Uqandada şimpanzelər arasında "vətəndaş müharibəsi" başlayıb

Uqandada şimpanzelər arasında "vətəndaş müharibəsi" başlayıbABŞ, Almaniya, Çin və Uqandanı təmsil edən beynəlxalq tədqiqatçılar qrupu müəyyən ediblər ki, çoxsaylı Nqoqo şimpanze icması hazırda parçalanma və "vətəndaş müharibəsi" dövrünü yaşayır. Bu qanlı toqquşmalar nəticəsində 200-dən çox fərd olan qrupda ən azı 24 primat həyatını itirib.

Oxu.Az məlumat verir ki, Uqanda ərazisində yerləşən Kibale Milli Parkındakı şimpanzelər üzərində aparılan çoxillik tədqiqatların yekunları nüfuzlu "Science" jurnalında ictimaiyyətə təqdim edilib.

Tədqiqatçıların qənaətinə görə, Nqoqo şimpanze sürüsü 20 ildən artıq müddətdə güclü sosial bağlarla birləşən bütöv bir cəmiyyət kimi fəaliyyət göstərib. Həmin illər ərzində icma daxilində hər hansı bir çəkişmə qeydə alınmayıb; əksinə, onlar qidalanma areallarını genişləndirmək məqsədilə qonşu primat dəstələrinə qarşı birgə mübarizə aparıb, daim yeni ərazilər ələ keçiriblər.

Ancaq 2015-ci ildə iyerarxik quruluşda üstün mövqeyə malik olan bəzi lider erkək şimpanzelərin xəstəlik səbəbindən ölməsi 200-dən çox fərdin olduğu sürüdə parçalanmaların əsasını qoyub. Liderlərin itirilməsi icmadaxili sosial telləri qırıb və onların mövqeyini daha təcavüzkar fərdlərin tutması vəziyyəti kəskinləşdirib. Yekunda qəbilə iki fərqli düşərgəyə ayrılıb və bundan sonra bir qrupun erkəkləri digər tərəfdəki şimpanzelərə qarşı sistematik hücumlar təşkil etməyə başladılar.

Bu proseslər son nəticədə genişmiqyaslı və davamlı "vətəndaş müharibəsinə" çevrilərək azı 24 fərdin məhvi ilə sonlanıb. Elm adamları real itki göstəricilərinin təxmin ediləndən daha yüksək olduğunu istisna etmirlər. Bəzi aparıcı erkəklərin öldürülməsinə baxmayaraq, tərəflər arasındakı münaqişə hələ də səngiməyib. Tədqiqatçılar bu amansız qarşıdurmanın dəqiq kökləri barədə yekun rəy verməsələr də, ehtimal edirlər ki, qrupun ərazi genişləndirməsində əldə etdiyi böyük uğurlar populyasiyanın artmasına və nəticə etibarilə daxili rəqabətin ifrat dərəcədə güclənməsinə gətirib çıxarıb.

Mütəxəssislər xatırladırlar ki, şimpanzelər arasında oxşar miqyaslı sonuncu belə savaş 1970-ci illərdə Tanzaniyada qeydə alınıb. Həmin hadisə tarixə "Qombe şimpanze müharibəsi" yaxud "Dördillik müharibə" adı ilə düşüb. O zaman təqribən 10 primatın ölümü ilə nəticələnən qarşıdurma, bir dəstə tərəfindən rəqib qrupun erkəklərinin demək olar ki, tamamilə öldürülməsi və yerdə qalanların başqa zonalara sıxışdırılması ilə bitmişdi.


Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Dünyada   Baxılıb: 551   Tarix: 12 aprel 2026  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş


Oxşar xəbərlər

.

Kruiz gəmisində yeni virus yayılıb: 100-dən çox insan yoluxub

"Caribbean Princess" kruiz laynerində 100-dən çox şəxsdə norovirus aşkarlanıb. xəbər verir ki, bu barədə ABŞ Xəstəliklərə Nəzarət və Profilaktika Mərkəzi (CDC) məlumat yayıb. Qurumun açıqlamasına görə, ümumilikdə 115 nəfər virusa yoluxub. Onlardan 102-si sərnişin, 13-ü isə ekipaj üzvüdür. Gəmid

10 may
.

Quterreş Rusiya və Ukrayna arasında müvəqqəti atəşkəsi alqışlayıb

BMT-nin Baş katibi Antonio Quterreş Ukrayna və Rusiya arasında planlaşdırılan genişmiqyaslı əsir mübadiləsini alqışlayıb. "Report" xəbər verir ki, bu barədə o, "X" sosial şəbəkə hesabında yazıb. "Mən atəşkəs elan edilməsini və Ukrayna ilə Rusiya arasında planlaşdırılan genişmiqyasl

10 may
.

Putin: "ABŞ və İranın mövqeləri sərtləşdi, vəziyyət dalana dirəndi"

Rusiya Prezidenti Vladimir Putin bildirib ki, Moskva İranın dinc nüvə proqramı məsələsinin həlli ilə bağlı yardım təklif edib. Lakin sonradan ABŞ və İranın mövqelərinin sərtləşməsi səbəbindən vəziyyət dalana dirənib. TASS-a istinadən xəbər verir ki, Putin bunu jurnalistlərin suallarını cavablandırarkə

10 may
.

OPEC+ ölkələri son görüşdə yalnız kvotaların artırılmasını müzakirə ediblər

Könüllü neft hasilatının azaldılmasında iştirak edən OPEC+ ölkələri tərəfindən əvvəllər qəbul edilmiş artıq hasilat üçün kompensasiya müddətləri dəyişməyib. "Report" xəbər verir ki, bu barədə Rusiya Federasiyası Baş nazirinin müavini Aleksandr Novak bəyan edib. "Son görüşdə ölkələr yalnı

10 may
.

Konqoda silahlı şəxslərin hücumunda 69 nəfər ölüb

Konqo Demokratik Respublikasında silahlı şəxslərin hücumu nəticəsində ən azı 69 nəfər həlak olub. "Report"un "AFP"yə istinadən verdiyi məlumata görə, bu barədə agentliyə yerli mənbələr və təhlükəsizlik qurumlarının nümayəndələri məlumat veriblər. Qeyd olunub ki, hücum ölkənin qanunsu

10 may
.

Dünyanın ən varlılarından birinin qızı elə paltar geyindi ki... dəyəri bir ölkə büdcəsi qədərindədir

Məlum olduğu ki, mayın 4-də Nyu-York şəhərində ənənəvi xeyriyyə balı keçirilib. Gecənin hörmətli qonaqları geyimlərinə xeyli səy göstəriblər. Məsələn, Hindistanın ən varlı adamı Mukeş Ambaninin qızı İşa Ambani xüsusi diqqət çəkib. -ın xarici mediaya istinadən xəbərinə görə, tədbirdə hindli iş adamını

10 may
.

Pakistanda posta edilən hücumda üç polis həlak olub

Pakistanın Xayber-Paxtunxva əyalətində polis məntəqəsinin yaxınlığında baş verən bomba hücumunda azı üç hüquq-mühafizə orqanı əməkdaşı həlak olub. "Report"un "Reuters"ə istinadən verdiyi məlumata görə, hadisə ölkənin şimal-qərbindəki Bannu şəhərinin kənarında baş verib. Təhlükəsizli

10 may
.

ABŞ Hörmüz boğazında 58 ticarət gəmisinin istiqamətini dəyişdirib

Hörmüz boğazında blokada başlayandan bəri ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələri İran limanlarına doğru gedən və ya oradan çıxan 58 ticarət gəmisini ələ keçirib. "Report" xəbər verir ki, bu barədə ABŞ Silahlı Qüvvələrinin Yaxın Şərqdəki Mərkəzi Komandanlığının (CENTCOM) "X" sosial şəbəkə hesabınd

10 may
.

Hantavirus da Covid19 qədər təhlükəlidir? - Cavab

Rusiyalı alim Hantavirusun COVİD-19 qədər təhlükəli olmadığını açıqlayıb. xəbər verir ki, bu barədə rusiyalı həkim Valery Litvinov "Ria Novosti"yə danışıb. O bildirib ki, koronavirus insandan insana çox sürətlə və minimal təmas zamanı yayıldığı halda, Hantavirus üçün bu xüsusiyyət xarakteri

11 may