İnsanları əslində kasıb edən nədir? - Platonun izahı
Qədim yunan filosofu Platonun adına yazılan bir fikir sosial şəbəkələrdə və iqtisadçı dairələrdə geniş müzakirə doğurub.
Qaynarinfo "Daily Galaxy"yə istinadən xəbər verir ki, bu düşüncə insanların gəlirləri artsa belə, niyə özlərini daha varlı hiss etmədiklərini izah edən psixoloji mexanizmi ortaya qoyur.
"Bədbəxtlik və kasıblıq sərvətin azalmasından deyil, arzuların çoxalmasından yaranır", deyə Platonun məşhur yanaşmasına istinad edilir.
Nə deyir Platon?
Platonun fikrincə, insanın istəklərinin təbii dayanma nöqtəsi yoxdur. Arzular tənzimlənmədikdə, mövcud resursların hüdudlarını aşaraq daim genişlənir. Bu isə real maddi vəziyyətdən asılı olmayaraq davamlı çatışmazlıq hissi yaradır.
Filosofa görə, rifah hissi insanın sahib olduqları ilə istədikləri arasındakı məsafədən asılıdır. Bu fərq böyüdükcə, maddi imkanlar dəyişməsə belə, insan özünü daha kasıb hiss edir. Hər yeni arzu təmin edildikdə isə gözləntilər daha da artır və boşluq yenidən genişlənir.
Müasir elm nə deyir?
Müasir psixologiya bu yanaşmanı qismən təsdiqləyir. 1978-ci ildə aparılan araşdırmalar "hedonik adaptasiya" (hedonik qaçış zolağı) anlayışını ortaya çıxarıb. Bu effektə görə, insanların həyatında baş verən müsbət dəyişikliklər uzunmüddətli xoşbəxtlik səviyyəsini sabit şəkildə artırmır, çünki yeni şəraitə tez uyğunlaşma baş verir.
ABŞ "Federal Ehtiyat Sistemi"nin (FES) məlumatlarına əsasən, 2025-ci ilin əvvəlində istehlakçı borcu 17 trilyon dolları keçib. Bu göstərici gəlirlərin artmasına baxmayaraq bir çox ev təsərrüfatlarında maliyyə gərginliyinin davam etdiyini göstərir. Araşdırmalara görə, illik gəlir müəyyən həddi (təxminən 75 min dollar) keçdikdən sonra əlavə gəlir gündəlik xoşbəxtliyə minimal təsir edir.
Kasıblıq dövründən çıxış yolu
Platon insan arzularını iki yerə bölürdü: yaşamaq üçün zəruri olanlar və status, lüks kimi zəruri olmayanlar. Onun fikrincə, ikinci qrup arzuların son həddi yoxdur və daim yeni ehtiyaclar yaradır.
Müəllifin yanaşmasına görə, bu vəziyyətdən çıxış yolu sərt qənaət deyil, düşüncənin idarə olunmasıdır. Yəni insanın öz istəklərinə daxili sərhədlər qoyması və mövcud olanı kifayət kimi qəbul etməyi öyrənməsi əsas həll kimi göstərilir.
Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda Paylaş











Qətlə yetirilən Gülarənin atası danışdı - "Ayxan 2 ay idi gecələr yatmırdı"
Kiberdələduzluqda bir başqa yol...
Xarici vətəndaşlıq hərbi xidmətdən azad etmir - VACİB AÇIQLAMA
Vətəndaşlara aşağı faizli kredit imkanı: Hansı şərtlər tələb olunur?
Elton qızına toy edir
Kupçasız ev alanlar pullarını və əmlakı itirə bilər? - EKSPERTDƏN XƏBƏRDARLIQ
Sənət adamlarından Könül Xasıyevanı pubda oxumasına reaksiya: "Mənim yaşıma uyğun deyil"
Nikahdan əvvəl alınan ev boşanma zamanı bölünə bilərmi? - Qanun nə deyir? - ƏMLAK EKSPERTİNDƏN AÇIQLAMA
Reuters: "Tayvan Çini seçkilərə müdaxilə etmək üçün minlərlə sosial media hesabından istifadə etməkdə ittiham edir"
Azərbaycan-Vyetnam münasibətlərində yeni mərhələ: Əməkdaşlıq hansı istiqamətlərdə genişlənəcək?
Vəkil Orxan Kəngərli həbs edildi
Yaşıl çay alarkən bunlara diqqət edin - Keyfiyyətsiz məhsulu necə tanımaq olar? - QİDA EKSPERTİNDƏN AÇIQLAMA
Özünüməşğulluq avadanlığını satan vətəndaşları hansı məsuliyyət gözləyir? - VƏKİLDƏN AÇIQLAMA
Avropa ölkələri Ukraynada mümkün sülhməramlı missiyaya hazırlaşır
Rusiya Ukraynaya hücumlarını gücləndirdi - Xarici səfirliklər də zərər gördü