İlham Əliyevin Özbəkistana dövlət səfəri: Azərbaycan-Özbəkistan qardaşlığında yeni strateji mərhələ

Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin avqustun 23-də Özbəkistana dövlət səfəri iki qardaş ölkə arasında siyasi dialoqun, strateji tərəfdaşlığın və müttəfiqlik münasibətlərinin daha da möhkəmləndirilməsi baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.

Azərbaycan və Özbəkistan arasında münasibətlər son illərdə dinamik şəkildə inkişaf edərək keyfiyyətcə yeni mərhələyə yüksəlib. Bu münasibətlərin əsasını xalqlarımızı birləşdirən ortaq tarix, dil, mədəniyyət, milli-mənəvi dəyərlər və qarşılıqlı hörmət təşkil edir. Dövlət başçıları İlham Əliyev və Şavkat Mirziyoyev arasında formalaşmış yüksək səviyyəli siyasi dialoq isə bu möhkəm təməlin üzərində yeni əməkdaşlıq imkanlarının yaranmasına şərait yaradıb.
Avqustun 23-də Prezident İlham Əliyevin Özbəkistana dövlət səfəri məhz bu inkişaf dinamikasının növbəti mühüm göstəricisidir. Dövlət səfəri çərçivəsində keçirilən görüşlər və aparılan müzakirələr Azərbaycan-Özbəkistan münasibətlərinin gələcək inkişaf istiqamətlərinin müəyyənləşdirilməsi baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.

Azərbaycan və Özbəkistanı birləşdirən münasibətlər yalnız diplomatik əlaqələrdən ibarət deyil. İki xalq arasında əsrlər boyu formalaşmış tarixi və mədəni bağlar dövlətlərarası münasibətlərin də möhkəm əsasını təşkil edir.
Son illərdə Bakı ilə Daşkənd arasında siyasi münasibətlərin sürətli inkişafı bu əlaqələri strateji tərəfdaşlıq səviyyəsinə yüksəldib. Daha sonra müttəfiqlik münasibətlərinin hüquqi bazasının formalaşdırılması iki dövlət arasında qarşılıqlı etimadın nə qədər yüksək olduğunu nümayiş etdirib.

Prezident İlham Əliyev Azərbaycan-Özbəkistan münasibətlərinin inkişafında Prezident Şavkat Mirziyoyevlə şəxsi dostluq və qarşılıqlı etimadın mühüm rol oynadığını dəfələrlə vurğulayıb. Son illərdə dövlət başçıları arasında çoxsaylı qarşılıqlı səfərlərin və görüşlərin keçirilməsi də siyasi dialoqun intensivliyini göstərir.

Azərbaycan və Özbəkistan arasında yaradılmış Ali Dövlətlərarası Şura iki ölkənin strateji münasibətlərinin institusional əsaslarını daha da gücləndirən mühüm mexanizmdir.Bu platforma dövlətlərarası münasibətlərin bütün əsas istiqamətlərinin kompleks şəkildə müzakirə edilməsinə, əldə olunan razılaşmaların icrasının qiymətləndirilməsinə və yeni əməkdaşlıq istiqamətlərinin müəyyənləşdirilməsinə imkan verir.
Prezident İlham Əliyevin dövlət səfəri çərçivəsində Ali Dövlətlərarası Şuranın iclasının keçirilməsi də iki ölkənin münasibətlərə strateji yanaşmasının göstəricisidir.

Azərbaycan-Özbəkistan münasibətlərində iqtisadi əməkdaşlıq xüsusi yer tutur. Qarşılıqlı ticarətin artırılması, investisiyaların təşviqi, sənaye kooperasiyasının genişləndirilməsi və yeni birgə layihələrin həyata keçirilməsi iki ölkənin qarşısında duran əsas vəzifələrdəndir. Azərbaycanın əlverişli coğrafi mövqeyi və inkişaf etmiş nəqliyyat infrastrukturu Özbəkistan üçün Avropa bazarlarına çıxış imkanlarının genişləndirilməsi baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Özbəkistanın Mərkəzi Asiyanın mühüm iqtisadi mərkəzlərindən biri olması isə Azərbaycanın bu regionla əlaqələrinin daha da dərinləşdirilməsi üçün böyük imkanlar yaradır.

Bu baxımdan iki ölkə arasında əməkdaşlıq yalnız ikitərəfli iqtisadi münasibətlərlə məhdudlaşmır. Azərbaycan və Özbəkistanın iqtisadi potensiallarının birləşdirilməsi daha geniş regional layihələrin həyata keçirilməsinə də şərait yaradır.

Azərbaycanın Şərq-Qərb nəqliyyat bağlantılarında mühüm mövqeyə malik olması, Özbəkistanın isə Mərkəzi Asiyada strateji coğrafi mövqeyi iki ölkəni nəqliyyat-logistika sahəsində təbii tərəfdaşlara çevirir.
Orta Dəhlizin inkişafı bu baxımdan xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Xəzər dənizi üzərindən Azərbaycan ərazisinə daxil olan yüklərin Avropa istiqamətində daşınması, eyni zamanda Mərkəzi Asiya ölkələrinin beynəlxalq bazarlara çıxışının genişləndirilməsi yeni iqtisadi imkanlar yaradır.Azərbaycanın Bakı Beynəlxalq Dəniz Ticarət Limanı, dəmir yolu infrastrukturu və digər nəqliyyat layihələri bu prosesdə mühüm rol oynayır.

Özbəkistanın Orta Dəhlizə marağının artması isə Azərbaycanla Mərkəzi Asiya arasında nəqliyyat və logistika əlaqələrinin daha da güclənməsinə imkan verir.Qarabağda Özbəkistanın izi - qardaşlığın əməli nümunəsi
Azərbaycan-Özbəkistan qardaşlığının ən mühüm nümunələrindən biri işğaldan azad edilmiş Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda həyata keçirilən layihələrdir.

Özbəkistan Azərbaycanın Böyük Qayıdış prosesinə öz töhfəsini verən qardaş dövlətlərdəndir. Füzulidə Mirzə Uluqbəy adına məktəbin inşa edilməsi bunun ən parlaq nümunələrindən biridir.
Bu layihənin əhəmiyyəti yalnız yeni məktəb binasının yaradılması ilə ölçülmür. Burada iki xalqın dostluğunu, gələcəyə inamını və Azərbaycan torpaqlarının dirçəldilməsinə verilən qardaş dəstəyini simvolizə edən mənəvi məna da var.
Qarabağda həyata keçirilən layihələr Azərbaycan-Özbəkistan münasibətlərinin real nəticələrə əsaslandığını bir daha göstərir.

İki ölkə arasında mədəniyyət və humanitar sahələrdə əlaqələr də davamlı şəkildə genişlənir.
Azərbaycan və Özbəkistanda qarşılıqlı mədəniyyət günlərinin keçirilməsi, incəsənət kollektivlərinin səfərləri, elm və təhsil müəssisələri arasında əməkdaşlığın inkişafı xalqlarımızın bir-birinə daha da yaxınlaşmasına xidmət edir.
Azərbaycan və Özbəkistanın zəngin ədəbi irsi, musiqisi, folkloru və tarixi-mədəni dəyərləri ortaq türk dünyasının böyük mədəni xəzinəsinin mühüm hissəsidir.

Bu səbəbdən humanitar əməkdaşlığın genişləndirilməsi yalnız iki ölkə arasındakı əlaqələrin möhkəmlənməsinə deyil, bütövlükdə türk dünyasının mədəni inteqrasiyasına mühüm töhfə verir.

Azərbaycan və Özbəkistan Türk Dövlətləri Təşkilatı çərçivəsində də fəal əməkdaşlıq edir. Hər iki ölkənin türk dövlətləri arasında həmrəyliyin və qarşılıqlı əməkdaşlığın gücləndirilməsinə xüsusi əhəmiyyət verməsi ortaq strateji baxışların mövcudluğunu göstərir.

Azərbaycanın Cənubi Qafqazda, Özbəkistanın isə Mərkəzi Asiyada mühüm geosiyasi və iqtisadi mövqeyə malik olması iki ölkənin əməkdaşlığını daha geniş regional müstəviyə çıxarır. Bakı-Daşkənd əməkdaşlığının inkişafı türk dövlətləri arasında nəqliyyat, ticarət, enerji, rəqəmsal texnologiyalar, təhsil və mədəniyyət sahələrində inteqrasiya proseslərini də sürətləndirə bilər.

Azərbaycan və Özbəkistan beynəlxalq təşkilatlar çərçivəsində də bir-birinə qarşılıqlı dəstək nümayiş etdirirlər. Suverenlik, ərazi bütövlüyü və dövlətlərin daxili işlərinə müdaxilənin yolverilməzliyi kimi fundamental prinsiplər iki ölkənin xarici siyasətində mühüm yer tutur.

Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpası ilə nəticələnən tarixi prosesdə Özbəkistanın Azərbaycanın haqlı mövqeyinə verdiyi siyasi dəstək iki ölkə arasında yüksək səviyyəli etimadın göstəricilərindən biridir.
Eyni zamanda Azərbaycan da Özbəkistanın regional və beynəlxalq təşəbbüslərinə xüsusi diqqət yetirir.

Azərbaycan-Özbəkistan münasibətlərinin hazırkı səviyyəsi qarşıdakı dövr üçün böyük perspektivlər açır. Ticarət dövriyyəsinin artırılması, investisiya layihələrinin genişləndirilməsi, sənaye kooperasiyasının gücləndirilməsi, kənd təsərrüfatı və energetika sahələrində yeni layihələrin həyata keçirilməsi əsas istiqamətlər sırasında ola bilər.
Bununla yanaşı, nəqliyyat və logistika, rəqəmsal iqtisadiyyat, turizm, təhsil, səhiyyə, elm və innovasiya sahələrində də əməkdaşlığın daha da genişləndirilməsi üçün ciddi potensial mövcuddur.

Əsas məsələ siyasi iradənin konkret iqtisadi və sosial layihələrə çevrilməsidir. Azərbaycan və Özbəkistanın son illərdə nümayiş etdirdiyi təcrübə isə bunun üçün möhkəm əsasların olduğunu göstərir.

Prezident İlham Əliyevin Özbəkistana dövlət səfəri bir daha göstərir ki, Azərbaycan öz xarici siyasətində qardaş və dost dövlətlərlə münasibətlərin möhkəmləndirilməsinə xüsusi əhəmiyyət verir.
Özbəkistanla münasibətlər isə Azərbaycanın xarici siyasətinin mühüm istiqamətlərindən biridir. Çünki burada yalnız siyasi və iqtisadi maraqlar deyil, xalqlarımızı birləşdirən dərin tarixi və mənəvi bağlar da mövcuddur.
Bu səfər çərçivəsində keçirilən görüşlər və əldə olunan razılaşmalar Azərbaycan-Özbəkistan münasibətlərinin daha da dərinləşməsinə, yeni əməkdaşlıq layihələrinin həyata keçirilməsinə və mövcud müttəfiqliyin daha da möhkəmlənməsinə xidmət edir.

Azərbaycan və Özbəkistan arasında münasibətlər bu gün region üçün uğurlu əməkdaşlıq modelinə çevrilib. Tarixi qardaşlıq, qarşılıqlı siyasi etimad, iqtisadi maraqların uzlaşması və ortaq strateji baxış iki ölkənin münasibətlərinin gələcək inkişafı üçün möhkəm zəmin yaradır.Prezident İlham Əliyevin 23 avqust tarixində Özbəkistana dövlət səfəri də bu münasibətlərin yeni mərhələyə yüksəldilməsinə xidmət edən mühüm siyasi hadisədir.
Bakı və Daşkənd arasında formalaşmış müttəfiqlik münasibətləri qarşıdakı illərdə daha böyük layihələrlə, daha sıx iqtisadi əlaqələrlə və yeni humanitar təşəbbüslərlə zənginləşə bilər.

Azərbaycan-Özbəkistan münasibətlərinin gücü ortaq keçmişdən, bugünkü qarşılıqlı etimaddan və gələcəyə yönəlmiş strateji baxışdan qaynaqlanır. Bu baxımdan iki qardaş ölkənin əməkdaşlığının daha da genişlənməsi həm Azərbaycan və Özbəkistan xalqlarının rifahına, həm də türk dünyasının birlik və həmrəyliyinin güclənməsinə mühüm töhfə verəcək.

Vüqar İskəndərov
Milli Məclisin deputatı

Telegramda izləyin