Ermənistan ordusundakı dəyişikliklərin əsl məqsədi nədir?

Xatırladaq ki, iyulun 7-də Ermənistan parlamenti "Müdafiə haqqında" qanuna, eləcə də digər əlaqədar qanunlara əlavələr paketini təsdiqləyib. Dəyişikliklərə əsasən, Ermənistan Silahlı Qüvvələrinin Baş Qərargah rəisi bundan sonra müdafiə nazirinin birinci müavini statusuna malik olacaq. Dəyişikliklərə əsasən, Silahlı Qüvvələrin Baş Qərargah rəisi müdafiə nazirinin birinci müavini olmalı olsa da, sonuncu olmadıqda nazir funksiyasını yerinə yetirməyəcək. Hesabatlılıq müdafiə satınalmalarına da şamil olunacaq. Müdafiə Nazirliyi Silahlı Qüvvələrin Baş Qərargahından maddi təminat məsələlərini çıxaracaq ki, amiya rəhbərliyi iqtisadi məsələlərdən azad olsun və diqqətini müdafiə tapşırıqlarına yönəltsin.

Vətən Müharibəsində və ondan sonrakı ilk 20 gün ərzində, hər gün orta hesabla 150000 hektar, ümumilikdə isə 64 gündə 1milyon hektar ərazidən qovulan erməni ordusunda struktur dəyişikliyi baş verib. 18 ay sonra Ermənistanın rəhbərliyi əzilib alçaldılan işğalçı orduda müəyyən dəyişikliklər həyata keçirmək qərarına gəlib. Təbii ki, erməni tərəfi bu məsələyə fərqli don geyindirməyə çalışacaq.

Amma bu dəyişikliklərin əsas məqsədi erməni ordusunda müharibə zamanı baş verən uğursuzluqları yaradan səbəbləri aradan qaldırmaqdan ibarətdir. Bu isə çox böyük vəsaitlər tələb edir. Ermənistan Baş Qərargah rəsinin vəzifəsini Müdafiə Nazirinin müavini vəzifəsi ilə əvəz etmək istəyir.

Birincisi, bir çox ölkələrdə, o cümlədən Azərbaycanda və Ermənistanda Baş Qərargah rəisi elə Müdafiə nazirinin 1-ci müavini idi. Bunu protokol qaydalarından və ya rəsmi saytlarda rəhbər şəxslərin siyahısından da görmək mümkündür.

İkincisi isə, vəzifənin adını dəyişməklə problem həll etmək mümkün olsaydı, bunu məğlub ölkələr və ya fərari orduya malik ölkələr çoxdan edərdilər.

Baş verən dəyişikliklər, Ermənistan rəhbərliyi müharibə zamanı ordularının döyüş qabiliyyətinin aşağı olmasını şəxsi heyətin döyüş ruhunun və döyüş hazırlığının zəif olması ilə deyil, alınan silahların köhnə və yarasız olması ilə əlaqələndirmək niyyətindədir. Bu silahları isə Ermənistan Müdafiə Nazirliyinin Arxa Cəbhə İdarəsi və onun tabeliyində olan satınalmalar şöbəsi alıb. Son ştat strukturunda dəyişiklik etməklə Ermənistan rəhbərliyinin ordu üçün silah alınması səlahiyyətlərini Baş Qərargahın və onun tabeliyində olan Arxa cəbnə idarəsinin kurasiyasından çıxarmaq niyyətindədir. Buna Ermənistana müxtəlif leqal və qeyri leqal yollarla silah gətirən, hazırda isə şübhəli silah alınması əməliyyatalarına görə həbs edilən, sonradan isə azad edilən, "Patron Davo" kimi tanınan David Qalstyanın işi ilə bağlı davam edən korrupsiya faktlarını və erməni ordusunun uğursuzluqlarını araşdıran deputat komisiyasının verdiyi rəy ilə də əlaqələndirmək çətin deyil.

Başqa sözlə desək, Ermənistan hakimiyyəti orduda mövcud olan korrupsiya elementlərinin olduğundan xəbərdardır, lakin bunu sübut edə bilmir və ya istəmir.

Bunu aradan qaldırmaq üçün hökümət satınalmaları Baş Qərargahın əlindən alır və onu gələcəkdə mərkəzləşdirilmiş halda öz əlinə keçirmək istəyir. Hökümət dəyişikliklə etməklə "korrupsiya ilə mübarizə" görüntüsü də yarada bilər.

Digər tərəfdən isə Ermənistanı gözləyən hadisələr kimsəyə sirr deyil. Yaxın perspektivdə İrəvan Laçın dəhlizi, Laçın şəhəri və onun 6 kəndi, orta perspektivdə rusların müvəqqəti nəzarətində olan ərazilər, uzaq perspektivdə isə Azərbaycana vurulan ziyana görə kompensasiya və Şərqi Zəngəzurun taleyinə aydınlıq gətiriləcək. Təbii ki, yaxın onillikdə Ermənistan hakimiyyətini kim və hansı siyasi qüvvə ilə təmsil olunmasından asılı olmayaraq, Vətən Müharibəsi ilə başlayan narahat günlərin davamı gözləyir. Buna görə də gələcəkdə baş verə biləcək fors-major vəziyyətlərin qarşısını almaq üçün Paşinyan, ona qarşı üsyan edənlərin 80 faizinə hələ də rəhbərlik edən Silahlı Qüvvələrin ən yüksək rütbəli məmurunu, Baş Qərargah rəisini siyasi proseslərdən uzaqlaşdırmağa çalışır. Əslində bu ideya Paşinyanda Onik Qasparyanın rəhbərlik etdiyi usyandan sonra yaranıb, bunu məğlub ölkədə uzun müddət Baş Qərargah rəisi vəzifəsinin vakant olması da sübut edir.

İndi isə qanun dəyişdiriləcək, aylardır boş qalan vəzifəyə ən qısa müddətdə təyinat olacaq. Sanki bu dəyişikliyi konkret şəxsə görə həyata keçirilib. İstənilən halda qərarın siyasi motivi də göz qabağındadır: orduya nəzarət mərkəzləşdirilir, orduda qərarları isə Paşinyana sadiq Suren Papikyan verəcək. Bundan başqa erməni ordusu üçün istənilən irihəcmi satınalmalar yalnız Paşinyanın razılığı, Papikyanın qərarı ilə həyata keçiriləcək.

Ermənistan Konstitusiyasına görə Silahlı Qüvvələr yalnız müharibə dövründə Ali Baş Komandana tabedir, amma Ermənistan müdafiə naziri qanunlarda və ştat strukturunda dəyişiklik etməklə Baş Qərargah rəisini özünə və Ali Baş Komandana tabe etdirməyə çalışır.

Telegramda izləyin