Günəşi görmədən 1500 il: Misirdə palçıq altında qalmış şəhər tapıldı

Günəşi görmədən 1500 il: Misirdə palçıq altında qalmış şəhər tapıldıNil deltasında minilliklər boyu yığılan lil təbəqələri qədim şəhərləri gizlədərək çoxsaylı arxeoloji tapıntıları qoruyub saxlayıb.

Qaynarinfo xəbər verir ki, "DailyGalaxy" nəşrinin yazdığına görə, alimlər bu yaxınlarda Tell əl-Farain arxeoloji ərazisində - qədim Buto şəhəri ilə əlaqələndirilən məkanda - yaşı 2,5 min ildən çox olan böyük yeraltı quruluş aşkar ediblər. Tədqiqatçılar hesab edirlər ki, bu obyekt ikinci dərəcəli məbəd və ya türbə ola bilər, lakin onun dəqiq təyinatı hələ müəyyən edilməyib.

Tapıntı müasir texnologiyaların - peyk görüntüləri və yeraltı qatların geofiziki skan üsullarının - birgə istifadəsi sayəsində mümkün olub. Bu yanaşma çətin bölgədə nizamsız qazıntılardan qaçmağa imkan verib, çünki ərazi çoxqatlı mədəni təbəqələr və müntəzəm daşqınlarla mürəkkəbdir.

Arxeoloqlar bildirirlər ki, Buto şəhəri son dərəcə mürəkkəb məskunlaşma tarixçəsinə malikdir. Şəhər minilliklər ərzində - sülalələrdən əvvəlki dövrdən erkən islam dövrünə qədər - fasilələrlə yaşayış məntəqəsi olub. Bu səbəbdən mədəni qatlar bir-birinin üzərinə yığılıb və tədqiqi çətinləşdirib. Üstəlik, delta torpaqları tez-tez su ilə doyduğu üçün ənənəvi qazıntılar səmərəsiz olur.

Bu çətinlikləri aradan qaldırmaq üçün Kil Universitetinin komandası misirli alimlərlə birlikdə uzaqdan zondlama və elektrik tomoqrafiyası metodlarından istifadə edib. Əvvəlcə peyk görüntüləri torpaq strukturunda gizli obyektlərə işarə edən anomaliyaları aşkar edib. Daha sonra elektrik müqaviməti üsulu ilə yeraltı sahənin üçölçülü modeli qurulub.

"Acta Geophysica" jurnalında dərc olunan elmi məqalədə qeyd olunur ki, bu metodların birləşdirilməsi mürəkkəb regionda gizli qalmış yaşayış məntəqələrinin yüksək dəqiqliklə müəyyən edilməsinə imkan verib.

Aşkarlanan quruluşun ölçüləri təxminən 20x24 metrdir və 3-6 metr dərinlikdə yerləşir. Obyekt Misirin XXVI sülaləsi - Sait dövrünə aiddir və bu mərhələ ölkədə sabitliyin bərpası ilə xarakterizə olunur.

Quruluşun daxilində arxeoloqlar dini xarakterli bir sıra əşyalar tapıblar. Onların arasında İsis, Horus, Bes və Buto ilə bağlı olan Vadjet ilahəsinin təsvirləri olan amuletlər yer alır. Xüsusi maraq doğuran tapıntılardan biri pavian, şahin və cırtdan tanrı Pataikosun xüsusiyyətlərini birləşdirən hibrid varlıq təsvirli amulet olub. Bundan əlavə, üzərində firon III Tutmosun adı olan steatitdən hazırlanmış skarabey də aşkar edilib və ehtimal olunur ki, o, möhür kimi istifadə edilib.

Tapılan artefaktlar - o cümlədən qurban qabı, Hathor ilahəsi təsvirli relyef və müxtəlif fiqurlar - bu obyektin dini və ya simvolik məqsəd daşıdığını göstərir, lakin onun dəqiq funksiyası hələ də müzakirə mövzusudur.

Alimlər tikinti xüsusiyyətlərinə də diqqət yetiriblər. Məlum olub ki, quruluşdan əvvəl ərazi xüsusi olaraq qum qatı ilə düzəldilib ki, qeyri-sabit delta şəraitində dayanıqlıq təmin olunsun. Bu isə yüksək mühəndislik planlaşdırmasının mövcudluğunu göstərir.

Tədqiqatda həmçinin Buto şəhərində təxminən 1500 illik yaşayış fasiləsinin olduğu qeyd edilir. Alimlər bunu Nil deltasında çay məcralarının dəyişməsi ilə əlaqələndirirlər ki, bu da ərazini yaşayış üçün əlverişsiz edib. İnsanlar geri qayıtdıqda isə şəhərin şərqində yeni sahələrdə məskunlaşmağa başlayıblar. Orada daha kiçik tikililərin, sobaların qalıqları, eləcə də ellinistik və Roma dövrlərinə aid artefaktlar aşkar edilib.


Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Dünyada   Baxılıb: 808   Tarix: 02 aprel 2026  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş


Oxşar xəbərlər

.

Gürcüstanda Poniçala faciəsi ilə bağlı noyabrın 22-si matəm günü elan olunub

Gürcüstan hökuməti Aşağı Poniçalada yaşayış binasının uçması nəticəsində həlak olanların xatirəsinə noyabrın 22-ni ölkədə matəm günü elan edib. "Report"un Gürcüstan bürosu xəbər verir ki, bu barədə Gürcüstan hökuməti məlumat yayıb. Hökumətin qərarına əsasən, matəm günü ilə əlaqədar ölkə ərazisind

20 noyabr
.

GTA VI satışa çıxarıldığı ilk gündə nə qədər gəlir əldə edib?

"Grand Theft Auto VI" (GTA VI) satışa çıxarıldığı ilk gündə 3,79 milyard dollar gəlir əldə edib. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, bu haqda "Take-Two Interactive" məlumat yayıb. Bildirilir ki, "Grand Theft Auto VI"nın ilk gündəki pərakəndə satışları bütün formatla

21 noyabr
.

Putin bütün Avropaya qarşı müharibə aparır və qalib gəlməyəcək

Almaniya kansleri Fridrix Merts Rusiya Prezidenti Vladimir Putinin apardığı müharibənin bütün Avropaya qarşı yönəldiyini bildirib. xəbər verir ki, kansler Ukraynada sülhün bərqərar olması üçün səylərin davam edəcəyini vurğulayıb. "Bir daha açıq şəkildə bildirirəm ki, Rusiya bu müharibədə qalib gəlməyəcək

20 noyabr
.

Kral ailəsində qardaş davası bitmir: "Atamızı mənə qarşı qızışdırırsan!"

Britaniya kral ailəsində Şahzadə Harri ilə böyük qardaşı Şahzadə Uilyam arasındakı gərginlik yenidən gündəmə gəlib. İddialara görə, Harri atası Kral II Çarlzla münasibətlərini düzəltmək cəhdlərinin qardaşı tərəfindən əngəlləndiyini düşünür. Məlumata görə, Susseks hersoqu Harri Uilyamın və saray müşavirlərini

20 noyabr
.

Yaponiya və Çin arasında Tayvan gərginliyi: Tokio mövqeyini dəyişmədiyini açıqlayıb

Yaponiya ilə Çin arasında Tayvan məsələsi ətrafında yaranan diplomatik gərginlik davam edir. Yaponiyanın Baş naziri Sanae Takaiçi ölkəsinin Tayvanla bağlı mövqeyinin dəyişmədiyini bəyan edib. O, bu açıqlamanı Çinin Şençjen şəhərində keçirilən Asiya-Sakit Okean İqtisadi Əməkdaşlıq Təşkilatının (APEC

19 noyabr
.

ABŞ və Venesuela hərbi əməkdaşlığı bərpa edir: Birgə təlimlər və kəşfiyyat məlumatlarının mübadiləsi nəzərdə tutulur

ABŞ və Venesuela uzun müddət davam edən gərginlikdən sonra hərbi əlaqələri bərpa etmək barədə razılığa gəlib. Yeni razılaşma çərçivəsində iki ölkənin silahlı qüvvələri arasında birgə təlimlərin keçirilməsi, kəşfiyyat məlumatlarının mübadiləsi və müdafiə sahəsində əməkdaşlığın genişləndirilməsi nəzərd

19 noyabr
.

Putin Çində Cənubi Koreya və Yaponiya liderləri ilə görüşüb

Rusiya prezidenti Vladimir Putin Şençjendə keçirilən APEC sammiti çərçivəsində Cənubi Koreya prezidenti Li Çje Myonq və Yaponiya baş naziri Sanae Takaiçi ilə görüşüb. APA-nın Rusiya bürosu xəbər verir ki, Korey baş naziri ilə görüş barədə "Yonhap" məlumat yayıb. Bildirilib ki, görüş təxminə

19 noyabr
.

ABŞ Prezidenti Putinlə danışıqların uğurla keçəcəyinə əminliyini ifadə edib

ABŞ Prezidenti Donald Tramp Rusiya lideri Vladimir Putinlə danışıqlarda müsbət nəticələrin əldə ediləcəyinə əminliyini ifadə edib. xəbər verir ki, Tramp Çinin Şençjen şəhərində Asiya-Sakit Okean İqtisadi Əməkdaşlıq Təşkilatının sammiti çərçivəsindəki ikitərəfli görüşün əvvəlində bildirib. "Düşünürə

19 noyabr
.

İtaliya hibrid təhdidlərə qarşı mübarizəyə 7 milyard avrodan çox vəsait ayıracaq

İtaliya yaxın illərdə hibrid təhdidlərə qarşı mübarizəyə 6 milyard avrodan çox vəsait yatırmağı planlaşdırır. xəbər verir ki, bu barədə ölkənin müdafiə naziri Gvido Krozetto Deputatlar Palatasında çıxışı zamanı bildirib. Onun sözlərinə görə, 2026-2028-ci illər üçün bu məqsədlə təxminən 2 milyard avr

19 noyabr