Qızılbalığın nəsli kəsilir: 80 faiz azalma - Avropa ölkəsi ova qadağa qoyur

Qızılbalığın nəsli kəsilir: 80 faiz azalma - Avropa ölkəsi ova qadağa qoyurİspaniyada Atlantik qızılbalıq populyasiyası son 10 ildə (2015-2024) 80%-dən çox azalıb və bu növün vəziyyəti ölkədə qlobal göstəricilərlə müqayisədə daha ağırdır.

Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə İberiya İxtiologiya Cəmiyyətinin (SIBIC) məlumatında bildirilir.

Təşkilat qızılbalığın İspaniyanın təhlükə altında olan növlər siyahısına "yox olmaq üzrə" kateqoriyası ilə daxil edilməsini və həvəskar balıq ovuna dərhal qadağa qoyulmasını tələb edir.

Hökumət növün qorunma vəziyyəti və əlavə tədbirlərin zəruriliyi ilə bağlı hesabat hazırlanmasını tapşırıb. Bu çağırış xüsusilə tarixən qızılbalıq ovunun əsas mərkəzi sayılan Asturiya bölgəsində yaranmış vəziyyət fonunda səsləndirilib. Aprelin 18-də açılan balıq ovu mövsümündən iki həftədən çox keçməsinə baxmayaraq, hələ bir dənə də qızılbalıq tutulmayıb.

Kantabriyada isə mövsüm mayın 1-də açılsa da, hələ də ənənəvi olaraq mövsümün ilk tutulan balığı sayılan "campanu" qeydə alınmayıb.

Qızılbalığın vəziyyətinin qiymətləndirilməsi

2025-ci ilin oktyabrında müxtəlif muxtar bölgələrdən olan tədqiqatçılar və mütəxəssislər SIBIC-in dəstəyi ilə Atlantik qızılbalığının (Salmo salar) vəziyyətini rəsmi olaraq qiymətləndiriblər. Qiymətləndirmə Beynəlxalq Təbiəti Mühafizə İttifaqının (IUCN) meyarlarına əsaslanıb.

Nəticələrə görə, İspaniyadakı populyasiyalar "tam yox olma həddində" kateqoriyasına uyğun gəlir. Son 10 ildə azalma 80%-dən çox olub. Tədqiqat Qalisiyadakı Leres və Ulya, həmçinin Navarra və Gipuskoa bölgələrindəki Urumeya, Oria və Bidasoa çaylarında aparılan monitorinq məlumatlarına əsaslanır.

Orta hesabla populyasiya 82,1% azalıb, bəzi çaylarda isə bu göstərici 61,7%-dən 94,8%-ə qədər dəyişir. Bundan əlavə, çaylardakı maneələr səbəbindən qızılbalığın tarixi yaşayış arealının 56%-dən çoxu artıq əlçatmazdır.

Asturiyada 2025-ci ildə cəmi 130 qızılbalıq tutulub, halbuki 2000-ci illərin əvvəllərində bu rəqəm 3000-dən çox idi. Növ artıq Umiya (Pontevedra), Navia (Asturiya) və Deba (Gipuskoa) çaylarından tamamilə yoxa çıxıb.

Bidasoa çayında aparılan radiotelemetriya tədqiqatı göstərib ki, kürüləmədən sonra dənizə doğru hərəkət edən 94 balıqdan yalnız 5-i (5,1%) okeana çata bilib. Ölümlərin 24,2%-i hidroelektrik stansiyaların kanallarına düşmə ilə bağlı olub. Bundan əlavə, yazda miqrasiya edən qızılbalıqların təxminən 50%-i yay aylarında suyun temperaturunun artması səbəbindən məhv olur.

Unikal təbii sərvət

SIBIC nümayəndələri bildiriblər ki, İspaniya və Portuqaliyadakı qızılbalıq populyasiyaları növün Avropadakı ən cənub yayılma sərhədidir və "unikal biocoğrafi sərvət" hesab olunur. Onların yox olması halında bu genetik xüsusiyyətləri bərpa etmək mümkün olmayacaq.

Qlobal miqyasda Atlantik qızılbalığı "təhlükəyə yaxın" (NT) statusunda olsa da, İspaniyada o, artıq "kritik təhlükə altında" (CR) kateqoriyasına daxildir.

Təklif olunan tədbirlər

Mütəxəssislər növün qorunması üçün bir sıra təcili addımların atılmasını tələb edir: qızılbalığın rəsmi olaraq yox olmaq üzrə növ elan edilməsi, həvəskar ovun dərhal dayandırılması və süni çoxalma üçün balıq tutulmasının tam qadağan edilməsi.

Bundan əlavə, istifadəsiz bəndlərin sökülməsi, mövcud maneələrin keçid qabiliyyətinin yaxşılaşdırılması və bütün çay hövzələrində müstəqil monitorinq sisteminin yaradılması təklif olunur.

Tənəzzülün səbəbləri

Atlantik qızılbalığın sayının azalması 1980-ci illərdən bəri müşahidə olunur və bunun bir neçə səbəbi var: dənizdə həddindən artıq ov, çayların bəndlərlə parçalanması, həvəskar balıqçılıq, hidroelektrik qurğularda balıqların məhvi, iqlim dəyişikliyi və suyun çirklənməsi, eləcə də yerli olmayan balıqlarla aparılan süni artırma proqramları.


Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Dünyada   Baxılıb: 698   Tarix: 07 may 2026  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş


Oxşar xəbərlər

.

Fransa Ukraynaya 2 qırıcı verəcək

Fransa Ukraynaya hərbi dəstək çərçivəsində bu ölkəyə 2 ədəd "Mirage 200-5F" tipli qırıcı təyyarə tədarük edəcək. "Yeni Sabah" xəbər verir ki, rəsmi Parisin bu addımı Ukrayna Silahlı Qüvvələrinin hava məkanını müdafiə etmək qabiliyyətinin artırılması və cəbhə xəttində hava üstünlüyünü

19 noyabr
.

"GTA 6" tarixin ən böyük açılışına imza atdı: İlk gündə ilin rekord vuran filminə çatdı

13 ildən sonra təqdim edilən "Grand Theft Auto 6" (GTA 6) əyləncə sənayesi tarixinin ən böyük açılışına imza atıb. xəbər verir ki, oyun elə ilk gündə 24,5 milyondan çox nüsxə satılaraq təxminən 2,36 milyard dollar gəlir gətirib. Bu barədə "Sensor Tower" analitik platforması məluma

20 noyabr
.

Si Cinpin ABŞ və Rusiyanı qlobal çağırışlara qarşı birgə mübarizəyə çağırıb

Çin, Rusiya və ABŞ tarixdən dərs çıxarmalı və qlobal çağırışlara qarşı birgə mübarizə aparmalıdırlar. xəbər verir ki, bunu Çin Sədri Si Cinpin APEC sammitində ABŞ və Rusiya liderləri Donald Tramp və Vladimir Putinlə üçtərəfli görüşündə bildirib. O vurğulayıb ki, böyük dövlətlər dünyada sülhün və sabitliyi

19 noyabr
.

Orta Dəhlizin tam gücü ilə işləməsi üçün 18,5 milyard avro investisiya tələb olunacaq

Avropa İttifaqı (Aİ) Mərkəzi Asiya istiqamətində alternativ logistika marşrutlarına və emal güclərinə olan tələbatı fəal şəkildə artırır, lakin Orta Dəhlizin tam işə salınması üçün 18,5 milyard avro məbləğində kapital qoyuluşu tələb olunacaq. Bu barədə "Report" "UkrAgroConsult" analiti

21 noyabr
.

Estoniya dekabrdan Rusiya ilə sərhədini bağlayır

Estoniya hökuməti dekabrın 1-dən Rusiya ilə sərhəddəki avtomobil keçid məntəqələrinin fəaliyyətini dayandırmaq qərarına gəlib. xəbər verir ki, bu barədə Baltikyanı ölkənin Baş naziri Kristen Mixal mətbuat konfransında bildirib. Onun sözlərinə görə, Estoniya ilə Rusiya arasında avtomobil nəqliyyatı il

20 noyabr
.

Gürcüstanda matəm elan edildi

Tbilisidə ötən gün yaşayış binasında partlayış nəticəsində 6 nəfərin həlak olması ilə bağlı noyabrın 22-si Gürcüstanda matəm elan edilib. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, bu barədə Gürcüstan hökuməti qərar qəbul edib. Qərara əsasən, həmin gün ölkə boyu Gürcüstanın dövlət bayraqları yarıya endiriləcək

20 noyabr
.

Rusiya Ukraynaya hücumlarını gücləndirdi - Xarici səfirliklər də zərər gördü

Rusiya-Ukrayna müharibəsində gərginlik daha da artıb. Rusiya ordusu Ukraynaya qarşı genişmiqyaslı raket və pilotsuz uçuş aparatı hücumu həyata keçirib. Hücumun əsas hədəflərindən biri paytaxt Kiyev olub. Rusiya ballistik və qanadlı raketlərdən, eləcə də reaktiv mühərrikli dronlardan istifadə edib. Kiye

20 noyabr
.

ABŞ-ın İrana qarşı hərbi əməliyyatlarının xərci 48,3 milyard dolları ötüb

ABŞ-ın İrana qarşı həyata keçirdiyi hərbi əməliyyatlara çəkdiyi xərclər 48,3 milyard dollara çatıb. xəbər verir ki, bu barədə Pentaqonun maliyyə məsələləri üzrə nümayəndəsi Artur Miller açıqlama verib. Onun sözlərinə görə, noyabrın 13-nə olan məlumata əsasən, fevralın sonunda başlayan münaqişə ilə bağl

20 noyabr
.

Paşinyan Anna Akopyanla bir yerdə yaşayır? - CAVAB

Ermənistanın baş naziri Nikol Paşinyan həyat yoldaşı Anna Akopyanın Yerevan meri və paytaxtın problemləri ilə bağlı tənqidinə münasibət bildirib. -ın Ermənistan mediasına istinadən xəbərinə görə, noyabrın 19-da keçirilən brifinqdə Paşinyan tənqidi necə qəbul etməsi ilə bağlı suala cavab olaraq bildiri

19 noyabr