Əlvida, 24 saat: Yer kürəsində 25 saatlıq günün görünəcəyi tarix açıqlandı
Alimlər Yer kürəsinin fırlanmasının gələcəkdə tədricən zəifləyəcəyini bildirirlər. Bu proses nəticəsində günün uzunluğu artır və çox uzaq gələcəkdə 24 saatlıq günün 25 saata qədər uzanması ehtimalı müzakirə olunur.
Bu barədə "Econews" yazır.
Günün dəyişkənliyi
Gündəlik həyatda biz 24 saatlıq sistemi sabit qəbul etsək də, bu rəqəm tamamilə dəyişməz deyil. Astronomik ölçmələr göstərir ki, Yer həm Günəşə görə, həm də uzaq ulduzlara görə fərqli sürətlə fırlanır. Ulduzlara görə ölçülən "ulduz günü" daha qısadır.
Günəşə görə təyin edilən "günəş günü" isə Yer həm fırlandığı, həm də Günəş ətrafında hərəkət etdiyi üçün bir qədər uzundur. Uzun zaman kəsiyində bu dəyər çox kiçik miqyasda olsa da dəyişir.
Ayın əsas təsiri
Bu dəyişmənin əsas səbəbi Yer ilə Ay arasındakı qravitasiya qarşılıqlı təsiridir. Ayın cazibəsi okeanlarda qabarma və çəkilmələr yaradır. Bu proses zamanı su kütlələrinin hərəkəti Yer fırlanmasına qarşı kiçik bir "əyləc" effekti yaradır.
Nəticədə Yer çox yavaş şəkildə enerji itirir və fırlanma sürəti azalır. Eyni zamanda Ay da Yerdən tədricən uzaqlaşır.
Alimlər bunu çox sadə bir nümunə ilə izah edirlər: fırlanan kreslonu ayaqla yüngülcə yavaşlatmaq kimi. Hərəkət dayanmasa da, sürət azalır.
Necə ölçülür?
Bu dəyişiklik insan həyatı üçün hiss olunacaq səviyyədə deyil. Alimlər bunu atom saatları ilə astronomik müşahidələri müqayisə edərək müəyyən edirlər.
Tarixi günəş tutulmaları, dəqiq vaxt ölçmələri və müasir peyk sistemləri Yer fırlanmasındakı çox kiçik fərqləri üzə çıxarmağa imkan verir. Bu sahədə NASA, eləcə də Beynəlxalq Yer Fırlanması və Referens Sistemləri Xidməti kimi qurumlar mütəmadi məlumatlar dərc edir. Bəzi hallarda dünya vaxtını Yer fırlanmasına uyğunlaşdırmaq üçün artıq saniyələr də əlavə edilir.
25 saatlıq gün nə vaxt mümkündür?
Hazırkı elmi hesablamalara görə, 25 saatlıq günün formalaşması təxminən 200 milyon il kimi çox uzaq bir zaman miqyasında mümkündür. Bu nəticə Yer-Ay sisteminin eyni şəkildə inkişaf etməyə davam edəcəyi fərziyyəsinə əsaslanır. Alim Norman Murray və Toronto Universiteti ilə bağlı tədqiqatlar bu uzunmüddətli dəyişimi araşdıran işlər sırasındadır.
Mütəxəssislər bildirirlər ki, bu dəyişiklik insan sivilizasiyasına və ya təqvim sisteminə yaxın gələcəkdə heç bir təsir göstərməyəcək.
Digər təsir edən amillər
Yer fırlanmasına yalnız Ay təsir etmir. Qütb buzlaqlarının əriməsi, yeraltı suların hərəkəti və iqlim dəyişiklikləri də planetin kütlə paylanmasını dəyişdirərək çox kiçik təsirlər yarada bilər.
NASA bu proseslərin Yer fırlanmasına mikroskopik səviyyədə təsir etdiyini qeyd edir. Hətta böyük miqyaslı mühəndislik layihələrinin belə nəzəri olaraq çox kiçik dəyişikliklər yaratması mümkündür.
25 saatlıq gün ideyası elmi baxımdan real olsa da, bu dəyişikliklər o qədər yavaşdır ki, insan həyatı üçün praktik əhəmiyyət daşımır. Yer fırlanması milyard illər ərzində dəyişən dinamik bir sistem kimi qalır. (Qaynarinfo.az)
Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Maraqlı Baxılıb: 665 Tarix: 26 aprel 2026
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda PaylaşSoyuducudakı bu düymə tərəvəzin taleyini həll edir
Soyuducuda saxlanılan tərəvəzlərin tez solması və ya çürüməsi bir çox evdə qarşılaşılan problemlərdəndir. Lakin soyuducuların tərəvəz bölməsində (crisper) olan kiçik sürgülü düymə meyvə və tərəvəzlərin daha uzun müddət təzə qalmasına kömək edir. xəbər verir ki, çəkməcənin içindəki nəmlik səviyyəsin
15 noyabrSatın aldığı qırıq çaydan ona sərvət qazandırdı
İngiltərədə bir kolleksiyaçının cəmi 15 sterlinqə aldığı sınıq və qapaqsız çaydanlığın ABŞ-da istehsal edilmiş ən qədim çini nümunələrindən biri olduğu üzə çıxıb. Təxminən 30 ildir keramika kolleksiyası toplayan alıcının diqqətini çəkən tarixi əşya hərracda 575 min sterlinqə satılıb. Çaydanlıq Nyu-Yorkdak
7 noyabrZirzəmidə iki il saxlanılan pendir dünyanın ən yaxşısı seçildi
Fransanın şərqindəki Yura dağlarında yerləşən zirzəmidə düz iki il saxlanılan "Komte" pendiri İspaniyanın Kordova şəhərində keçirilən "World Cheese Awards" müsabiqəsində dünyanın ən yaxşı pendiri adına layiq görülüb. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, nüfuzlu müsabiqənin münsiflə
13 noyabr"Alatoranlıq" serial olur
"Netflix" platforması məşhur "Alatoranlıq" franşizası əsasında animasiya serialı hazırlayacaq. Axşam.az xəbər verir ki, "Netflix" artıq serialın iki mövsümünü sifariş edib. Layihə Stefani Mayerin "Gecəyarısı günəşi" romanı əsasında çəkiləcək. Əsərdə ilk "Alatoranlıq"
10 noyabrEvdə açarı üç yerə qoymayın: xalq inancları nə deyir?
Xalq inanclarına görə, açarların evdə saxlanıldığı yer ailənin rifahına və evdəki harmoniyaya təsir göstərə bilər. Evimizin və ya mənzilimizin açarlarını çox vaxt əlimizə rahat gələn yerlərə - mətbəx masasına, güzgünün qarşısına və ya giriş qapısının yaxınlığına qoyuruq. Lakin xalq inanclarında açarları
15 noyabrKotletlər tavaya yapışmayacaq - Peşəkar aşpazların gizli üsulu
Kotlet bişirmək ilk baxışdan çox sadə görünür. Lakin bəzən kotletlər tavaya yapışır, çevirərkən dağılır və ən dadlı, qızarmış hissəsi tavanın dibində qalır. Bunun səbəbi çox vaxt qiymənin hazırlanmasında deyil, bişirmə zamanı yol verilən səhvlərdə olur. xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, peşəka
15 noyabrRent a car üçün ən çox seçilən avtomobillər hansıdır?
Sedan, yoxsa krossover icarəyə götürmək istəyirsiniz? Avtomobil seçərkən nələrə diqqət edilməlidir? Rent a car üçün ekonom, sedan, SUV və miniven avtomobillər təklif olunur. Avtomobillər salon genişliyi, yanacaq sərfiyyatı və baqaj həcminə görə fərqlənir. Ekonom sinif rent a car avtomobilləri. Az yanaca
17 noyabrSürücülər payızda avtomobilə niyə sabun parçası qoyurlar? - İnanılmaz SƏBƏB
Adi bir sabun parçası payız aylarında sürücülərin köməyinə çata bilər. Yağışların artması, havanın rütubətlənməsi və temperaturun tez-tez dəyişməsi avtomobil sahibləri üçün əlavə çətinliklər yaradır. Belə hallarda sadə məişət vasitələri də faydalı ola bilər. Məhz buna görə bəzi təcrübəli sürücülər avtomobili
15 noyabrSahiblərinin əhvali-ruhiyyəsi itlərə necə təsir edir?
İtlər sahiblərinin davranışlarına və emosional vəziyyətinə müxtəlif cür reaksiya verirlər. İnsanların keçirdiyi hər bir emosiya heyvanlar üçün fərqli məna daşıya bilər. xəbər verir ki, itlər insanların üz ifadələrini alimlərin əvvəllər düşündüyündən daha yaxşı tanıya bilirlər. Üstəlik, sahibinin emosiona
8 noyabr