Kartdan-karta köçürmələrə nəzarət artır: Banklar pulun göndərilmə səbəbini niyə soruşur? - İQTİSADÇIDAN AÇIQLAMA

Son günlər bank kartlarından həyata keçirilən pul köçürmələri ilə bağlı yeni yanaşma müzakirələrə səbəb olub. Kartdan-karta köçürmələrə say və məbləğ üzrə məhdudiyyətlərin tətbiqindən sonra bəzi bankların əməliyyat zamanı müştəridən pulun hansı məqsədlə göndərildiyini soruşması da diqqət çəkir. Bu praktikanın əsas səbəblərindən biri maliyyə əməliyyatlarının daha yaxından izlənilməsi, şübhəli pul dövriyyəsinin və bank xidmətlərindən kommersiya məqsədilə sui-istifadənin qarşısının alınmasıdır.

Azərbaycanda C2C əməliyyatları ilə bağlı əvvəlki məhdudiyyətlər də məhz vergidən yayınma və dələduzluq riskləri ilə əlaqələndirilib. Hazırda əsas sual isə budur: Banklar niyə köçürmənin səbəbini soruşmağa başlayıb və bu, adi vətəndaşların gündəlik pul köçürmələrinə necə təsir edəcək?
Mövzu ilə bağlı Liberal İqtisadçılar Mərkəzinin sədri Akif Nəsirli Sonxeber.az-a açıqlamasında bildirdi ki, bankların kartdan-karta köçürmə zamanı əməliyyatın səbəbini soruşmasının əsas səbəbi, böyük ehtimalla, bankların maliyyə əməliyyatlarına nəzarət və risklərin idarə olunması mexanizmlərini sərtləşdirməsidir. Onun sözlərinə görə, burada söhbət yalnız gün ərzində 5 köçürmə limitindən getmir: "Banklar vəsaitlərin hansı məqsədlə göndərildiyini daha aydın müəyyənləşdirməyə çalışırlar. Əsas məqsədlərdən biri şübhəli əməliyyatların, xüsusilə də qanunsuz gəlirlərin leqallaşdırılması, qeyri-qanuni maliyyə dövriyyəsi, saxta əməliyyatlar və digər risklərin qarşısının alınmasıdır. Bank üçün müştərinin mütəmadi olaraq müxtəlif şəxslərdən pul alması və ya çoxsaylı şəxslərə vəsait göndərməsi həmin əməliyyatların xarakterinin araşdırılmasını zəruri edə bilər.

Digər tərəfdən, banklar kartlardan biznes fəaliyyəti üçün istifadə olunmasına da nəzarət etmək istəyirlər. Məsələn, bir şəxsin kartına gün ərzində çoxsaylı müştərilərdən ödənişlərin daxil olması faktiki olaraq sahibkarlıq fəaliyyətinə bənzəyə bilər. Bank bu zaman həmin vəsaitlərin şəxsi köçürmə, borc qaytarılması, ailə üzvünə yardım və ya mal və xidmət ödənişi olduğunu müəyyənləşdirməyə çalışır.

Mən hesab edirəm ki, burada vətəndaş üçün əsas problem şəffaflığın kifayət qədər olmamasıdır. Əgər bank sadəcə "köçürmənin səbəbini yazın" deyirsə, bu, normal nəzarət proseduru ola bilər. Amma hər adi ailədaxili və ya şəxsi köçürməyə əlavə suallar verilməsi və əməliyyatların əsassız şəkildə gecikdirilməsi vətəndaş üçün əlavə narahatlıq yarada bilər.

Bu səbəbdən banklar tətbiq etdikləri yeni nəzarət mexanizmlərinin hansı hallarda işə düşdüyünü və müştəridən hansı məlumatların tələb olunduğunu aydın izah etməlidirlər. Vətəndaş da köçürmənin real məqsədini qısa və düzgün göstərməlidir. Məsələn, "ailə üzvünə pul göndərilməsi", "borcun qaytarılması", "şəxsi vəsaitin köçürülməsi" kimi faktiki məqsədə uyğun açıqlama kifayətdir.

Ümumilikdə isə bu yanaşmanı kartdan-karta köçürmələrə qoyulan limitdən ayrıca deyil, bank sektorunda maliyyə əməliyyatlarının daha ciddi izlənilməsi istiqamətində gedən prosesin bir hissəsi kimi qiymətləndirmək olar".

Telegramda izləyin