Rusiya bu əraziləri Gürcüstana geri QAYTARA BİLƏR - ŞƏRH

Bildiyimiz kimi, Gürcüstanda aksiyalar həftələrdir davam edir. Aksiyaların səbəbi isə "Xarici təsirin şəffaflığı haqqında" qanun layihəsi ilə əlaqədardır. Artıq bir çoxları bu qanun layihəsini "rus sənədi" olaraq qiymətləndirir. Digər tərəfdənn Gürcüstanın baş naziri İrakli Kobaxidze isə ölkə prezidenti Salome Zurabişvilini dövlətə xəyanətdə ittiham edib. Baş nazir vurğulayıb ki, hazırda Gürcüstan üçün öz dövlət müstəqilliyini qorumaq xüsusilə vacibdir. Son vaxtlar baş nazir Cənubi Osetiya və Abxaziya ilə bağlı açıqlamaları ilə diqqət çıəkib. Baş nazir İrakli Kobaxidze 2030-cu ilə qədər Abxaziya və Cənubi Osetiya problemini həll edərək, ölkənin ərazi bütövlüyünü bərpa etməyi planlaşdırdıqlarını bəyan edib. Onun sözləribə görə, məqsədləri "vəd edilmiş torpaqlar"ın qaytarılmasını və ya "gürcü arzusu"nu Gürcüstanın müstəqilliyinin 40-cı ildönümündə reallaşdırmaqdır.

Əlbəttə ki, sözügedən prosesdə Rusiya faktoru diqqət çəkir. Gürcüstan Cənubi Osetiya və Abxaziyanı 2008-ci ildə itirib. Bu ərazilərə isə uzun müddətdir Rusiya nəzarət edir. Hətta Rusiya Abxaziya və Osetiyanı msütəqil dövlət kimi tanıyıb. Bütün bunlara baxmayaraq, mətbuatda hər iki tərəfin Cənubi Osetiya və Abxaziya ilə bağlı görüşlər keçirdiyinə dair məlumatlar yayıldı. Belə olan halda qarşılıqlı razılaşmalar əldə olunarsa, Cənubi Osetiya və Abxaziya Gürcüstana qaytarıla bilər?

Mövzu ilə bağlı Sonxeber.az-a danışan politoloq Kazım Kazımov deyib ki, bu gün Gürcüstanda yaşanan proses bir daha göstərir ki, hakimiyyət hansı dövlətə doğru addım atacaq. Gürcüstanda Tbilisinin mərkəzində geniş aksiyalar həyata keçirilir. Bu aksiyalar xarici donorlardan gələn vəsaitlərin nəzarət altına alınması ilə bağlıdır:

"Gürcüstan artıq müstəqillikdən sonrakı eyforiyadan oyanıb. Çünki 2008-ci il hadisələrində qərbdən Gürcüstan üçün çox böyük gözləntilər var idi. Bu gözləntilər yerinə yetirilmədi. Bu məsələdə bir qədər 1990-cı illərə qayıtmaq lazımdır. 1991-ci ildə Gürcüstan müstəqil olduqdan sonra Qamsaxurdiya hakimiyyəti qərbdən böyük yardımlar almağa çalışdı. Amma qərbin bu yardımlarını görə bilmədi. Daha sonra Eduard Şvarnadze hakimiyyətə gəldikdən sonra, o bölgənin reallıqlarına uyğun olaraq addımlar atdı. Lakin onun siyasi sabitliyi Gürcüstanda iqtisadi islahatlar ilə birlikdə getmədi. Gürcüstanda əhalinin həm Abxaziya -Osetiya müharibəsində çətin vəziyyətə düşməsi, yüksək inflyasiya, sovet hökumətinin iqtisad sistemin dağılması ilə Gürcüstan yeni siyasi atmosferə uyğunlaşa bilmədi. Hətta Şevardnadze dönəmi əhalinin kasıblıq dövrü kimi yaddaşlarda qaldı".

Politoloq bildirib ki, 2000-ci illərin əvvələrində yenidən qərb meyilli müxalifət gücləndi. Burada əsas təmsilçi isə Mixail Saakaşvili oldu. Əlbəttə ki, Mixail Saakaşviliyə "qərbin adamı"dır demək doğru olmaz:

"Lakin Saakaşvili açıq şəkildə qərb konturları üzrə hərəkət edirdi. Xüsusilə bölgənin reallıqlarına uyğun olmayan addımlar atırdı. Bu addımlar 2008-ci ildə 6 günlük müharibəyə gətirib çıxardı. Beləliklə nəhəng Rusiya və Gürcüstan qarşı-qarşıya gəldi. Gürcüstan bu dəfə Cənubi Abxaziya və Osetiyanı çox uzun müddətə itirdi. Həm də hərbi məğlubiyyət aldı. Bu dönəmdə Gürcüstan yaxından gördü ki, nə ABŞ nə də onun qərb müttəfiqləri Cənubi Qafqazda Gürcüstan üçün Rusiya ilə ağır müharibəyə getməyəcək. Hətta biz bu gün Rusiyaya qarşı Ukraynada olan davranışın onda birini Gürcüstanla olan hadisələrdə görmədik. Bu da onu göstərdi ki, böyük güclərin özlərini ayrı planları var. Bu məsələ Gürcüstan əfsuslar olsun ki, kiçik bir nöqtə olaraq qaldı. Bundan sonra Gürcüstan xalqı başa düşdü ki, bölgənin reallıqlarına uyğun olaraq addım atmaq lazımdır".

Kazım Kazımovun sözlərinə görə, Bölgədə əgər Rusiyanın Gürcüstana təzyiqi artarsa, onun iqtisadi potensialının qabağı kəsiləcək. O cümlədən Abxaziya və Osetiya problemi həll olmayacaq. Gürcüstanın tarixi torpaqları faktiki olaraq işğal altında qalmağa davam edəcək:

"İndiki hakimiyyət calışır ki, bu problemi qərb pəncərəsindən deyildə, bölgə reallıqlarına uyğun olaraq həll etməyə çalışsın. Bunun üçün də Rusiya ilə yaxşı münasibətlər qurmağa, qərbin Gürcüstanda pozucu fəaliyyətlərinin qarşısını almağa çalışır. Ümid edirik ki, Gürcüstan bu məsələdə uğurlu olacaq. Çünki həm Osetiya, həm də Abxaziyanın Gürcüstana birləşdirilməsi bölgəmizdə təhlükəsizlik və sabitlik üçün mühüm addımdır. Gürcüstan bundan sonra, bir daha xarici qüvvələrin qızdırması ilə müharibə meydanına verilməyəcəkdir. Mən inanıram ki, Gürcüstan-Rusiya arasında münasibətlər bərpa edilərsə, bundan sonra Gürcüstan qərbin zaman-zaman Rusiya qarşısında rolundan çıxarsa bu proses baş verə bilər. Onu da vurğulamaq lazımdır ki, Abxaziya və Osetiya Rusiya üçün lazım olmayan bir ərazidir. Rusiyaya təhlükə olaraq görmədiyi Gürcüstan daha vacibdir, nəinki Cənubi Osetiya və Abxaziya".

Sevda Səfərova

Telegramda izləyin