Tarixdən əvvəlki mağaraların səssiz dili: 32 simvolun sirri
Mağara rəsmləri deyildikdə adətən heyvan təsvirləri yada düşür. Lakin Avropanın müxtəlif mağaralarında minilliklər boyu təkrarlanan 32 fərqli həndəsi simvol da mövcuddur.
Qaynarinfo xəbər verir ki, paleoantropoloq Jenevyev fon Petzingerin fikrincə, bu işarələr bəşər tarixində məlum olan ən qədim yazılı ünsiyyət sisteminin ilkin forması ola bilər.
2007-ci ildə araşdırmalarına başlayan alim İspaniyadan Fransaya, Siciliyadan Avropanın digər bölgələrinə qədər 350-dən çox mağarada yerləşən minlərlə təsviri sənədləşdirib. O, əldə etdiyi nəticələri 2016-cı ildə nəşr olunan "İlk işarələr: Dünyanın ən qədim simvollarının sirrinin açılması" adlı kitabında toplayıb.
Araşdırmalar son Buzlaq dövrünü əhatə edən, təxminən 40 min ildən 10 min il əvvələ qədərki dövrə fokuslanıb. Nəticələr göstərib ki, Avropanın müxtəlif bölgələrində dəyişmədən istifadə olunan 32 əsas simvol mövcud olub.
Bu simvollar arasında sadə xətlər, üçbucaqlar, spirallar, ulduzşəkilli fiqurlar, tor naxışları və əl izləri yer alır. Minlərlə kilometr məsafədə yerləşən mağaralarda eyni işarələrin aşkar edilməsi onların təsadüfi cızma-qara olmadığını göstərir.
Alimin məlumatına görə, bu simvolların təxminən 65 faizi 30 min il ərzində demək olar ki, dəyişmədən istifadə olunub. Antarktidadan başqa bütün qitələrdə oxşar naxışların aşkar edilməsi isə bu simvolik dilin Homo sapiensin Afrikadakı mənşəyinə qədər uzana biləcəyini göstərən mühüm dəlillərdən biri hesab olunur.
Bu gün həmin mağaralarda yaşamış insanlardan bu işarələrin mənasını öyrənmək mümkün olmasa da, Jenevyev fon Petzinger onların sadəcə bəzək məqsədi daşımadığı qənaətindədir.
Onun fikrincə, bu simvollar ərazi sərhədlərini göstərmək, müxtəlif qruplar arasında məlumat ötürmək və ya digər mühüm məlumatları çatdırmaq üçün istifadə olunmuş ola bilər.
Əgər bu ehtimal təsdiqlənərsə, 32 həndəsi simvol bəşər tarixində məlum olan ən qədim yazılı ünsiyyət sisteminin nümunəsi hesab oluna bilər. Tədqiqat müəllifinin qənaətinə görə, bu işarələr yazılı dilin mənşəyinin indiyədək düşünüldüyündən daha qədim ola biləcəyini göstərən mühüm sübutdur.
Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Dünyada Baxılıb: 106 Tarix: 17 iyul 2026
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda Paylaş
ABŞ-nin İrana hücumları nə qədər davam edib?
ABŞ hərbi qüvvələri üç saatdan artıq müddət ərzində İranın hədəflərinə zərbələr endiriblər. xəbər verir ki, bu barədə CNN telekanalı ABŞ rəsmisinə istinadən məlumat yayıb. Onun sözlərinə görə, son vaxtlar həyata keçirilən hücumlarla müqayisədə bu əməliyyat nisbətən uzun davam edib. ABŞ Mərkəzi Komandanlığını
13 iyulAvropanın ən vacib çayı qurudu: Qitənin sənayesinə ciddi təsir göstərir
Uzunmüddətli isti hava və quraqlıq səbəbindən Reyn çayında suyun səviyyəsi yenidən kritik həddə düşüb. Bu isə Avropanın ən mühüm daxili su yollarından biri ilə yükdaşımaların bahalaşmasına və yavaşlamasına səbəb olub. Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə "Bloomberg" məlumat yayıb. Reyndə s
17 iyulGürcüstanda təbii fəlakət: Telavini su basdı, körpü uçdu
Gürcüstanda yağan güclü yağışlar Telavi şəhərində genişmiqyaslı daşqına səbəb olub. Gürcüstan mətbuatına istinadən xəbər verir ki, suyun səviyyəsinin kəskin artması nəticəsində Telavisxevi çayı məcrasından çıxıb. Çay şəhərin prospekt və küçələrini qismən su altında qoyub. Yaşayış binalarının birinc
12 iyulÜST-dən xəbərdarlıq: "Ağcaqanad mənşəli təhlükəli virus yayılır
Dünyanın müxtəlif ölkələrində ağcaqanadlar vasitəsilə yayılan çikunqunya (Chikungunya) virusu ilə bağlı narahatlıq artır. Ölkə.az xəbər verir ki, bu barədə xarici KİV-lərin və beynəlxalq səhiyyə qurumlarının məlumatında bildirilib. Son aylarda bir sıra ölkələrdə yoluxma halları yüksəlib, bəzi bölgələrd
15 iyulDünyada ağcaqanad xəstəliyi yayılır - Ölümcüldür
Avropanın bir sıra məşhur turizm ölkələrində ağcaqanadların yaydığı təhlükəli viruslara yoluxma halları artır. Həkimlər xəbərdarlıq edirlər ki, bu infeksiyalardan bəziləri sinir sistemini zədələyə, iflicə, beyin iltihabına və hətta ölümə səbəb ola bilər. xarici mediaya istinadla xəbər verir ki, ən riskl
12 iyulABŞ senatoru Lindsi Qrem vəfat edib
ABŞ senatoru Lindsi Qrem vəfat edib. xəbər verir ki, bu barədə senatorun ofisi "X" və "Facebook" sosial şəbəkələrində bəyanat yayıb. "Şənbə günü, iyulun 11-də axşam saatlarında ABŞ senatoru Lindsi Qrem qısamüddətli və qəfil xəstəlik nəticəsində dünyasını dəyişib. Senator Qremi
12 iyulBu gün Türkiyədə Demokratiya və Milli Birlik Günüdür
Türkiyədə 15 İyul - Demokratiya və Milli Birlik Günüdür. xəbər verir ki, 10 il bundan əvvəl hakimiyyəti zorla ələ keçirməyə çalışan terrorçu qrupun hərbi çevriliş cəhdi Prezident Rəcəb Tayyib Ərdoğanın liderliyi ilə Türkiyə xalqı tərəfindən qətiyyətlə alınıb. Nəticədə, Türkiyə xalqı növbəti dəfə irticay
15 iyulİllərdir müzakirə olunan fotonun sirri açıldı: UNICEF iddiaları təsdiqlədi
2026-cı il FIFA Dünya Kubokunun finalı ərəfəsində dünya futbolunun ulduzu Lionel Messinin illər əvvəl bir körpə ilə çəkdirdiyi fotolar yenidən sosial şəbəkələrdə gündəmə gəlib. türk mediasına istinadən xəbər verir ki, uzun müddətdir müzakirə olunan həmin fotolardakı körpənin İspaniya millisinin və "Barselona"nı
17 iyulİrəvani: ABŞ beynəlxalq öhdəliklərini pozub
ABŞ İslamabad Anlaşma Memorandumundakı öhdəliklərini pozmağa davam edəcəyi təqdirdə, İran da razılaşmanı icra etməyəcək. "Report" IRIB-yə istinadən xəbər verir ki, bunu İranın BMT-dəki daimi nümayəndəsi Əmir Səid İrəvani deyib. "ABŞ və İsrail İrana qarşı qanunsuz hərəkətlərinin bütün nəticələrin
12 iyul