İnsan heç vaxt işıq sürəti ilə uça bilməyəcək: Fizika buna imkan vermir

İşıq sürətinə çatmaq elmi fantastikanın ən qədim arzularından biridir, lakin fizika bu məqsədə çatmağa heç bir imkan vermir.

Qaynarinfo "SpaceDaily" nəşrinə istinadən xəbər verir ki, işıq sürəti ilə hərəkət etmək təkcə kütləsi olan hər hansı obyekt üçün çətin deyil, bu, ümumiyyətlə mümkün deyil və daha mükəmməl mühərriklər belə bunu dəyişdirə bilməz.

İşıq sürəti niyə məqsəd deyil, maneədir?

Problem Eynşteynin nisbilik nəzəriyyəsi ilə bağlıdır. Bir obyekt nə qədər sürətləndirilirsə, sürəti artırmaq üçün tələb olunan enerji də bir o qədər çoxalır. İşıq sürətinə yaxınlaşdıqca isə əlavə sürət qazanmaq üçün lazım olan enerji getdikcə artır.

Yəni obyektin həqiqətən işıq sürətinə çatması üçün sonsuz miqdarda enerji tələb olunur.

İşığın özü isə yalnız bir səbəbə görə bu sürətlə yayılır: fotonların kütləsi yoxdur. Kütləsiz obyektlər işıq sürəti ilə hərəkət etməlidir, lakin kütləsi olan heç bir obyekt bu sürətə çata bilməz.

Bu səbəbdən "biz nə vaxtsa işıq sürəti ilə səyahət edə biləcəyikmi?" sualına dürüst cavab belədir: xeyr. Nə insanlar, nə də onların hazırladığı maşınlar bunu edə bilməyəcək, çünki onların hamısı kütlədən ibarətdir.

Nə qədər yaxınlaşa bilərik?

Hazırda bəşəriyyətin yaratdığı ən sürətli obyekt olan NASA-nın "Parker" zondu işıq sürətinin yüzdə birinin onda birindən də az sürətlə hərəkət edir.

Qalaktikamızın mərkəzindəki qara dəliyin ətrafında fırlanan ulduz isə maksimum sürətində işıq sürətinin təxminən 3 faizinə çatır. Bu, indiyə qədər məlum olan ən sürətli böyük obyektlərdən biridir.

Bununla belə, müəyyən perspektiv vəd edən bir konsepsiya mövcuddur. 2016-cı ildə təqdim edilən "Breakthrough Starshot" təşəbbüsü ağır mühərriklərdən tamamilə imtina etməyi və bunun əvəzinə yerüstü lazerlərdən istifadə edərək qramlarla ölçülən kiçik zondlar donanmasını sürətləndirməyi təklif edir.

Bu layihəyə əsasən, kiçik işıq yelkənləri təxminən işıq sürətinin 20 faizinə qədər sürətləndirilə bilər. Belə sürətlə zond ən yaxın ulduz sistemi olan Alfa Sentavraya on minlərlə il əvəzinə təxminən 20 ilə çata bilər.

Məkanın özünün dəyişdirilməsi

1994-cü ildə fizik Migel Alkubyerre Eynşteyn tənliklərinin "varp mühərriki" adlandırılan nəzəri həllini təqdim edib. Bu konsepsiyaya görə, kosmik gəminin qarşısındakı məkan-zaman sıxılır, arxasında isə genişlənir və nəticədə gəmi özü hərəkət etmədən məkanın hərəkəti hesabına irəliləyir.

Lakin bu üsul "ekzotik maddə" adlanan, mənfi enerji formasına malik hipotetik material tələb edir. Belə maddə indiyədək müşahidə edilməyib və onun necə yaradılacağı məlum deyil.

İlkin hesablamalara görə, belə bir varp qabarcığının yaradılması müşahidə olunan bütün Kainatın kütlə-enerjisindən daha çox mənfi enerji tələb edirdi. Sonrakı tədqiqatlar bu miqdarı xeyli azaltsa da, tələb olunan enerji hələ də olduqca böyük olaraq qalır.

Bəs nə qalır?

Ümumilikdə mənzərə hələ də ümidverici görünmür. Kütləsi olan hər hansı obyekt üçün işıq sürətinə çatmaq mümkün deyil. Ona yaxınlaşmaq isə hazırkı texnologiyamızın imkanlarından kənardadır.

Bununla belə, "Starshot" kimi layihələr belə səyahətlərin gələcəkdə necə görünə biləcəyinə dair nəzəri təsəvvür yaradır.

Telegramda izləyin