Kainatın genişlənmə sürəti böhranında yeni fəsil: Müasir fizika çökür?
Müasir astronomiya son illərin ən böyük elmi qarşıdurmalarından birini yaşayır. Alimlər kainatın hansı sürətlə genişləndiyini müəyyənləşdirməyə çalışarkən, "Hubble sabiti" ətrafında ciddi ziddiyyətlərlə üz-üzə qalıblar.
Qaynarinfo xəbər verir ki, bir tərəfdə kainatın erkən dövrlərindən gələn kosmik siqnallar, digər tərəfdə isə yaxın qalaktikaların hərəkətləri dayanır. Problem ondadır ki, bu iki mənbədən əldə edilən nəticələr bir-biri ilə uyğun gəlmir. Beynəlxalq mütəxəssis qrupu bu uyğunsuzluğu aradan qaldırmaq üçün bütün məlumatları vahid sistemdə birləşdirməyə çalışıb. Lakin əldə olunan nəticələr problemin həllindən daha çox, kainatı anlama modelimizdəki ciddi boşluqları üzə çıxarıb.
Ən son yüksək dəqiqlikli ölçmələrə əsasən, kainatın genişlənmə sürəti meqaparsek başına saniyədə 73,50 kilometr olaraq müəyyən edilib. Bu göstərici indiyədək əldə olunan ən dəqiq nəticələrdən biri hesab olunur. Ancaq məhz bu dəqiqlik kosmologiyada yeni böhranın yaranmasına səbəb olub. Çünki kainatın yaranmasından dərhal sonrakı dövrə aid məlumatlar bu sürətin xeyli aşağı olmalı olduğunu göstərir.
Astronomlar uzun müddət bu ziddiyyəti ölçmə xətaları ilə izah etməyə çalışsalar da, artıq bu ehtimal öz aktuallığını itirib. Yeni analizlər istifadə olunan metodların kifayət qədər etibarlı olduğunu və problemin müşahidə alətlərində deyil, kainatın işləmə mexanizmini izah edən mövcud modellərdə olduğunu ortaya qoyur.
Genişlənmə sürəti ilə bağlı bu davamlı uyğunsuzluq alimləri qaranlıq enerjinin təbiətini və ya cazibə qanunlarını yenidən nəzərdən keçirməyə vadar edir. Ola bilsin ki, hələ kəşf edilməmiş subatom hissəciklər və ya kainatın ilkin mərhələlərində baş vermiş naməlum fiziki proseslər bu vəziyyətə səbəb olur. Tədqiqat qrupu onilliklər ərzində aparılan müstəqil müşahidələri şəffaf sistemdə birləşdirərək göstərib ki, "Hubble gərginliyi" adlandırılan bu problem statistik təsadüf deyil.
Hazırda diqqətlər yeni nəsil teleskoplardan əldə olunacaq məlumatlara yönəlib. Əgər bu paradoks həllini tapmasa, fizika elminin əsas prinsiplərini yenidən yazmaq zərurəti yarana bilər.
Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Dünyada Baxılıb: 518 Tarix: 15 aprel 2026
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda PaylaşFransa Ukraynaya 2 qırıcı verəcək
Fransa Ukraynaya hərbi dəstək çərçivəsində bu ölkəyə 2 ədəd "Mirage 200-5F" tipli qırıcı təyyarə tədarük edəcək. "Yeni Sabah" xəbər verir ki, rəsmi Parisin bu addımı Ukrayna Silahlı Qüvvələrinin hava məkanını müdafiə etmək qabiliyyətinin artırılması və cəbhə xəttində hava üstünlüyünü
19 noyabrSi Cinpin ABŞ və Rusiyanı qlobal çağırışlara qarşı birgə mübarizəyə çağırıb
Çin, Rusiya və ABŞ tarixdən dərs çıxarmalı və qlobal çağırışlara qarşı birgə mübarizə aparmalıdırlar. xəbər verir ki, bunu Çin Sədri Si Cinpin APEC sammitində ABŞ və Rusiya liderləri Donald Tramp və Vladimir Putinlə üçtərəfli görüşündə bildirib. O vurğulayıb ki, böyük dövlətlər dünyada sülhün və sabitliyi
19 noyabrEstoniya dekabrdan Rusiya ilə sərhədini bağlayır
Estoniya hökuməti dekabrın 1-dən Rusiya ilə sərhəddəki avtomobil keçid məntəqələrinin fəaliyyətini dayandırmaq qərarına gəlib. xəbər verir ki, bu barədə Baltikyanı ölkənin Baş naziri Kristen Mixal mətbuat konfransında bildirib. Onun sözlərinə görə, Estoniya ilə Rusiya arasında avtomobil nəqliyyatı il
20 noyabrGürcüstanda matəm elan edildi
Tbilisidə ötən gün yaşayış binasında partlayış nəticəsində 6 nəfərin həlak olması ilə bağlı noyabrın 22-si Gürcüstanda matəm elan edilib. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, bu barədə Gürcüstan hökuməti qərar qəbul edib. Qərara əsasən, həmin gün ölkə boyu Gürcüstanın dövlət bayraqları yarıya endiriləcək
20 noyabrRusiya Ukraynaya hücumlarını gücləndirdi - Xarici səfirliklər də zərər gördü
Rusiya-Ukrayna müharibəsində gərginlik daha da artıb. Rusiya ordusu Ukraynaya qarşı genişmiqyaslı raket və pilotsuz uçuş aparatı hücumu həyata keçirib. Hücumun əsas hədəflərindən biri paytaxt Kiyev olub. Rusiya ballistik və qanadlı raketlərdən, eləcə də reaktiv mühərrikli dronlardan istifadə edib. Kiye
20 noyabrABŞ-ın İrana qarşı hərbi əməliyyatlarının xərci 48,3 milyard dolları ötüb
ABŞ-ın İrana qarşı həyata keçirdiyi hərbi əməliyyatlara çəkdiyi xərclər 48,3 milyard dollara çatıb. xəbər verir ki, bu barədə Pentaqonun maliyyə məsələləri üzrə nümayəndəsi Artur Miller açıqlama verib. Onun sözlərinə görə, noyabrın 13-nə olan məlumata əsasən, fevralın sonunda başlayan münaqişə ilə bağl
20 noyabrPaşinyan Anna Akopyanla bir yerdə yaşayır? - CAVAB
Ermənistanın baş naziri Nikol Paşinyan həyat yoldaşı Anna Akopyanın Yerevan meri və paytaxtın problemləri ilə bağlı tənqidinə münasibət bildirib. -ın Ermənistan mediasına istinadən xəbərinə görə, noyabrın 19-da keçirilən brifinqdə Paşinyan tənqidi necə qəbul etməsi ilə bağlı suala cavab olaraq bildiri
19 noyabr