Azərbaycan Respublikasının dünya birliyinə inteqrasiyası və beynəlxalq əməkdaşlığının inkişafı

"Azərbaycan Respublikasının müstəqillik illərində həyata keçirdiyi ardıcıl və məqsədyönlü xarici siyasət ölkənin dünya birliyində mövqeyinin möhkəmlənməsinə, region dövlətləri və aparıcı dünya ölkələri ilə qarşılıqlı faydalı münasibətlərin inkişafına, beynəlxalq təşkilatlarla əməkdaşlığın genişlənməsinə mühüm zəmin yaradıb. Bu gün Azərbaycan yalnız regional proseslərin fəal iştirakçısı deyil, həm də beynəlxalq və regional əhəmiyyətli təşəbbüslərin irəli sürüldüyü, mühüm siyasi, iqtisadi və humanitar məsələlərin müzakirə edildiyi ölkələrdən biri kimi çıxış edir".

Bunu Sonxeber.az-a danışan "Özbəkistan Ticarət Evi"nin direktoru Ramin Şərifov bildirib.

Ramin Şərifov söyləyib ki, Azərbaycanın dünya birliyinə inteqrasiyasının əsasını milli maraqlara söykənən müstəqil xarici siyasət təşkil edir:

"Ölkənin xarici siyasət kursunda dövlətlərin suverenliyinə, ərazi bütövlüyünə, daxili işlərə qarışmamaq prinsipinə və beynəlxalq hüququn norma və prinsiplərinə hörmət xüsusi əhəmiyyət daşıyır.
Azərbaycan müxtəlif siyasi və iqtisadi sistemlərə malik dövlətlərlə qarşılıqlı hörmət və fayda prinsipləri əsasında əməkdaşlıq qurmağa çalışır. Bu yanaşma ölkəyə həm Şərq, həm Qərb, həm də digər regionlarla münasibətlərini paralel şəkildə inkişaf etdirmək imkanları verir.Xarici siyasətdə əsas məqsədlərdən biri Azərbaycanın milli maraqlarının qorunması ilə yanaşı, regional sabitliyə, təhlükəsizliyə, iqtisadi inkişaf və qarşılıqlı əməkdaşlığa töhfə verməkdir.

Azərbaycanın beynəlxalq münasibətlər sistemində regional əməkdaşlığa xüsusi önəm verilir. Türkiyə ilə strateji müttəfiqlik münasibətləri, Gürcüstanla çoxşaxəli əməkdaşlıq, Mərkəzi Asiya dövlətləri ilə artan əlaqələr Azərbaycanın regional siyasətinin mühüm istiqamətlərindəndir.Türkiyə-Azərbaycan münasibətləri siyasi, iqtisadi, hərbi, enerji, nəqliyyat, mədəniyyət və humanitar sahələri əhatə edən geniş əməkdaşlıq modelinə çevrilib. İki ölkə arasında həyata keçirilən birgə layihələr regional sabitliyin və iqtisadi inteqrasiyanın gücləndirilməsinə də xidmət edir.
Gürcüstanla əməkdaşlıq isə xüsusilə enerji və nəqliyyat layihələri baxımından strateji əhəmiyyət daşıyır. Bakı-Tbilisi-Ceyhan, Cənub Qaz Dəhlizi və Bakı-Tbilisi-Qars kimi layihələr Azərbaycanı regional və beynəlxalq nəqliyyat-enerji xəritəsində mühüm mövqeyə çıxarıb.

Mərkəzi Asiya ölkələri ilə əlaqələrin inkişafı da Azərbaycanın xarici siyasətinin mühüm istiqamətlərindən birinə çevrilib. Tarixi, mədəni və dil yaxınlığı ilə yanaşı, nəqliyyat, logistika, enerji, ticarət və investisiya sahələrində artan əməkdaşlıq Azərbaycanla Mərkəzi Asiya arasında yeni imkanlar yaradır.

Azərbaycanın Avropa dövlətləri ilə münasibətləri də son illərdə əhəmiyyətli dərəcədə genişlənib. Enerji təhlükəsizliyi, nəqliyyat, ticarət, investisiya, yaşıl enerji və digər istiqamətlərdə əməkdaşlıq qarşılıqlı maraqlar əsasında inkişaf etdirilir.Azərbaycanın Avropanın enerji təhlükəsizliyinə verdiyi töhfə ölkənin beynəlxalq əhəmiyyətini artıran əsas amillərdən biridir. Cənub Qaz Dəhlizi layihəsi Xəzər regionunun enerji resurslarının Avropa bazarlarına çıxarılmasına imkan verən mühüm infrastruktur layihəsi kimi qiymətləndirilir".

Ramin Şərifov vurğulayıb ki, bununla yanaşı, Azərbaycanın yaşıl enerji potensialının inkişaf etdirilməsi və elektrik enerjisinin regional və beynəlxalq bazarlara ötürülməsi istiqamətində atılan addımlar gələcək əməkdaşlıq üçün yeni perspektivlər açır:

"Azərbaycanın İslam dünyası ilə münasibətləri də xarici siyasətin mühüm istiqamətlərindən biridir. Azərbaycan İslam Əməkdaşlıq Təşkilatının fəal üzvlərindən biri kimi üzv dövlətlərlə siyasi, iqtisadi, mədəni və humanitar əlaqələrin inkişafına xüsusi diqqət yetirir. Azərbaycanın mədəniyyətlərarası və sivilizasiyalararası dialoqa verdiyi önəm bu sahədə ölkənin beynəlxalq nüfuzunu artırıb. Bakı müxtəlif dinlərin və mədəniyyətlərin nümayəndələrinin bir araya gəldiyi beynəlxalq tədbirlərə ev sahibliyi etməklə tolerantlıq və qarşılıqlı anlaşma ideyalarının təşviqinə töhfə verir.

Azərbaycanın Türk Dövlətləri Təşkilatı çərçivəsində əməkdaşlığın inkişafında da fəal rolu var. Türk dövlətləri arasında siyasi, iqtisadi, nəqliyyat, təhsil, mədəniyyət və humanitar əlaqələrin dərinləşdirilməsi Azərbaycanın xarici siyasətində xüsusi yer tutur.Orta Dəhlizin inkişafı bu əməkdaşlığın iqtisadi və geosiyasi əhəmiyyətini daha da artırır. Azərbaycan öz əlverişli coğrafi mövqeyindən istifadə etməklə Şərqlə Qərb arasında etibarlı nəqliyyat və logistika bağlantısının formalaşmasına mühüm töhfə verir.

Azərbaycan Birləşmiş Millətlər Təşkilatı, Qoşulmama Hərəkatı, İslam Əməkdaşlıq Təşkilatı, Türk Dövlətləri Təşkilatı, ATƏT, Avropa Şurası və digər beynəlxalq və regional qurumlarla əməkdaşlıq edir.
Azərbaycanın 2019-2023-cü illərdə Qoşulmama Hərəkatına sədrliyi ölkənin beynəlxalq diplomatiyada fəallığının mühüm göstəricilərindən biri olub. Bu dövrdə Azərbaycan üzv dövlətlərin həmrəyliyinin gücləndirilməsi, çoxtərəfli diplomatiyanın inkişafı və beynəlxalq münasibətlərdə ədalətli yanaşmaların təşviqi istiqamətində fəal mövqe nümayiş etdirib".

Ramin Şərifov qeyd edib ki, BMT çərçivəsində fəaliyyət də Azərbaycanın xarici siyasətinin mühüm istiqamətlərindən biridir:

"Azərbaycan beynəlxalq hüququn prinsiplərinin qorunması, dövlətlərin suverenliyi və ərazi bütövlüyünə hörmət məsələlərini ardıcıl şəkildə gündəmə gətirir. Azərbaycanın dünya birliyinə inteqrasiyasında iqtisadi diplomatiyanın rolu getdikcə artır. Xarici ölkələrlə ticarət dövriyyəsinin genişləndirilməsi, investisiyaların cəlb edilməsi, qeyri-neft sektorunun inkişafı, nəqliyyat və logistika imkanlarının artırılması xarici siyasətin iqtisadi komponentini gücləndirir.
Azərbaycanın əlverişli coğrafi mövqeyi, enerji resursları, nəqliyyat infrastrukturu və regional bazarlara çıxış imkanları ölkəni xarici investorlar üçün maraqlı tərəfdaşlardan birinə çevirir.

Eyni zamanda, Azərbaycanın qeyri-neft sektorunun inkişaf etdirilməsi, rəqəmsal iqtisadiyyat, kənd təsərrüfatı, turizm, sənaye və bərpa olunan enerji sahələrində beynəlxalq əməkdaşlığın genişləndirilməsi ölkənin qlobal iqtisadi sistemə inteqrasiyasına xidmət edir.

Azərbaycanın coğrafi mövqeyi ölkəyə Avropa ilə Asiya arasında mühüm nəqliyyat qovşaqlarından biri olmaq üçün böyük imkanlar yaradır. Şərq-Qərb və Şimal-Cənub nəqliyyat dəhlizlərinin inkişafı Azərbaycanın tranzit potensialını artırır.

Bakı Beynəlxalq Dəniz Ticarət Limanı, dəmir yolları, avtomobil magistralları və digər infrastruktur layihələri ölkənin regional logistika imkanlarını genişləndirir. Bu layihələr təkcə iqtisadi gəlirlər baxımından deyil, həm də Azərbaycanın beynəlxalq əlaqələrinin daha da möhkəmlənməsi baxımından strateji əhəmiyyət daşıyır.

Azərbaycanın beynəlxalq inteqrasiyası yalnız siyasi və iqtisadi münasibətlərlə məhdudlaşmır. Təhsil, elm, mədəniyyət, idman və humanitar əlaqələr də ölkənin xarici siyasətinin mühüm istiqamətlərindəndir.
Azərbaycan müxtəlif beynəlxalq mədəni tədbirlərə, forumlara və konfranslara ev sahibliyi etməklə ölkənin mədəni irsini dünyaya təqdim edir. Bakı şəhərində keçirilən beynəlxalq tədbirlər Azərbaycanın açıq dialoq məkanı kimi mövqeyini gücləndirir. Heydər Əliyev Fondu tərəfindən həyata keçirilən beynəlxalq layihələr də Azərbaycanın humanitar diplomatiyasının mühüm nümunələrindəndir. Mədəni irsin qorunması, təhsil, səhiyyə və humanitar sahələrdə həyata keçirilən layihələr ölkənin beynəlxalq əlaqələrinin sosial və humanitar əsaslarını möhkəmləndirir".

"Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün və suverenliyinin tam bərpasından sonra Qarabağ və Şərqi Zəngəzurun yenidən qurulması ölkənin regional siyasətində yeni mərhələ yaradıb. Hazırda bu ərazilərdə genişmiqyaslı bərpa və quruculuq işləri həyata keçirilir.

Zəngəzur dəhlizi ilə bağlı perspektivlər, regionda nəqliyyat və kommunikasiya xətlərinin açılması, enerji layihələri və iqtisadi əlaqələrin genişləndirilməsi Cənubi Qafqazda yeni əməkdaşlıq imkanlarının formalaşmasına şərait yarada bilər.Azərbaycanın yanaşmasına görə, regionda davamlı sülhün və sabitliyin təmin olunması iqtisadi inkişaf və kommunikasiyaların bərpası ilə daha da möhkəmlənə bilər.

Müasir beynəlxalq münasibətlər sistemi sürətlə dəyişir. Qlobal iqtisadi və geosiyasi proseslər, enerji təhlükəsizliyi, iqlim dəyişiklikləri, nəqliyyat marşrutlarının şaxələndirilməsi və yeni iqtisadi mərkəzlərin meydana çıxması dövlətlərin xarici siyasətində yeni yanaşmalar tələb edir. Azərbaycan bu dəyişikliklər fonunda öz milli maraqlarını qorumaqla yanaşı, müxtəlif dövlətlərlə qarşılıqlı faydalı əməkdaşlığı genişləndirməyə çalışır. Çoxvektorlu diplomatiya ölkəyə müxtəlif tərəfdaşlarla əlaqələr qurmağa və beynəlxalq proseslərdə daha fəal iştirak etməyə imkan verir.
Azərbaycanın yerləşdiyi strateji coğrafiya ölkəyə həm regional, həm də qlobal miqyasda mühüm imkanlar qazandırır. Bu imkanlardan səmərəli istifadə edilməsi ölkənin iqtisadi inkişafı, siyasi sabitliyi və beynəlxalq nüfuzunun daha da güclənməsi baxımından əhəmiyyətlidir.

Azərbaycan Respublikasının dünya birliyinə inteqrasiyası uzunmüddətli və ardıcıl prosesdir. Bu proses siyasi dialoqdan iqtisadi tərəfdaşlığa, enerji və nəqliyyat layihələrindən humanitar əlaqələrə qədər geniş spektri əhatə edir.
Azərbaycanın region ölkələri, Avropa və Asiya dövlətləri, Türk dünyası, İslam ölkələri və beynəlxalq təşkilatlarla əlaqələrinin genişlənməsi ölkənin beynəlxalq münasibətlər sistemində mövqeyinin möhkəmlənməsinə xidmət edir.
Qarşıdakı dövrdə Azərbaycanın əsas məqsədlərindən biri milli maraqlara əsaslanan müstəqil xarici siyasəti davam etdirmək, beynəlxalq əməkdaşlıq imkanlarını genişləndirmək, regional sülh və təhlükəsizliyə töhfə vermək, iqtisadi və humanitar əlaqələri daha da inkişaf etdirməkdir.Bu baxımdan Azərbaycanın dünya birliyinə inteqrasiyası yalnız ölkənin beynəlxalq nüfuzunun artması deyil, eyni zamanda regional sabitliyin, iqtisadi əməkdaşlığın və qarşılıqlı etimadın gücləndirilməsi baxımından da mühüm əhəmiyyət daşıyır"- deyə, Ramin Şərifov deyib.

P.S. Yazı Azərbaycan Respublikası Medianın İnkişafı Agentliyinin maliyyə dəstəyi ilə "Azərbaycan Respublikasının dünya birliyinə inteqrasiyası, region ölkələri və digər dövlətlərlə, beynəlxalq təşkilatlarla əməkdaşlığının inkişaf etdirilməsi" mövzusuna uyğun olaraq dərc edilir.

Aysel Yusifqızı

Telegramda izləyin