Qalileyin 400 il əvvəl gördüyü işıq nöqtəsi: Bu gün həyat axtarışının əsas ünvanıdır

Qalileyin 400 il əvvəl gördüyü işıq nöqtəsi: Bu gün həyat axtarışının əsas ünvanıdırİtaliyalı astronom Qalileo Qalileyin 1610-cu ildə ilk dəfə müşahidə etdiyi Yupiterin peyki Avropa bu gün Yer kürəsindən kənarda həyat axtarışı üçün ən perspektivli obyektlərdən biri hesab olunur.

Qaynarinfo xəbər verir ki, NASA-nın məlumatına görə, bu səma cisminin kilometrlərlə qalın buz təbəqəsinin altında nəhəng duzlu su okeanı yerləşə bilər. "SpaceDaily" nəşrinin yazdığına görə, həmin okeanın həcmi Yerin bütün okeanlarının ümumi həcmindən də böyük ola bilər.

Alimlər bildirirlər ki, okeanın mövcudluğu hələ birbaşa təsdiqlənməsə də, uzun illər ərzində toplanmış elmi məlumatlar bu ehtimalı kifayət qədər əsaslandırır.

Dörd əsr əvvəl başlayan kəşf

Hekayə 1610-cu ildə Qalileo Qalileyin teleskopunu Yupiterə yönəltməsi ilə başlayıb. O, planetin ətrafında hərəkət edən dörd kiçik işıq nöqtəsi müşahidə edib. Sonradan onların Qaliley peykləri olduğu müəyyənləşdirilib və həmin peyklərdən birinin Avropa olduğu məlum olub.

Əsrlər boyu bu peyk yalnız kiçik işıq nöqtəsi kimi görünürdü. Yalnız XX əsrdə kosmik aparatların göndərdiyi görüntülər onun səthinin daha ətraflı öyrənilməsinə imkan verdi.

1979-cu ildə "Voyager 1" və "Voyager 2" aparatları Avropanın səthinin görüntülərini Yerə göndərdi. Həmin görüntülərdə alimlər son dərəcə hamar buz səthi, çoxsaylı çatlar və iri zərbə kraterlərinin demək olar ki, olmamasını müşahidə etdilər. Bu isə buz təbəqəsinin altında aktiv geoloji proseslərin baş verdiyinə dair ilk mühüm ipucu hesab olundu.

Buzun altında okeanın olduğuna dair dəlillər

Ən mühüm elmi dəlillər 1995-ci ildən etibarən Yupiter sistemini araşdıran "Galileo" kosmik aparatı vasitəsilə əldə olunub.

Çoxsaylı yaxın uçuşlar zamanı aparatın cihazları Avropanın yaxınlığında Yupiterin maqnit sahəsində dəyişikliklər qeydə alıb. Tədqiqatçıların fikrincə, bunun ən məntiqli izahı səthin altında elektrik cərəyanını keçirə bilən böyük həcmdə duzlu maye su qatının mövcudluğudur.

Müasir modellərə görə, Avropanın buz təbəqəsinin qalınlığı 15-25 kilometr, onun altında yerləşdiyi ehtimal olunan okeanın dərinliyi isə 60-150 kilometr arasında ola bilər.

Bu hesablamalar təsdiqlənərsə, peykdəki suyun həcmi Yerin bütün okeanlarının ümumi həcmindən çox olacaq.

Su Günəşdən bu qədər uzaqda necə maye qalır?

Çox aşağı temperatur şəraitinə baxmayaraq, buzun altındakı okeanın donmadığı ehtimal edilir. Alimlər bunu Yupiterin güclü cazibə qüvvəsinin peyki davamlı şəkildə deformasiya etməsi və nəticədə onun daxilində istilik yaranması ilə izah edirlər. Məhz bu prosesin suyun maye vəziyyətdə qalmasını təmin etdiyi hesab olunur.

Orada həyat ola bilərmi?

Tədqiqatçılar vurğulayırlar ki, Günəş işığı həyatın yaranması üçün mütləq şərt deyil. Yer kürəsində də günəş işığından tam təcrid olunmuş dərin okean ekosistemləri mövcuddur. Bu ekosistemlər enerjini hidrotermal mənbələrin yaxınlığında baş verən kimyəvi reaksiyalar hesabına əldə edirlər.

Məhz buna görə Avropa Yer kürəsindən kənarda həyat axtarışı üçün ən perspektivli obyektlərdən biri hesab olunur. Bununla belə, indiyədək peykdə canlı orqanizmlərin mövcudluğunu təsdiqləyən heç bir elmi sübut əldə edilməyib.

Alimlərin fikrincə, Avropa Günəş sisteminin ən sirli obyektlərindən biri olaraq qalır. Dörd əsr əvvəl Yupiterin yanında görünən kiçik işıq nöqtəsi bu gün buz təbəqəsinin altında nəhəng okean və mümkün həyat izləri gizlədən bir dünya kimi qiymətləndirilir.


Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Dünyada   Baxılıb: 645   Tarix: 09 iyul 2026  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş


Oxşar xəbərlər

.

Fransa Ukraynaya 2 qırıcı verəcək

Fransa Ukraynaya hərbi dəstək çərçivəsində bu ölkəyə 2 ədəd "Mirage 200-5F" tipli qırıcı təyyarə tədarük edəcək. "Yeni Sabah" xəbər verir ki, rəsmi Parisin bu addımı Ukrayna Silahlı Qüvvələrinin hava məkanını müdafiə etmək qabiliyyətinin artırılması və cəbhə xəttində hava üstünlüyünü

19 noyabr
.

"GTA 6" tarixin ən böyük açılışına imza atdı: İlk gündə ilin rekord vuran filminə çatdı

13 ildən sonra təqdim edilən "Grand Theft Auto 6" (GTA 6) əyləncə sənayesi tarixinin ən böyük açılışına imza atıb. xəbər verir ki, oyun elə ilk gündə 24,5 milyondan çox nüsxə satılaraq təxminən 2,36 milyard dollar gəlir gətirib. Bu barədə "Sensor Tower" analitik platforması məluma

20 noyabr
.

Si Cinpin ABŞ və Rusiyanı qlobal çağırışlara qarşı birgə mübarizəyə çağırıb

Çin, Rusiya və ABŞ tarixdən dərs çıxarmalı və qlobal çağırışlara qarşı birgə mübarizə aparmalıdırlar. xəbər verir ki, bunu Çin Sədri Si Cinpin APEC sammitində ABŞ və Rusiya liderləri Donald Tramp və Vladimir Putinlə üçtərəfli görüşündə bildirib. O vurğulayıb ki, böyük dövlətlər dünyada sülhün və sabitliyi

19 noyabr
.

Orta Dəhlizin tam gücü ilə işləməsi üçün 18,5 milyard avro investisiya tələb olunacaq

Avropa İttifaqı (Aİ) Mərkəzi Asiya istiqamətində alternativ logistika marşrutlarına və emal güclərinə olan tələbatı fəal şəkildə artırır, lakin Orta Dəhlizin tam işə salınması üçün 18,5 milyard avro məbləğində kapital qoyuluşu tələb olunacaq. Bu barədə "Report" "UkrAgroConsult" analiti

21 noyabr
.

Estoniya dekabrdan Rusiya ilə sərhədini bağlayır

Estoniya hökuməti dekabrın 1-dən Rusiya ilə sərhəddəki avtomobil keçid məntəqələrinin fəaliyyətini dayandırmaq qərarına gəlib. xəbər verir ki, bu barədə Baltikyanı ölkənin Baş naziri Kristen Mixal mətbuat konfransında bildirib. Onun sözlərinə görə, Estoniya ilə Rusiya arasında avtomobil nəqliyyatı il

20 noyabr
.

Gürcüstanda matəm elan edildi

Tbilisidə ötən gün yaşayış binasında partlayış nəticəsində 6 nəfərin həlak olması ilə bağlı noyabrın 22-si Gürcüstanda matəm elan edilib. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, bu barədə Gürcüstan hökuməti qərar qəbul edib. Qərara əsasən, həmin gün ölkə boyu Gürcüstanın dövlət bayraqları yarıya endiriləcək

20 noyabr
.

Rusiya Ukraynaya hücumlarını gücləndirdi - Xarici səfirliklər də zərər gördü

Rusiya-Ukrayna müharibəsində gərginlik daha da artıb. Rusiya ordusu Ukraynaya qarşı genişmiqyaslı raket və pilotsuz uçuş aparatı hücumu həyata keçirib. Hücumun əsas hədəflərindən biri paytaxt Kiyev olub. Rusiya ballistik və qanadlı raketlərdən, eləcə də reaktiv mühərrikli dronlardan istifadə edib. Kiye

20 noyabr
.

ABŞ-ın İrana qarşı hərbi əməliyyatlarının xərci 48,3 milyard dolları ötüb

ABŞ-ın İrana qarşı həyata keçirdiyi hərbi əməliyyatlara çəkdiyi xərclər 48,3 milyard dollara çatıb. xəbər verir ki, bu barədə Pentaqonun maliyyə məsələləri üzrə nümayəndəsi Artur Miller açıqlama verib. Onun sözlərinə görə, noyabrın 13-nə olan məlumata əsasən, fevralın sonunda başlayan münaqişə ilə bağl

20 noyabr
.

Paşinyan Anna Akopyanla bir yerdə yaşayır? - CAVAB

Ermənistanın baş naziri Nikol Paşinyan həyat yoldaşı Anna Akopyanın Yerevan meri və paytaxtın problemləri ilə bağlı tənqidinə münasibət bildirib. -ın Ermənistan mediasına istinadən xəbərinə görə, noyabrın 19-da keçirilən brifinqdə Paşinyan tənqidi necə qəbul etməsi ilə bağlı suala cavab olaraq bildiri

19 noyabr