"Xalq Cümhuriyyətinin irsi bu gün də yaşayır və müstəqil Azərbaycan dövlətinin inkişaf yoluna işıq salır" - DEPUTAT

"28 May - Müstəqillik Günü Azərbaycan xalqının tarixində ən müqəddəs və ən şərəfli günlərdən biridir. Bu tarix təkcə dövlət müstəqilliyimizin elan olunduğu gün deyil, eyni zamanda xalqımızın əsrlər boyu qoruyub yaşatdığı azadlıq arzularının gerçəkləşdiyi böyük bir tarixi mərhələdir. 1918-ci il mayın 28-də yaradılmış Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Şərqdə və bütün müsəlman aləmində ilk demokratik, hüquqi və dünyəvi parlament respublikası kimi tarixə düşmüşdür. Bu böyük hadisə Azərbaycan xalqının siyasi yetkinliyinin, milli şüurunun və dövlətçilik təfəkkürünün parlaq təzahürü idi" , - bunları Sonxeber.az -a danışan deputat Şahin Seyidzadə deyib:

"Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin yaranması uzun illər davam edən milli oyanış prosesinin nəticəsi idi. XIX əsrin ikinci yarısından başlayaraq Azərbaycanda maarifçilik hərəkatı geniş vüsət almış, xalqın qabaqcıl ziyalıları milli azadlıq ideyalarını yaymağa başlamışdılar. 1918-ci il mayın 28-də Tiflisdə Azərbaycan Milli Şurası tərəfindən qəbul edilən İstiqlal Bəyannaməsi xalqımızın dövlətçilik tarixində yeni bir dövrün başlanğıcı oldu. Bu sənədlə Azərbaycan özünü müstəqil dövlət elan etdi və xalq hakimiyyətinə əsaslanan demokratik idarəetmə modelini seçdiyini dünyaya bəyan etdi. İstiqlal Bəyannaməsi həmin dövr üçün olduqca mütərəqqi bir sənəd idi. Burada vətəndaşların hüquq bərabərliyi, milli və dini mənsubiyyətindən asılı olmayaraq hər kəsin hüquqlarının qorunması, demokratik idarəçilik prinsipləri öz əksini tapmışdı.
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti cəmi 23 ay fəaliyyət göstərməsinə baxmayaraq, çox böyük işlər görmüşdür. İlk növbədə, parlament yaradıldı və çoxpartiyalı siyasi sistem formalaşdırıldı. Parlamentdə müxtəlif millətlərin nümayəndələrinin təmsil olunması demokratik idarəçilik modelinin göstəricisi idi. Şərqdə ilk dəfə qadınlara seçki hüququnun verilməsi də Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin nə qədər mütərəqqi dövlət olduğunu sübut edirdi. Hətta bir çox Avropa ölkələrində qadınların seçki hüququ olmadığı halda, Azərbaycanda qadınlar kişilərlə bərabər siyasi hüquqlara malik idilər.
Dövlət quruculuğu istiqamətində mühüm addımlar atıldı. Azərbaycanın üçrəngli dövlət bayrağı qəbul edildi, milli ordu yaradıldı, dövlət dili müəyyənləşdirildi, vətəndaşlıq institutu formalaşdırıldı. Milli ordunun yaradılması xüsusilə mühüm əhəmiyyət daşıyırdı. Çünki həmin dövrdə erməni-daşnak və bolşevik silahlı dəstələrinin törətdiyi təhdidlərə qarşı mübarizə aparmaq üçün güclü hərbi qüvvəyə ehtiyac var idi. Qafqaz İslam Ordusunun köməyi ilə Bakı işğalçılardan azad edildi və paytaxt yenidən Azərbaycan hökumətinin nəzarətinə keçdi.
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti təhsil və mədəniyyət sahəsinə də xüsusi diqqət yetirirdi. 1918-ci ildə "Xalq maarifinin milliləşdirilməsi haqqında" qərar qəbul olundu və təhsilin ana dilində aparılmasına başlanıldı. 1919-cu ildə Bakı Dövlət Universitetinin yaradılması isə xalqımızın elm və təhsil tarixində mühüm hadisə oldu. Universitetin açılması milli kadrların hazırlanmasına və ölkənin intellektual potensialının güclənməsinə böyük töhfə verdi.
Cümhuriyyət dövründə hüquqi dövlət quruculuğu istiqamətində də mühüm addımlar atılmışdı. Ədliyyə Nazirliyi yaradılmış, məhkəmə sisteminin formalaşdırılması istiqamətində qərarlar qəbul edilmişdi. Parlament tərəfindən qəbul edilən qanunlar ölkədə demokratik prinsiplərin möhkəmləndirilməsinə xidmət edirdi.
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin xarici siyasətdə əsas məqsədi yeni yaradılmış dövləti beynəlxalq aləmdə tanıtmaq idi. Paris Sülh Konfransında Azərbaycan nümayəndə heyətinin fəaliyyəti nəticəsində ölkəmiz de-fakto tanındı. Bu, Azərbaycanın beynəlxalq hüququn subyekti kimi qəbul edilməsi baxımından mühüm tarixi hadisə idi.
Lakin mürəkkəb geosiyasi şərait və bolşevik Rusiyasının hərbi müdaxiləsi nəticəsində 1920-ci ilin aprelində Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti süqut etdi. Buna baxmayaraq, Cümhuriyyətin yaratdığı dövlətçilik ənənələri xalqın yaddaşından silinmədi. Azərbaycan xalqı istiqlal ideyasını yaşatdı və gələcək müstəqillik üçün qoruyub saxladı.
1991-ci ildə Azərbaycan yenidən dövlət müstəqilliyini bərpa etdi. "Azərbaycan Respublikasının dövlət müstəqilliyi haqqında" Konstitusiya Aktında Azərbaycan Respublikasının Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin varisi olduğu təsbit olundu. Bu, müasir Azərbaycan dövlətinin ideoloji əsaslarının məhz Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinə söykəndiyini bir daha sübut etdi.
Müstəqilliyin ilk illərində Azərbaycan ciddi təhlükələrlə üzləşdi. Ermənistanın hərbi təcavüzü, iqtisadi böhran və daxili siyasi qarşıdurmalar ölkəni ağır vəziyyətə salmışdı. Belə bir zamanda xalqın tələbi ilə hakimiyyətə qayıdan Ulu Öndər Heydər Əliyev Azərbaycan dövlətçiliyini böyük təhlükədən xilas etdi. Onun uzaqgörən siyasəti nəticəsində ölkədə ictimai-siyasi sabitlik təmin olundu, dövlət idarəçiliyi möhkəmləndirildi və müstəqilliyin qorunması üçün əsaslı zəmin yaradıldı. Ulu Öndər Heydər Əliyev Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin tarixi irsinə daim böyük ehtiram göstərirdi. Onun təşəbbüsü ilə 1990-cı ildə Naxçıvanda üçrəngli bayrağımız rəsmi dövlət bayrağı kimi qaldırıldı. Bu addım xalqımızın milli azadlıq ruhunun yenidən dirçəldilməsi baxımından böyük tarixi əhəmiyyət daşıyırdı. Ulu Öndər Heydər Əliyevin rəhbərliyi ilə Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin yubileyləri dövlət səviyyəsində geniş qeyd olundu. 1998-ci ildə Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin 80 illik yubileyinin keçirilməsi ilə bağlı sərəncamların imzalanması milli yaddaşın qorunması və dövlətçilik tariximizin öyrənilməsi baxımından mühüm rol oynadı.
Bu gün Prezident İlham Əliyev tərəfindən Ulu Öndər Heydər Əliyevin siyasi kursu uğurla davam etdirilir. Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə Azərbaycan güclü dövlətə çevrilmiş, beynəlxalq aləmdə mövqelərini daha da möhkəmləndirmişdir. Ölkəmizdə siyasi, iqtisadi və sosial islahatlar uğurla həyata keçirilir, demokratik inkişaf prosesi davam etdirilir. Xüsusilə Vətən müharibəsində əldə olunan tarixi Zəfər Azərbaycan dövlətçilik tarixində yeni mərhələnin başlanğıcı oldu. Prezident İlham Əliyevin Müzəffər Ali Baş Komandan kimi rəhbərliyi ilə Azərbaycan öz ərazi bütövlüyünü tam bərpa etdi. Bu gün üçrəngli bayrağımız Şuşada, Laçında, Xankəndidə və bütün azad edilmiş torpaqlarımızda dalğalanır. Bu, Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti qurucularının müqəddəs arzularının reallığa çevrilməsidir.
Prezident İlham Əliyevin dediyi kimi, "Müstəqilliyimiz əbədidir, dönməzdir, sarsılmazdır!" Bu fikir müasir Azərbaycanın inkişaf yolunun əsas ideoloji istiqamətini təşkil edir. Güclü dövlət quruculuğu, milli maraqların qorunması və dövlət müstəqilliyinin möhkəmləndirilməsi bu gün də Azərbaycan siyasətinin əsas prioritetləridir.
2021-ci ildə qəbul olunan "Müstəqillik günü haqqında" Qanunla 28 May tarixi rəsmi olaraq Müstəqillik Günü elan edildi. Bu qərar bir daha təsdiqlədi ki, müasir Azərbaycan dövləti öz dövlətçilik tarixinin başlanğıcını məhz 1918-ci ildə yaradılmış Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətindən götürür.
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti xalqımızın milli qürur mənbəyidir. Cəmi 23 ay yaşamasına baxmayaraq, o, xalqımızın milli yaddaşında silinməz iz qoydu, azadlıq və müstəqillik ideyalarını gələcək nəsillərə ötürdü. Bu gün Azərbaycan xalqı Cümhuriyyət qurucularının xatirəsini böyük ehtiramla yad edir və onların ideyalarını yaşadır.
28 May - Müstəqillik Günü Azərbaycan xalqının şərəf və qürur günüdür. Bu tarix xalqımızın milli iradəsinin, azadlıq ruhunun və dövlətçilik ənənələrinin təcəssümüdür. Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin irsi bu gün də yaşayır və müstəqil Azərbaycan dövlətinin inkişaf yoluna işıq salır. Yaşasın müstəqil Azərbaycan!"

Telegramda izləyin