Gənc nəslin milli mənlik şüurunun inkişaf etdirilməsi və vətənpərvərlik hisslərinin tərbiyəsi

Gənc nəslin milli mənlik şüurunun inkişaf etdirilməsi və vətənpərvərlik hisslərinin tərbiyəsi"Gənc nəslin milli mənlik şüurunun inkişaf etdirilməsi və vətənpərvərlik hisslərinin tərbiyəsi yalnız təhsil sisteminin qarşısında dayanan pedaqoji vəzifə deyil, cəmiyyətin gələcəyi ilə birbaşa bağlı olan mühüm sosial məsələdir. Dövlətin davamlı inkişafı, milli dəyərlərin qorunması, ictimai həmrəyliyin möhkəmlənməsi və gələcək nəsillərin məsuliyyətli vətəndaş kimi yetişməsi böyük ölçüdə gənclərin hansı dəyərlər əsasında formalaşmasından asılıdır.
Milli mənlik şüuru insanın özünü müəyyən xalqın, dövlətin və mədəniyyətin nümayəndəsi kimi dərk etməsi, həmin xalqın tarixinə, dilinə, mədəni irsinə və mənəvi dəyərlərinə münasibətinin formalaşmasıdır. Lakin bu anlayışı yalnız milli simvollara və tarixi hadisələrə münasibətlə məhdudlaşdırmaq düzgün olmazdı. Milli mənlik şüuru eyni zamanda vətəndaş məsuliyyəti, qanuna hörmət, ictimai davranış mədəniyyəti, ölkənin gələcəyinə münasibət və cəmiyyət qarşısında məsuliyyət hissidir".

Bunu Sonxeber.az-a danışan deputat Nəsib Məhəməliyev bildirib.

Deputat qeyd edib ki,bu baxımdan vətənpərvərlik anlayışına da daha geniş yanaşmaq lazımdır:

"Vətənpərvərlik yalnız hərbi xidmət və ya müharibə zamanı Vətənin müdafiəsi ilə əlaqələndirilə bilməz. Gəncin yaxşı təhsil alması, öz peşəsinə məsuliyyətlə yanaşması, qanunlara əməl etməsi, ictimai əmlakı qoruması, ətraf mühitə diqqət göstərməsi, ehtiyacı olan insana yardım etməsi və ölkəsinin inkişafına fayda verməyə çalışması da vətəndaşlıq və vətənpərvərlik mədəniyyətinin göstəriciləridir.

Azərbaycanın son onilliklərdə keçdiyi mürəkkəb tarixi proseslər gənc nəslin milli yaddaşının formalaşmasına xüsusi təsir göstərib. Qarabağ münaqişəsi, 44 günlük Vətən müharibəsi, 2023-cü ilin lokal xarakterli antiterror tədbirləri və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün və suverenliyinin bərpası ölkənin ictimai yaddaşında mühüm yer tutur. Bu hadisələrin gənclərə çatdırılması zamanı emosional yanaşma ilə yanaşı, tarixi faktların düzgün, obyektiv və mənbələrə əsaslanan şəkildə öyrədilməsi də mühüm əhəmiyyət daşıyır. Tarixi yaddaşın məqsədi yalnız keçmişi xatırlatmaq deyil, gələcək üçün nəticələr çıxarmaqdır.

Burada təhsil müəssisələrinin rolu xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Məktəb şagirdə yalnız bilik verən məkan deyil, həm də onun sosial və vətəndaş şəxsiyyətinin formalaşdığı mühitdir. Tarix, ədəbiyyat, coğrafiya və digər fənlərin tədrisi milli dəyərlərin mənimsənilməsi üçün mühüm imkanlar yaradır. Bununla yanaşı, məktəbdə keçirilən tədbirlər formal xarakter daşımamalı, şagirdlərin müstəqil düşünməsinə və öz münasibətlərini ifadə etməsinə şərait yaratmalıdır.
Məsələn, tarixi şəxsiyyətlər və mühüm hadisələr haqqında yalnız tədbir keçirmək əvəzinə, şagirdlərə həmin dövrün sosial-siyasi şəraitini araşdırmaq, müxtəlif mənbələri müqayisə etmək, sənədlərlə işləmək və nəticə çıxarmaq imkanının verilməsi daha səmərəli nəticə yarada bilər. Belə yanaşma milli şüuru əzbərçilikdən çıxararaq düşüncə prosesinə çevirir".

Deputat vurğulayıb ki, ailənin rolu da burada əvəzsizdir:

"Uşağın Vətən, dövlət, tarix, dil və milli dəyərlər haqqında ilk təsəvvürləri ailədə yaranır. Valideynlərin öz davranışları, qanuna və cəmiyyətə münasibəti, tarixi hadisələr barədə söhbətləri uşağın dünyagörüşünə birbaşa təsir edir. Məktəbdə verilən tərbiyə ilə ailədə formalaşan dəyərlər arasında ziddiyyət yarandıqda proses çətinləşə bilər. Buna görə məktəb-valideyn əməkdaşlığı milli və vətəndaşlıq tərbiyəsinin mühüm istiqamətlərindən biri olmalıdır.Müasir dövrdə isə məsələyə yeni bir amil - informasiya mühiti əlavə olunub. Gənclər milli tarix və mədəniyyət haqqında məlumatları artıq yalnız müəllimdən və kitabdan almırlar. Sosial şəbəkələr, videoplatformalar, bloqlar və müxtəlif internet resursları onların dünyagörüşünün formalaşmasına ciddi təsir göstərir. Bu şəraitdə gəncə yalnız "doğru məlumatı" vermək kifayət deyil. Ona məlumatın mənbəyini yoxlamaq, faktla fikri ayırmaq, manipulyativ məzmunu tanımaq və müxtəlif mövqeləri müqayisə etmək bacarığı da öyrədilməlidir.

Milli mənlik şüurunun sağlam formalaşmasının digər mühüm şərti milli kimliklə tolerantlığın qarşı-qarşıya qoyulmamasıdır. Öz tarixini, dilini və mədəniyyətini sevən insanın digər xalqların mədəniyyətinə hörmət etməsi mümkündür. Azərbaycan cəmiyyətinin müxtəlif etnik və dini qrupların birgə yaşayış təcrübəsi bu baxımdan mühüm sosial kapitaldır. Gənc nəsildə milli kimlik hissi formalaşdırılarkən ayrı-seçkilik və düşmənçilik deyil, qarşılıqlı hörmət və məsuliyyət prinsipləri əsas götürülməlidir.

Vətənpərvərlik tərbiyəsində praktiki fəaliyyət də mühüm rol oynayır. Könüllülük, sosial layihələr, ekoloji aksiyalar, yaşlılara yardım, şəhid ailələri və müharibə iştirakçıları ilə bağlı sosial layihələr, tarixi və mədəni irsin qorunmasına yönəlmiş təşəbbüslər gənclərin cəmiyyətlə əlaqəsini gücləndirə bilər. Gənc öz əməyinin cəmiyyət üçün faydalı olduğunu gördükdə vətəndaş məsuliyyəti abstrakt anlayış olmaqdan çıxır.Digər tərəfdən, vətənpərvərlik tərbiyəsinin yalnız şüarlar üzərində qurulması müəyyən risklər yaradır. Gənclərə daim hazır fikirlər təqdim etmək əvəzinə onların sual verməsinə, müzakirə aparmasına və faktları təhlil etməsinə imkan yaradılmalıdır. Çünki möhkəm milli şüur düşünən, araşdıran və məsuliyyət daşıyan vətəndaşın formalaşması ilə bağlıdır.

Bu prosesdə müəllimin şəxsiyyəti də xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Müəllim yalnız dərs materialını çatdıran şəxs deyil, şagird üçün davranış nümunəsidir. Ədalətli münasibət, şagirdin fikrinə hörmət, fərqli düşüncəyə dözümlülük və peşə məsuliyyəti məktəbdə vətəndaşlıq mədəniyyətinin gündəlik nümunəsinə çevrilə bilər. Milli mənlik şüuru və vətənpərvərlik bir günlük tədbirlərlə formalaşan hisslər deyil. Bu, ailədən başlayan, məktəbdə sistemləşən, sosial mühitdə möhkəmlənən və insanın bütün həyatı boyu inkişaf edən prosesdir. Gənc nəslin Vətənə bağlılığı yalnız emosional çağırışlarla deyil, bilik, tarixi yaddaş, vətəndaş məsuliyyəti, əmək, təhsil, hüquq və ədalət anlayışları ilə möhkəmləndirilməlidir.Əsl məqsəd yalnız Vətəni sevən deyil, Vətənin gələcəyi üçün məsuliyyət hiss edən, düşünən, savadlı, qanuna hörmət edən və cəmiyyətə fayda verməyə çalışan vətəndaş yetişdirməkdir".

P.S. Yazı Azərbaycan Respublikası Media və Yayım Şurasının maliyyə dəstəyi ilə "Gənc nəslin milli mənlik şüurunun inkişaf etdirilməsi və vətənpərvərlik hisslərinin tərbiyəsi" mövzusuna uyğun olaraq dərc edilir.

Aysel Yusifqızı
Gənc nəslin milli mənlik şüurunun inkişaf etdirilməsi və vətənpərvərlik hisslərinin tərbiyəsi


Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Sosial   Baxılıb: 471   Tarix: 22 sentyabr 2026  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş


Oxşar xəbərlər

.

Bakıda DƏHŞƏT: Avtobus gənc qızı vuraraq öldürdü

Bakıda səhər saatlarında ölümlə nəticələnən yol-nəqliyyat hadisəsi baş verib. -in "qaynar xətti"nə daxil olan məlumata görə, hadisə Koroğlu metrostansiyasının çıxışında qeydə alınıb. "Daewoo" markalı sərnişin avtobusu yolu keçən gənc qızı vurub. Zərbənin təsirindən ağır xəsarət ala

16 noyabr
.

Balıq bazarında bahalaşma var - Video

Bir həftədir bəzi balıqların qiymətində artım müşahidə olunur. Xəzər TV-yə istinadən bildirir ki, balıq almaq istəyənlər bazarda fərqli qiymətlərlə qarşılaşırlar. Satıcıların sözlərinə görə, ötən həftə ilə müqayisədə bəzi balıq növlərinin qiymətində artım var. Xüsusilə İrandan gətirilən məhsullarda bahalaşm

15 noyabr
.

Mediaya ayrılan pul çox azdır - Deputat

Mediaya ayrılan pul çox azdır. xəbər verir ki, bunu Milli Məclisin bu gün keçirilən plenar iclasında 2027-ci ilin dövlət büdcəsi zərfinin müzakirəsində deputat Hikmət Babaoğlu deyib. Deputat bildirib ki, düşüncəni, milli düşüncə platformasının keyfiyyətini təyin edən mediadır, televiziyalardır, televiziy

16 noyabr
.

Direktorların işə qəbul nəticələri - Açıqlandı

2026-cı ildə keçirilmiş direktorların işə qəbulu müsabiqəsinin nəticələri elan edilib. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, bu barədə MÜTDA məlumat yayıb. Bildirilib ki, müsabiqədə müəyyən edilmiş tələblərə cavab verən 463 nəfər uğur qazanıb. Namizədlərin müsabiqə nəticələri barədə məlumatlar onları

16 noyabr
.

Azərbaycanda terminallarla ödəniş qaydası dəyişdi

Ödənişlərin təhlükəsizliyinin artırılması və qanunvericiliyin tələblərinə uyğun olaraq terminallar vasitəsilə nağd vəsaitlərin qəbulu üzrə yeni qayda tətbiq olunur. xəbər verir ki, qaydaya əsasən, 500 AZN-dən artıq məbləğdə ödəniş və ya pul köçürməsi həyata keçirmək istəyən istifadəçilər şəxsiyyətlərin

16 noyabr
.

637 balla universitetə qəbul olmuşdu: Yataqxanada ölən tələbə ilə bağlı yeni təfərrüat

Yataqxanada meyiti tapılan tələbə qızın ölümü ilə bağlı bəzi təfərrüat məlum olub. -a istinadən xəbər verir ki, 2007-ci il təvəllüdlü Elmira Eyyubova 2024-cü ildə 637 bal toplayaraq Azərbaycan Tibb Universitetinə qəbul olub. O, universitetin yataqxanasına bir müddət əvvəl köçübmüş. Elmira iki il Bakıd

16 noyabr
.

Bakıda müşavirələr keçirildi - Qarlı havalara hazırlıq tədbirləri müzakirə olundu

Bakı şəhərinin bütün rayonlarında təsdiq edilmiş tədbirlər planlarına uyğun qış mövsümündə qarlı havalara hazırlıq tədbirləri davam edir. xəbər verir ki, ilk növbədə şəhər və rayon kommunal xidmətlərinin xüsusi təyinatlı texnikaları hazır vəziyyətə gətirilib, bir sıra yaşayış və qeyri yaşayış binalarınd

17 noyabr
.

Milli teleradio ənənələri və dövlətçilik ideologiyası: Azərbaycan mediasının qarşısında duran yeni vəzifələr

Azərbaycanın milli dövlətçilik tarixində radio və televiziya yalnız informasiya yayımı vasitəsi deyil, həm də xalqın milli-mənəvi dəyərlərinin qorunması, tarixi yaddaşının yaşadılması və dövlətçilik ideologiyasının möhkəmləndirilməsi baxımından mühüm ictimai institutlardır. Prezident İlham Əliyevin Azərbayca

16 noyabr
.

Kirayəçi evi boşaltmaqdan imtina edirsə, ev sahibi nə etməlidir? - EKSPERTDƏN AÇIQLAMA

Kirayə münasibətlərində ev sahiblərinin üzləşdiyi problemlərdən biri də müqavilənin müddəti başa çatdıqdan və ya kirayə haqqı ödənilmədikdən sonra kirayəçinin mənzili boşaltmaqdan imtina etməsidir. Belə hallarda mülkiyyətçilər həm əmlak hüquqlarını qorumaq, həm də qanun çərçivəsində hərəkət etmək məcburiyyətind

17 noyabr