Elektromobillərə tələbat AZALIR: Səbəb nədir? - AÇIQLAMA

Azərbaycanda elektromobillərə marağın azalması ilə bağlı əsas amillər arasında avtomobillərin qiyməti, şarj infrastrukturunun inkişaf tempi, batareyanın dəyişdirilməsi xərcləri və ikinci əl bazarında qeyri-müəyyənlik göstərilə bilər. Hazırda ölkədə şarj infrastrukturu genişlənsə də, məntəqələrin sayı və regionlar üzrə əlçatanlığı hələ də əsas məsələlərdəndir.

Bəs, elektromobillərə tələbatın azalmasına hansı amillər daha çox təsir edir və bu marağın yenidən artması üçün qiymət, şarj infrastrukturu, batareya zəmanəti və ikinci əl bazarı baxımından hansı şərtlər təmin olunmalıdır?
Mövzu ilə bağlı Sonxeber.az-a açıqlama verən nəqliyyat eksperti Razil Nağıyev bildirib ki, son illər Azərbaycanda elektromobillərə maraq nəzərəçarpacaq dərəcədə artsa da, 2024-2026 illərdə bazarda əvvəlki dinamika zəifləyib.

"Bunun əsas səbəbi elektromobillərin texniki imkanlarından daha çox, onların istifadəsi üçün lazım olan infrastrukturun və bazar şəraitinin tam formalaşmamasıdır. Qiymət, şarj məntəqələrinin əlçatanlığı, batareyanın uzunmüddətli istismarı və ikinci əl bazarındakı qeyri-müəyyənlik alıcıların seçimində həlledici rol oynayır. Ən vacib amillərdən biri elektromobillərin qiymətidir. Çin istehsalı və digər ənənəvi markalar bazara daha münasib qiymətlərlə daxil olsa da, elektromobilin ilkin alış dəyəri hələ də eyni sinifdə olan benzin və ya dizel avtomobillərindən yüksək qalır. Bir çox alıcı istismar xərclərinin aşağı olacağını bilsə də, yüksək ilkin investisiya onları qərar verməkdən çəkindirir. Şarj infrastrukturu da bazarın inkişaf tempinə birbaşa təsir göstərir. Son illərdə ölkədə şarj stansiyalarının sayı artsa da, onların böyük hissəsi Bakı və Abşeron yarımadasında yerləşir. Hazırda ölkə üzrə təxminən 195 şarj stansiyası və 430-dan çox şarj qurğusu fəaliyyət göstərir. Bununla belə, regionlarda uzun məsafəli səfərlər zamanı sürücülər hələ də şarj məntəqələrinin çatışmazlığını hiss edirlər. Xüsusilə çoxmənzilli binalarda yaşayan insanlar üçün evdə fərdi şarj cihazı quraşdırmaq imkanının məhdud olması gündəlik istifadədə əlavə çətinlik yaradır".

Ekspert bildirib ki, batareya ilə bağlı narahatlıqlar da alıcı psixologiyasına təsir edən əsas amillərdəndir:

"Müasir elektromobillərin batareyaları adətən 8-10 il və ya 160-200 min kilometr zəmanətlə təqdim olunur və praktikada çox vaxt bundan daha uzun müddət işləyir. Buna baxmayaraq, alıcılar batareyanın gələcəkdə dəyişdirilmə xərcinin yüksək olacağından və zaman keçdikcə avtomobilin dəyərinin sürətlə azalacağından ehtiyat edirlər. Digər mühüm problem ikinci əl elektromobil bazarının hələ tam formalaşmamasıdır. Servis infrastrukturu da seçimə təsir edən vacib amillərdən biridir. Elektromobillərin mexaniki hissələri daha sadə olsa da, yüksək gərginlik sistemləri üzrə ixtisaslaşmış servis mərkəzlərinin sayı hələ də məhduddur. Elektromobillərə tələbatın yenidən artması üçün bir neçə istiqamətdə paralel addımların atılması vacib görünür. İlk növbədə, Bakı ilə yanaşı Gəncə, Sumqayıt, Lənkəran, Quba və digər bölgələrdə sürətli şarj stansiyalarının geniş şəbəkəsi yaradılmalıdır. İkinci əl bazarında batareyanın vəziyyətini göstərən rəsmi sertifikatlaşdırma sisteminin tətbiqi alıcıların etimadını artırar. Eyni zamanda, yeni yaşayış komplekslərində şarj infrastrukturu standart tələbə çevrilərsə, elektromobil gündəlik istifadə üçün daha rahat seçim olar".

Onun sözlərinə görə, ümumilikdə elektromobillərə marağın azalmasının əsas səbəbi texnologiyanın zəifliyi deyil, onun ətrafında formalaşmalı olan ekosistemin hələ tam inkişaf etməməsidir. Qiymət, infrastruktur, servis və ikinci əl bazarındakı qeyri-müəyyənlik aradan qaldırılarsa, elektromobil bazarının yenidən sürətli inkişaf mərhələsinə keçməsi üçün kifayət qədər potensial mövcuddur.

Röyalə Xəyal

Telegramda izləyin