Çərəz qiymətlərində müşahidə olunan artımın səbəbi nədir? - AÇIQLAMA
Son aylarda bazarlarda çərəzlərin qiymətində müşahidə olunan artım istehlakçılar arasında suallar doğurub.
Xüsusilə də bəzi məhsulların ölkə daxilində istehsal olunmasına baxmayaraq bahalaşması müzakirələrə səbəb olur. İctimai rəydə tez-tez "özümüz istehsal ediriksə, niyə ucuz deyil?" sualı səslənir.
Bəs qiymət artımının arxasında hansı iqtisadi amillər dayanır və daxili istehsal faktoru qiymətlərin aşağı olmasına zəmanət verirmi?
İqtisadçı ekspert Xalid Kərimli bu barədə Sonxeber.az -a açıqlama verib:
"Məhsulu özümüz istehsal ediriksə, onu mütləq ucuz satmalıyıq düşüncəsi düzgün yanaşma deyil. Bu fikir cəmiyyətdə illərdir formalaşıb, amma iqtisadi məntiq baxımından əsaslı deyil. Sahibkar məhsulunu bazarın diktə etdiyi qiymətə sata bilirsə, onu daha ucuz qiymətə satmağa çağırmaq ədalətli yanaşma sayıla bilməz.
Bəs məhsul nə zaman ucuzlaşa bilər? O zaman ki, bazarda bolluq yaranır, təklif tələbi üstələyir. Qiyməti müəyyən edən əsas amil məhz budur. Bundan əlavə, ölkədə satılan bütün çərəz məhsulları yerli istehsal deyil. İdxaldan asılılıq da qiymət formalaşmasına təsir göstərir.
Hazırkı bahalaşmanın əsas səbəblərindən biri inflyasiya mühitidir. Sahibkarlıq xərcləri, daşınma və logistika xərcləri artdıqca bu, birbaşa məhsulun maya dəyərinə təsir edir. Benzin və enerji tariflərinin artırılması isə zəncirvari şəkildə digər məhsulların da bahalaşmasına gətirib çıxarır.
Bəzi məhsullar üzrə isə əlavə amil kimi məhsuldarlığın azalması çıxış edir. Məsələn, fındıq və fıstıq istehsalında məhsuldarlıq aşağı düşüb. Nəticədə dünya bazarında bu məhsulların qiyməti təxminən iki dəfə artıb. Azərbaycan da fındığı dünya bazarına əvvəlki illərlə müqayisədə 41 faiz daha yüksək qiymətə ixrac edib.
Bu halda sual yaranır: əgər Zaqatala və Qaxda fındıq yetişdirən sahibkar məhsulunu dünya bazarında 41 faiz baha sata bilirsə, niyə onu daxili bazarda daha ucuz qiymətə təklif etməlidir? Qiymət artımının səbəbi sadədir - məhsuldarlıq azalıb, dünya bazarında qiymətlər yüksəlib və bu artım daxili bazara da təsir edib.
İqtisadi proseslər emosiyalarla deyil, bazar mexanizmləri ilə işləyir. Qiymət artımını təkcə "bahalıq" kimi deyil, onu formalaşdıran səbəblər kontekstində qiymətləndirmək daha obyektiv yanaşmadır."
Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda PaylaşEIA bu il üçün Azərbaycanda neft hasilatı proqnozunu sabit saxlayıb
ABŞ Energetika Nazirliyinin Enerji İnformasiya Administrasiyası (EIA) Azərbaycanda 2026-cı il üçün gündəlik neft hasilatı ilə bağlı proqnozunu sabit saxlayıb. xəbər verir ki, bu barədə EIA "Qısamüddətli enerji perspektivi" adlı hesabatın noyabr ayı üzrə açıqladığı məlumatda qeyd edilib. EIA-nı
11 noyabrAzərbaycanda kirayə mənzil fonduna daha 91 mənzil əlavə olunub
İpoteka və Kredit Zəmanət Fondu satmaq öhdəliyi ilə kirayə mexanizmi çərçivəsində Bakı şəhəri, Binəqədi rayonu, Cəfər Xəndan küçəsindəki yaşayış kompleksindən 27, Sumqayıt şəhəri, Sülh prospektindəki yaşayış kompleksindən 38 və Abşeron rayonu, Saray qəsəbəsi, Məhəmməd Əsədov küçəsindəki yaşayış kompleksində
17 noyabrBrent markalı neftin qiyməti bir barel üçün 91,55 dollara düşdü
Neft qiymətləri əvvəlki gün yüksəlişdən sonra cümə axşamı səhəri düşür. xəbər verir ki, Londondakı ICE Futures birjasında yanvar ayı üçün Brent markalı neftin fyuçerslərinin qiyməti 1,21 dollar və ya 1,3 faiz azalaraq bir barel üçün 91,55 dollara düşüb. Çərşənbə günü Brent markalı neftin qiyməti 1,2
12 noyabrQızıl almaq istəyənlərin NƏZƏRİNƏ
2026-cı il 17 noyabr tarixində Azərbaycan bazarında qiymətli metallar üzrə qızılın qiymətləri məlum olub. "Yeni Sabah" xəbər verir ki, ölkədə 1 unsiya qızılın qiyməti 6 572,4040 manat təşkil edir. Bazar göstəricilərinə görə, 99 əyyarlı təmiz qızılın 1 qramı 211,31 manata bərabərdir. Digər əyyarla
17 noyabrHotellərə yeni tələb qoyulur
Azərbaycanda hotellərin üzərinə yeni tələb qoyulur. xəbər verir ki, sözügedən məsələ Vergi Məcəlləsinə təklif edilən dəyişiklik layihəsində əksini tapıb. Layihəyə əsasən, mehmanxana (hotel) və sanatoriya fəaliyyəti ilə məşğul olan şəxslər tərəfindən onların rüb ərzində xidmət göstərdiyi ölkəyə turis
5 noyabrAzərbaycanda pambıq istehsalının 4 illik proqnozu açıqlanıb
Gələn il Azərbaycanda pambıq istehsalının 351,9 minə tona çatacağı proqnozlaşdırılır. "Report" xəbər verir ki, bu, 2027-ci ilin dövlət büdcəsi zərfinin layihəsində öz əksini tapıb. Məlumata görə, bu, 2026-cı il proqnozuna nisbətən 11,1 % çoxdur. 2028-ci ildə pambıq istehsalının 373,8 min to
15 noyabrBu günə olan qızıl və gümüş qiymətləri
Azərbaycanda 3 noyabr 2026-cı il tarixinə olan rəsmi göstəricilərinə əsasən, qızılın və gümüşün qiyməti açıqlanıb. "Yeni Sabah" xəbər verir ki, qızılın 1 unsiyası 6 634.3605 manat, 1 qramı 213.30 manat təşkil edib. 1 qram qızılın qiyməti 99 əyyar təmiz qızıl üçün 213.30 manat, 750 əyyar İtalya
3 noyabrAzərbaycanda qızılın son qiymətləri
Azərbaycanda 2026-cı il 12 noyabr tarixinə olan qızılın qiymətləri açıqlanıb. "Yeni Sabah" xəbər verir ki, 12 noyabr 2026-cı il tarixinə olan məlumata görə, ölkədə 1 unsiya qızılın qiyməti 6881.07 manat, 1 qram təmiz qızılın (99 əyyar) qiyməti isə 221.23 manat təşkil edir. Digər əyyarlar üzr
12 noyabr