İnsan beyninin sirri açıldı
Stanford Universitetinin alimlərinin apardığı araşdırma insan beyninin inkişafı ilə bağlı yeni nəticə ortaya qoyub.
"Qafqazinfo" xəbər verir ki, tədqiqatçılar beynin ön və arxa hissələrinin embrional inkişafın çox erkən mərhələsində fərqli progenitor hüceyrə qruplarından əmələ gəldiyini müəyyən ediblər.
Əvvəllər bütün beynin tək bir əsas progenitor hüceyrə qrupundan inkişaf etdiyi düşünülürdü. Lakin alimlər embrional inkişafın kritik mərhələsi olan qastrulyasiya zamanı iki fərqli hüceyrə qrupunun yarandığını müəyyən ediblər. Bu qruplardan biri beynin ön, digəri isə arxa hissəsini əmələ gətirir.
Tədqiqat zamanı bu hüceyrə qruplarının genetik təlimatlarının da fərqli şəkildə təşkil olunduğu müəyyən edilib. Buna görə beynin ön və arxa bölgələri inkişaf zamanı fərqli bioloji yolları izləyir.
Stanford Universitetinin inkişaf bioloqu Kayl Loh beynin iki ayrı hissədən ibarət olmasının çox qədim inkişaf mexanizminin nəticəsi ola biləcəyini bildirib.
Tədqiqatçılar bu strukturun təkamül tarixinin də olduqca qədim ola biləcəyini düşünürlər. İnsanlarla uzaq ortaq əcdadı olan bəzi dəniz orqanizmlərində oxşar sinir sistemi strukturunun olması bu inkişaf modelinin yüz milyonlarla il əvvələ aid ola biləcəyini göstərir.
Arxa beyin ürək döyüntüsü, nəfəsalma və yuxu kimi avtomatik bədən funksiyalarında rol oynayır. Ön və orta beyin isə dil, məntiq və mücərrəd düşüncə kimi daha mürəkkəb funksiyalardan məsuldur.
Tədqiqatın diqqətçəkən nəticələrindən biri kök hüceyrələri ilə bağlı olub. Alimlər arxa beyindəki hüceyrələrin necə inkişaf etdiyinə dair əldə etdikləri məlumatlar sayəsində insan kök hüceyrələrini laboratoriya şəraitində funksional arxa beyin motor neyronlarına çevirə biliblər.
Bu metod arxa beyindəki motor neyronlarının zədələndiyi amiotrofik lateral skleroz (ALS) və onurğa əzələ atrofiyası (SMA) kimi neyrodegenerativ xəstəliklərin laboratoriya şəraitində modelləşdirilməsinə kömək edə bilər.
Tədqiqatçılar yaranan motor neyronların gələcəkdə bu xəstəliklərin mexanizmlərini daha yaxşı başa düşmək və potensial müalicə üsulları hazırlamaq üçün istifadə edilə biləcəyini bildirirlər.
Araşdırmanın nəticələri "Nature Neuroscience" jurnalında dərc edilib.
Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Sağlamlıq Baxılıb: 795 Tarix: 22 sentyabr 2026
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda PaylaşQonşunun məsləhəti sizi xəstə edə bilər! - ƏHALİYƏ XƏBƏRDARLIQ
Baş ağrıyır, aptekə gedirik, soyuqlayırıq, tanışdan eşitdiyimiz dərmanı alıb içirik. Bəzən qonşunun məsləhəti, bəzən qohumun tövsiyəsi, bəzən də sosial şəbəkələrdə oxuduğumuz məlumat bizi həkimə getmədən müalicəyə başlamağa sövq edir. "Filankəs içib, xeyrini görüb, mənə də kömək edər" deyi
1 noyabrCOVID-dən sonra dadbilmənin niyə bərpa olunmadığı AÇIQLANDI
Bəzi insanlarda COVID-19 infeksiyasından bir ildən çox vaxt keçməsinə baxmayaraq, dadbilmə qabiliyyətinin niyə tam bərpa olunmadığına dair yeni məlumatlar əldə edilib. xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, alimlər uzunmüddətli dadbilmə pozğunluğu yaşayan şəxslərin dad reseptorlarını araşdırıblar
25 oktyabrGörmə itkisinə aparan xəstəliklər hansılardır? - Video
"Baku Med" verilişinin budəfəki buraxılışında göz xəstəlikləri və onların müalicəsi müzakirə olunub. Ən çox rast gəlinən göz xəstəlikləri hansılardır?. Katarakt əməliyyatı hansı hallarda zərurətə çevrilir və müalicədən sonra bu xəstəliyin təkrarlanma riski varmı?. Gənc yaşda katarakt aşkarlanarsa
15 noyabrÜzü yumaq üçün ən yaxşı vaxt - Dermatoloqdan tövsiyə
Üz dərisinə qulluq zamanı yalnız istifadə olunan vasitələr deyil, onların tətbiq edildiyi vaxt da əhəmiyyət daşıyır. Dermatoloq Con Kibbi üzün yuyulması üçün səhər və axşam saatlarının əksər insanlar üçün uyğun olduğunu bildirib. Qaynarinfo xəbər verir ki, Kolorado Universitetinin Tibb Məktəbinin dermatologiy
27 oktyabrÜrək sağlamlığını qorumağa kömək edən 5 qida
Ürək-damar sisteminin sağlamlığı yalnız fiziki aktivlikdən deyil, gündəlik qidalanma vərdişlərindən də asılıdır. Düzgün seçilmiş məhsullar qanda xolesterinin səviyyəsinin tənzimlənməsinə, qan damarlarının fəaliyyətinin dəstəklənməsinə və ürək xəstəlikləri riskinin azaldılmasına kömək edə bilər. Xüsusil
18 noyabrHər gün üzüm yesək, nə olar?
Üzüm həm dadı, həm də zəngin qida tərkibi ilə seçilən meyvələrdəndir. -ın məlumatına görə, tərkibində vitaminlər, minerallar, lif və antioksidantlar olan bu meyvənin müntəzəm, ölçülü miqdarda istehlakı sağlam qidalanmaya töhfə verə bilər. Üzümün əsas üstünlüklərindən biri antioksidantlarla zəngin olmasıdır
1 noyabrSevdiyiniz musiqi ağrını azalda bilər
İnsanın sevdiyi musiqiyə qulaq asması ağrı hissini müəyyən qədər azalda bilər. Mütəxəssislərin fikrincə, musiqi ağrı siqnalını aradan qaldırmasa da, beynin bu hissi necə qəbul etməsinə təsir göstərir. Qaynarinfo xəbər verir ki, " nəşrinə danışan həkim-psixoterapevt İrina Kraşkina musiqinin ağr
30 oktyabr