"İranın Azərbaycan istiqamətində hərbi gərginliyi artırması öz daxilindəki azərbaycanlıların ciddi narazılığına səbəb ola bilər" - AÇIQLAMA

"İranın müharibə şəraitində olduğu bir dövrdə Naxçıvana hava hücumu xarakterli addımlar atması təsadüfi və ya yalnız taktiki qərar kimi qiymətləndirilə bilməz. Bu, daha çox daxili siyasi və hərbi böhran yaşayan rejimlərin diqqəti ölkə daxilindəki problemlərdən yayındırmaq üçün istifadə etdiyi klassik geosiyasi manevrlərdən biri kimi görünür" - bu fikirləri Sonxeber.az -a açıqlama verən "Səs" qəzetinin baş redaktoru, siyasi ekspert Bəhruz Quliyev deyib:

"Hazırkı mərhələdə Iran həm xarici təzyiqlərlə, həm də daxildə artan narazılıq dalğası ilə üz-üzədir. ABŞ və İsraillə gərgin qarşıdurma, eyni zamanda ölkə daxilində sosial və siyasi narazılıqlar İran hakimiyyətinin dayanıqlığını ciddi şəkildə sarsıdan amillər sırasındadır. Belə bir şəraitdə Tehran rəhbərliyinin aqressiv addımlar ataraq regional gərginliyi artırması ehtimalı artır.

Hesab edirəm ki, Naxçıvan istiqamətinin seçilməsi təsadüfi deyil. Naxçıvan Şərqin Qapısıdır və strateji baxımdan həm Azerbaijan, həm də Turkey ilə əlaqəli mühüm geosiyasi nöqtədir. Bu bölgədə gərginlik yaratmaqla Tehran bir tərəfdən regionun təhlükəsizlik balansını pozmağa, digər tərəfdən isə münaqişənin coğrafiyasını genişləndirməyə cəhd edə bilər.

Nəzərə alamaq lazımdır ki, bu cür addımların İran üçün gözlənilməz daxili gərginliyi artıran nəticələri də ola bilər. Xüsusilə İranın şimal-qərb bölgələrində yaşayan milyonlarla azərbaycanlı belə bir hərbi təxribatı öz kimliklərinə və milli bağlarına qarşı addım kimi qəbul edib üsyan edə bilərlər. Xatırladaq ki, bu əhali uzun illərdir mədəni və siyasi hüquqlar mövzusunda narazılıq ifadə edir.

Əgər İran Azərbaycan istiqamətində hərbi eskalasiyanı davam etdirərsə, bu addım İran daxilində yaşayan azərbaycanlıların ciddi hiddətinə səbəb ola bilər. Bu isə artıq təkcə xarici siyasət məsələsi deyil, daxili sabitlik probleminə çevrilə bilər. Belə bir ssenaridə ölkənin müxtəlif bölgələrində rejimə qarşı etirazların və hətta üsyan xarakterli çıxışların baş verməsi ehtimalı da istisna edilmir.

Tarix göstərir ki, daxili legitimliyi zəifləyən rejimlər bəzən xarici düşmən obrazı yaratmaqla cəmiyyəti səfərbər etməyə çalışırlar. Lakin çoxmillətli dövlətlərdə bu taktika əks effekt də verə bilər. Çünki xarici qarşıdurma daxildəki etnik və siyasi narazılıqları daha da kəskinləşdirə bilər. Bu baxımdan İranın Naxçıvan istiqamətində hərbi gərginlik yaratmaq cəhdi əslində Tehran üçün ikiqat risk daşıyır. Bir tərəfdən regionda yeni münaqişə ocağı yarada bilər, digər tərəfdən isə ölkə daxilində onsuz da kövrək olan siyasi sabitliyi daha da sarsıda bilər.

Bu hadisələr təkcə lokal hərbi insident kimi deyil, İran daxilində dərinləşən siyasi böhranın və regionda dəyişən geosiyasi balansın əlaməti kimi qiymətləndirilməlidir. Əgər bu proseslər nəzarətdən çıxarsa, bu, həm Cənubi Qafqazda, həm də Yaxın Şərqdə daha geniş miqyaslı siyasi transformasiyalara yol aça bilər "

Telegramda izləyin