Saat 3 fenomeni: Niyə gecəyarısı qəfil oyanırıq?

Bir çox insan gecə yuxudan oyanaraq, xüsusilə saat 3 radələrində, sonra isə yenidən yuxuya getməkdə çətinlik çəkdiyini müşahidə edir. Uorik Universitetinin psixi sağlamlıq üzrə ekspertləri bildirib ki, bu halın özü hələ pozuntu hesab edilmir.

Qaynarinfo xəbər verir ki, yuxu fasiləsiz bir vəziyyət deyil. Gecə ərzində 90-110 dəqiqə davam edən dövrlər bir-birini əvəz edir. Bu dövrlər yüngül, dərin və REM (sürətli yuxu) fazalarından ibarətdir. Orta hesabla yetkin insan gecə ərzində dörd-altı belə dövr keçirir və dövrlərin sonunda - yuxu daha səthi olduğu zaman - qısa oyanmalar təbii şəkildə baş verir.

Gecənin ilk saatlarında dərin yuxu üstünlük təşkil etdiyi üçün səhərə yaxın oyanmalar daha tez-tez müşahidə olunur.

Niyə bu oyanmalar təkrarlana bilər?

Ekspertlərin fikrincə, problem bu oyanmaların uzanması və ya müntəzəm hal alması zamanı yaranır. Burada əsas rol stressə aiddir: səhərə yaxın orqanizmdə kortizol səviyyəsi artır və bu, bədəni oyanmağa hazırlayır.

Lakin əgər insan artıq narahat düşüncələr içindədirsə, bu təbii proses asanlıqla obsesiv fikirlərə və yuxusuzluğa səbəb ola bilər.

Həyat tərzi də yuxunun keyfiyyətinə təsir edir. Alkoqol yuxuya getməyə kömək etsə də, gecənin ikinci yarısında yuxunu daha parçalanmış edir.

Kofein - günün ikinci yarısında qəbul edildikdə belə - bədəndə saatlarla qala bilər və gecə oyanmalarını artırır. Bundan əlavə, qeyri-müntəzəm yuxu rejimi, yatmazdan əvvəl ekran istifadəsi və ya yataq otağının uyğun olmaması da yuxunu pisləşdirə bilər.

Əgər gecə oyanmaları davamlı hal alırsa, "pis dövrə" yarana bilər: beyin yatağı oyaqlıq və stresslə əlaqələndirməyə başlayır və bu, yenidən yuxuya getməyi daha da çətinləşdirir. Bu halların korreksiyası üçün koqnitiv-davranış terapiyası kimi üsullar tövsiyə oluna bilər.

Daha yaxşı yuxu üçün nə edə bilərik?

Ekspertlərin sözlərinə görə, yuxunu yaxşılaşdırmaq üçün sadə vərdişlər kifayət edə bilər: hər gün eyni saatda oyanmaq, yatmazdan əvvəl sakitləşmək, kofein və alkoqoldan imtina etmək, eləcə də rahat mühit yaratmaq. Əgər insan uzun müddət yuxuya gedə bilmirsə, qısa müddətlik yataqdan qalxmaq və yalnız yuxu gələndə geri qayıtmaq tövsiyə olunur.

Ümumilikdə, səhərə yaxın oyanmalar çox yayılmış və təbii bir haldır. Bu prosesin arxasındakı bioloji və psixoloji mexanizmləri anlamaq onu daha az narahatedici edir və daha asan idarə olunmasına kömək edir.

Telegramda izləyin