqlanmadan, tədbir sadəcə qiymət artımı kimi qəbul edilməyə məhkumdur. Əlavə olaraq, dəyişikliyin mobil internetə şamil olunmaması göstərir ki, rəqabət təzyiqi tam yox olmayacaq - lakin sabit xəttə ehtiyacı olan, xüsusilə yüksək sürət tələb edən abunəçilər üçün real alternativ seçim daralacaq. Son nəticədə, tənzimləyicinin əsas vəzifəsi yalnız qiyməti müəyyənləşdirmək deyil, bu addımın hansı ictimai maraqla əsaslandığını inandırıcı şəkildə izah etməkdir.


Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Sosial   Baxılıb: 882   Tarix: 20 sentyabr 2026  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş


Oxşar xəbərlər

.

Bakıda DƏHŞƏT: Avtobus gənc qızı vuraraq öldürdü

Bakıda səhər saatlarında ölümlə nəticələnən yol-nəqliyyat hadisəsi baş verib. -in "qaynar xətti"nə daxil olan məlumata görə, hadisə Koroğlu metrostansiyasının çıxışında qeydə alınıb. "Daewoo" markalı sərnişin avtobusu yolu keçən gənc qızı vurub. Zərbənin təsirindən ağır xəsarət ala

16 noyabr
.

Balıq bazarında bahalaşma var - Video

Bir həftədir bəzi balıqların qiymətində artım müşahidə olunur. Xəzər TV-yə istinadən bildirir ki, balıq almaq istəyənlər bazarda fərqli qiymətlərlə qarşılaşırlar. Satıcıların sözlərinə görə, ötən həftə ilə müqayisədə bəzi balıq növlərinin qiymətində artım var. Xüsusilə İrandan gətirilən məhsullarda bahalaşm

15 noyabr
.

Mediaya ayrılan pul çox azdır - Deputat

Mediaya ayrılan pul çox azdır. xəbər verir ki, bunu Milli Məclisin bu gün keçirilən plenar iclasında 2027-ci ilin dövlət büdcəsi zərfinin müzakirəsində deputat Hikmət Babaoğlu deyib. Deputat bildirib ki, düşüncəni, milli düşüncə platformasının keyfiyyətini təyin edən mediadır, televiziyalardır, televiziy

16 noyabr
.

Direktorların işə qəbul nəticələri - Açıqlandı

2026-cı ildə keçirilmiş direktorların işə qəbulu müsabiqəsinin nəticələri elan edilib. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, bu barədə MÜTDA məlumat yayıb. Bildirilib ki, müsabiqədə müəyyən edilmiş tələblərə cavab verən 463 nəfər uğur qazanıb. Namizədlərin müsabiqə nəticələri barədə məlumatlar onları

16 noyabr
.

Azərbaycanda terminallarla ödəniş qaydası dəyişdi

Ödənişlərin təhlükəsizliyinin artırılması və qanunvericiliyin tələblərinə uyğun olaraq terminallar vasitəsilə nağd vəsaitlərin qəbulu üzrə yeni qayda tətbiq olunur. xəbər verir ki, qaydaya əsasən, 500 AZN-dən artıq məbləğdə ödəniş və ya pul köçürməsi həyata keçirmək istəyən istifadəçilər şəxsiyyətlərin

16 noyabr
.

637 balla universitetə qəbul olmuşdu: Yataqxanada ölən tələbə ilə bağlı yeni təfərrüat

Yataqxanada meyiti tapılan tələbə qızın ölümü ilə bağlı bəzi təfərrüat məlum olub. -a istinadən xəbər verir ki, 2007-ci il təvəllüdlü Elmira Eyyubova 2024-cü ildə 637 bal toplayaraq Azərbaycan Tibb Universitetinə qəbul olub. O, universitetin yataqxanasına bir müddət əvvəl köçübmüş. Elmira iki il Bakıd

16 noyabr
.

Bakıda müşavirələr keçirildi - Qarlı havalara hazırlıq tədbirləri müzakirə olundu

Bakı şəhərinin bütün rayonlarında təsdiq edilmiş tədbirlər planlarına uyğun qış mövsümündə qarlı havalara hazırlıq tədbirləri davam edir. xəbər verir ki, ilk növbədə şəhər və rayon kommunal xidmətlərinin xüsusi təyinatlı texnikaları hazır vəziyyətə gətirilib, bir sıra yaşayış və qeyri yaşayış binalarınd

17 noyabr
.

Milli teleradio ənənələri və dövlətçilik ideologiyası: Azərbaycan mediasının qarşısında duran yeni vəzifələr

Azərbaycanın milli dövlətçilik tarixində radio və televiziya yalnız informasiya yayımı vasitəsi deyil, həm də xalqın milli-mənəvi dəyərlərinin qorunması, tarixi yaddaşının yaşadılması və dövlətçilik ideologiyasının möhkəmləndirilməsi baxımından mühüm ictimai institutlardır. Prezident İlham Əliyevin Azərbayca

16 noyabr
.

Kirayəçi evi boşaltmaqdan imtina edirsə, ev sahibi nə etməlidir? - EKSPERTDƏN AÇIQLAMA

Kirayə münasibətlərində ev sahiblərinin üzləşdiyi problemlərdən biri də müqavilənin müddəti başa çatdıqdan və ya kirayə haqqı ödənilmədikdən sonra kirayəçinin mənzili boşaltmaqdan imtina etməsidir. Belə hallarda mülkiyyətçilər həm əmlak hüquqlarını qorumaq, həm də qanun çərçivəsində hərəkət etmək məcburiyyətind

17 noyabr