Marka başqa şirkətə satılır, keyfiyyət niyə aşağı düşür? - İQTİSADÇIDAN AÇIQLAMA

Marka başqa şirkətə satılır, keyfiyyət niyə aşağı düşür? - İQTİSADÇIDAN AÇIQLAMASon illərdə qlobal şirkətlərin portfellərindəki tanınmış markaları digər şirkətlərə satması bazarda geniş yayılmış tendensiyaya çevrilib. Belə satışlardan sonra isə istehlakçılar arasında həmin markanın əvvəlki keyfiyyətini qoruyub-qorumaması ilə bağlı suallar yaranır.

Bəzi hallarda məhsulun tərkibində, istehsal prosesində, qablaşdırılmasında və hətta istehlakçıda yaratdığı ümumi təəssüratda dəyişikliklər müşahidə olunur. Bu isə "Marka başqa şirkətə keçdikdən sonra niyə keyfiyyət aşağı düşür?" sualını gündəmə gətirir.
Marka başqa şirkətə satılır, keyfiyyət niyə aşağı düşür? - İQTİSADÇIDAN AÇIQLAMAMövzu ilə bağlı Liberal İqtisadçılar Mərkəzinin sədri Akif Nəsirli Sonxeber.az-a açıqlamasında bildirdi ki, bu, biznes dünyasında kifayət qədər geniş yayılmış və bir neçə səbəbdən qaynaqlanan hadisədir. Xərclərin azaldılması (cost-cutting) təzyiqi. Yeni sahib adətən brendi alarkən müəyyən maliyyə gözləntisi ilə hərəkət edir - investisiyanın özünü tez ödəməsini istəyir. Bunun ən sürətli yolu isə xammal keyfiyyətini aşağı salmaq, istehsal proseslərini ucuzlaşdırmaq, keyfiyyətə nəzarət büdcəsini kəsməkdir. Qısamüddətli mənfəət marjını artırmaq üçün uzunmüddətli reputasiya qurbanı verilir.

Orijinal komandanın itirilməsi. Brendin uğurunun arxasında çox vaxt konkret insanlar - reseptin, formulanın, dizaynın "sirrini" bilən mütəxəssislər - dayanır. Satışdan sonra bu insanlar ya işdən çıxarılır, ya da özləri tərk edir, çünki yeni korporativ mədəniyyət, prioritetlər onlara uyğun gəlmir. Nəticədə "institusional bilik" itirilir və yeni komanda məhsulu "kağız üzərində" təkrarlamağa çalışsa da, orijinal keyfiyyəti tuta bilmir. Miqyaslandırma (scaling) probleminə üstünlük. Böyük korporasiyalar kiçik brendi alarkən çox vaxt onun məhsulunu kütləvi istehsala uyğunlaşdırmağa çalışır - əl işi, kiçik partiyalarla hazırlanan proses sənaye miqyasına keçirilir. Bu proses zamanı çox vaxt orijinal keyfiyyəti təmin edən "əl detalları" itirilir, çünki miqyaslama və keyfiyyəti eyni səviyyədə saxlamaq mürəkkəb və bahalı olur.

Brend dəyərindən "sağmaq" (milking the brand) strategiyası. Bəzən yeni sahib brendin adının gücündən sadəcə qısamüddətli mənfəət üçün istifadə etmək istəyir - "insanlar hələ də bu adı tanıyır və etibar edir" məntiqi ilə keyfiyyəti aşağı salaraq, satışları qorumağa çalışır, çünki istehlakçının brend loyallığı bir gündə dəyişmir, bu, illər çəkir. Bu strategiya qısamüddətli mənfəət gətirsə də, uzunmüddətli reputasiyanı sarsıdır. Korporativ mədəniyyət uyğunsuzluğu. Kiçik, sahibkarlıq ruhlu şirkətlərdə keyfiyyətə fanatik yanaşma, məhsula şəxsi bağlılıq olur ("bu mənim adımdır, mənim reputasiyamdır"). Böyük korporasiyaya keçdikdə isə qərarlar çox vaxt maliyyə göstəriciləri, kvartal hesabatları əsasında verilir - məhsula "sahiblənmə" hissi itir, bürokratik qərar zənciri yaranır.

Tədarük zəncirinin dəyişməsi. Yeni sahib çox vaxt öz mövcud təchizatçı şəbəkəsindən istifadə etməyə üstünlük verir - bu, xərcləri azaltsa da, orijinal brendin xüsusi, bəlkə də illərlə qurulmuş təchizatçı münasibətlərini (məsələn, konkret fermer, konkret zavod) pozur. Diqqətin bölünməsi. Böyük konqlomeratlar onlarla, hətta yüzlərlə brend idarə edir. Kiçik, xüsusi brend artıq "prioritet" olmaqdan çıxır, resurslar daha böyük, daha gəlirli brendlərə yönəldilir, nəticədə kiçik brend "avtopilot" rejimində saxlanılır, inkişaf və keyfiyyətə nəzarət arxa plana keçir.

Ümumiləşdirsək, əsas kök səbəb ondan ibarətdir ki, brendi məşhur edən "unikal DNT" (resept, insan amili, sahibkarlıq həvəsi, kiçik miqyaslı diqqət) çox vaxt tam şəkildə köçürülə bilməyən qeyri-maddi aktivdir. Yeni sahib brendin adını, loqosunu, bazar payını ala bilər, amma onun arxasındakı mədəniyyəti və insan amilini almaq həmişə mümkün olmur - nəticədə "qabıq" qalır, "məzmun" isə tədricən itir.


Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Sosial   Baxılıb: 636   Tarix: 11 avqust 2026  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş


Oxşar xəbərlər

.

Kirayəçi evi boşaltmaqdan imtina edirsə, ev sahibi nə etməlidir? - EKSPERTDƏN AÇIQLAMA

Kirayə münasibətlərində ev sahiblərinin üzləşdiyi problemlərdən biri də müqavilənin müddəti başa çatdıqdan və ya kirayə haqqı ödənilmədikdən sonra kirayəçinin mənzili boşaltmaqdan imtina etməsidir. Belə hallarda mülkiyyətçilər həm əmlak hüquqlarını qorumaq, həm də qanun çərçivəsində hərəkət etmək məcburiyyətind

17 noyabr
.

Azərbaycanda Milli Dirçəliş Günüdür

Bu gün - noyabrın 17-si Azərbaycanda Milli Dirçəliş Günüdür. Bayram 1988-ci ilin noyabr-dekabrında Bakıda başlayan milli-azadlıq hərəkatı ilə bağlıdır. Həmin vaxt SSRİ rəhbərliyinin Qarabağ məsələsi ətrafında apardığı anti-Azərbaycan siyasəti nəticəsində Azərbaycanda antisovet xalq hərəkatı təşəkkü

17 noyabr
.

"20 Yanvar"da qəza - Motosikletçi öldü

Bakıda ölümlə nəticələnən yol qəzası baş verib. APA-ya istinadən xəbər verir ki, hadisə metronun "20 Yanvar" stansiyasının yaxınlığında qeydə alınıb. Hadisə zamanı avtomobil motosikletlə toqquşub. Nəticədə motosikleti idarə edən şəxs hadisə yerində ölüb

17 noyabr
.

Milli teleradio: Dövlətçilik ənənələrinin, milli kimliyin və Azərbaycan həqiqətlərinin təbliğində strateji vasitə

"Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin milli radio və televiziya yayımının yubileyi münasibətilə ünvanladığı müraciət ölkəmizin informasiya siyasətinin əsas istiqamətlərini, milli medianın cəmiyyət və dövlət qarşısındakı məsuliyyətini, eləcə də müasir dövrdə informasiya təhlükəsizliyini

16 noyabr
.

Bu hərbçilərin həyat yoldaşlarına müavinət ödənilməsi təklif olunur

Yeni xidmət yerinə köçən hərbçilərin həyat yoldaşlarına minimum əməkhaqqı məbləğində müavinət ödənilməsi təklif olunur. Bunu APA-ya açıqlamasında Milli Məclisin Müdafiə, təhlükəsizlik və korrupsiya ilə mübarizə komitəsinin sədri Arzu Nağıyev bildirib. Arzu Nağıyev deyib ki, bununla bağlı "Hərb

17 noyabr
.

Milli teleradio ənənələri və dövlətçilik ideologiyası: Azərbaycan mediasının qarşısında duran yeni vəzifələr

Azərbaycanın milli dövlətçilik tarixində radio və televiziya yalnız informasiya yayımı vasitəsi deyil, həm də xalqın milli-mənəvi dəyərlərinin qorunması, tarixi yaddaşının yaşadılması və dövlətçilik ideologiyasının möhkəmləndirilməsi baxımından mühüm ictimai institutlardır. Prezident İlham Əliyevin Azərbayca

16 noyabr
.

Milli Məclis gələn ilin büdcə zərfini I oxunuşda müzakirə edir

Milli Məclisin bu gün keçirilən plenar iclasında gələn ilin büdcə zərfi, o cümlədən "2027-ci il dövlət büdcəsi haqqında" qanun layihəsi müzakirəyə çıxarılıb. xəbər verir ki, gələn il büdcənin gəlirləri 39 milyard 254 milyon manat (o cümlədən mərkəzləşdirilmiş gəlirləri 38 milyard 518 milyo

16 noyabr
.

Direktorların işə qəbul nəticələri - Açıqlandı

2026-cı ildə keçirilmiş direktorların işə qəbulu müsabiqəsinin nəticələri elan edilib. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, bu barədə MÜTDA məlumat yayıb. Bildirilib ki, müsabiqədə müəyyən edilmiş tələblərə cavab verən 463 nəfər uğur qazanıb. Namizədlərin müsabiqə nəticələri barədə məlumatlar onları

16 noyabr
.

Deputat Ağalar Vəliyevin oğluna məxsus "Kristal Bakı" vətəndaşları aldadır?

Ölkənin aparıcı tikinti şirkətlərindən biri olan "Kristal Bakı" ASC (VÖEN - 3103396091) satışa çıxardığı mənzilləri alıcılara fərqli qiymətlərlə təqdim edir. "Real Azərbaycan" xəbər verir ki, şirkətin rəsmi saytı - " vasitəsilə satışa çıxarılan mənzillərin aylıq ödəniş məbləğlər

16 noyabr