"‘The Independent’, ‘The Guardian’ və BBC-yə sərt etiraz: Azərbaycan həqiqətləri niyə təhrif olunur?

Azərbaycan haqqında birtərəfli və həqiqətə uyğun olmayan materialların dərc edilməsi jurnalistika deyil, informasiya manipulyasiyasıdır.

Son günlər Böyük Britaniyanın "The Independent" və "The Guardian" qəzetlərində, eləcə də BBC yayım korporasiyasının rusdilli xidmətində Azərbaycanla bağlı yayımlanan materiallar ciddi narazılıq doğurub. Bu nəşrlərdə yer alan bir sıra məlumatların həqiqətə uyğun olmayan, ictimai rəyi çaşdırmağa yönələn və ölkənin beynəlxalq imicinə xələl gətirməyə xidmət edir. Sözügedən yazılarda birtərəfli yanaşma və subyektiv mülahizələr üstünlük təşkil edir. Bu materiallar ölkənin beynəlxalq imicini hədəf alan məqsədli informasiya kampaniyasının tərkib hissəsidir.

Bu, adi media tənqidi deyil. Burada söhbət jurnalistikanın ən fundamental prinsiplərindən - faktın dəqiqliyindən, balanslı yanaşmadan, qarşı tərəfin mövqeyinin öyrənilməsindən və ictimaiyyətə obyektiv informasiya təqdim etmək məsuliyyətindən gedir.

"Jurnalistika" adı altında birtərəfli tezislər

Azərbaycan tərəfinin narazılığının əsas səbəblərindən biri məhz materialların hazırlanması metodudur. Məqalə müəllifləri mövzuları balanslı və obyektiv araşdırmaq, Azərbaycan tərəfinin rəsmi mövqeyini öyrənmək üçün lazımi addımlar atmayıb. Bunun əvəzinə, öz subyektiv mülahizələrinə əsaslanan tezislər ictimaiyyətə təqdim edilib.

Bu yanaşma istər-istəməz sual doğurur: əgər bir media qurumu haqqında yazdığı ölkənin rəsmi mövqeyini öyrənmirsə, qarşı tərəfə cavab haqqı vermirsə və yalnız seçilmiş mənbələrin mövqeyini təqdim edirsə, həmin materialı nə dərəcədə obyektiv jurnalistika adlandırmaq mümkündür?Azərbaycana münasibətdə ikili standartların tətbiq olunması qəbuledilməzdir. Jurnalistika "mən belə düşünürəm" prinsipi ilə deyil, "fakt budur və bunu bu mənbələr təsdiqləyir" prinsipi ilə işləməlidir.

İctimai rəyi çaşdırmaq cəhdi qəbuledilməzdir

Beynəlxalq auditoriyaya çıxan media materiallarının təsir gücü böyükdür. Xüsusilə "The Guardian", "The Independent" və BBC kimi tanınmış media qurumlarının yaydığı məlumatlar başqa media vasitələrində, sosial şəbəkələrdə və müxtəlif siyasi platformalarda yenidən dövriyyəyə buraxılır.

Beləliklə, bir məqalədə verilən birtərəfli və ya mübahisəli məlumat qısa müddət ərzində daha geniş informasiya kampaniyasının elementinə çevrilə bilər.Məhz buna görə Azərbaycan tərəfi bu məsələyə ciddi yanaşır.

Həmin materiallar ölkənin beynəlxalq imicinə kölgə salmağa yönəlmiş məqsədli informasiya kampaniyasının tərkib hissəsi təəssüratı yaradır. Bəzi materialların müəyyən lobbi dairələrinin maraqlarından irəli gələn siyasi sifariş xarakteri daşıdığına dair ciddi şübhələr yaranır.Bu, son dərəcə ciddi iraddır. Çünki əgər media resursu hansısa siyasi və ya lobbi marağının təsiri altında hərəkət edirsə, artıq söhbət müstəqil jurnalistikadan deyil, informasiya təsirindən gedir.

Azərbaycanın suverenliyi müzakirə predmeti deyil

Azərbaycan tərəfinin mövqeyi prinsipialdır: ölkənin suverenliyi, ərazi bütövlüyü, daxili və xarici siyasəti haqqında qərəzli informasiya kampaniyalarının aparılmasına yol verilməməlidir.Azərbaycan müstəqil dövlətdir və onun daxili və xarici siyasəti haqqında tənqid səsləndirilə bilər. Lakin tənqidlə faktın təhrif edilməsi arasında ciddi fərq var.Tənqid faktlara əsaslanmalıdır.İddia sübuta söykənməlidir.Mənbə açıq göstərilməlidir.Qarşı tərəfin mövqeyi dinlənilməlidir. Əks halda ortaya jurnalistika deyil, əvvəlcədən müəyyən edilmiş mövqeyin auditoriyaya sırınması çıxır.

Bakıdan Qərb mediasına açıq çağırış

Azərbaycan tərəfi "The Independent", "The Guardian" və BBC-ni özlərinin bəyan etdikləri peşəkar jurnalistika prinsiplərinə əməl etməyə çağırıb.MEDİA-nın bəyanatında adıçəkilən media qurumlarına Azərbaycan haqqında birtərəfli, qərəzli və həqiqətə uyğun olmayan materialların dərcindən çəkinmək, jurnalist etikasına uyğun olaraq tərəfsiz informasiya təminatını bərpa etmək çağırışı edilib. Bu çağırış yalnız Azərbaycan üçün deyil, bütövlükdə beynəlxalq media mühiti üçün əhəmiyyətlidir.Çünki media azadlığı yalnız jurnalistin istədiyini yazması demək deyil. Media azadlığı eyni zamanda dəqiq məlumat vermək, faktı yoxlamaq, qarşı tərəfə söz haqqı vermək və auditoriyanı manipulyasiyadan qorumaq məsuliyyətidir.

Azərbaycan öz həqiqətlərini müdafiə etmək əzmindədir

Azərbaycan son illərdə beynəlxalq münasibətlər sistemində mövqeyini əhəmiyyətli dərəcədə gücləndirib. Ölkənin regional və qlobal proseslərdə artan rolu, enerji və nəqliyyat layihələri, beynəlxalq diplomatik əlaqələri və regionda sülh gündəliyi Azərbaycanı beynəlxalq medianın diqqət mərkəzində saxlayır.Bu reallıq fonunda Azərbaycan haqqında informasiya mübarizəsinin intensivləşməsi də təsadüfi görünmür.

Lakin Azərbaycan artıq beynəlxalq informasiya məkanında öz mövqeyini müdafiə etmək imkanlarına malikdir.
Ölkənin mövqeyi bundan sonra da açıq şəkildə ifadə olunacaq, yanlış məlumatlara konkret faktlarla cavab veriləcək və Azərbaycan haqqında həqiqətə uyğun olmayan məlumatların yayılmasına qarşı müvafiq addımlar atılacaq.

Azərbaycanın suverenliyinə, daxili və xarici siyasətinə, beynəlxalq nüfuzuna kölgə salmaq məqsədi daşıyan halların araşdırılması və zəruri addımların atılması istiqamətində müvafiq tədbirlərin görülməsi təmin ediləcək.

İnformasiya savaşında əsas silah - fakt

Bu gün informasiya müharibəsi dövlətlərarası rəqabətin mühüm istiqamətlərindən birinə çevrilib. Dövlətin imicinə zərbə vurmaq üçün artıq yalnız siyasi bəyanatlar kifayət etmir. Bəzən bir neçə cümləlik media materialı belə ölkə haqqında beynəlxalq auditoriyada yanlış təsəvvür yarada bilər.

Azərbaycanın mövqeyi isə aydındır: heç bir media qurumunun nüfuzu ona faktları təhrif etmək imtiyazı vermir.
"The Independent", "The Guardian" və BBC özlərinin peşəkarlıq standartlarına sadiqdirlərsə, Azərbaycanla bağlı materiallarda da eyni prinsiplərə əməl etməlidirlər.Azərbaycanın mövqeyi ilə razılaşmamaq mümkündür. Azərbaycan siyasətini tənqid etmək də mümkündür. Lakin faktları təhrif etmək, birtərəfli məlumat yaymaq və ictimai rəyi yanlış istiqamətə yönəltmək jurnalistikanın prinsipləri ilə uzlaşmır.

Bakıdan verilən mesaj məhz budur: Azərbaycan haqqında yazmaq olar, Azərbaycanı tənqid etmək olar, amma Azərbaycan haqqında həqiqətə uyğun olmayan informasiya yaymaq və bunu jurnalistika adı altında təqdim etmək qəbuledilməzdir.İnformasiya məkanında hər bir iddia cavabsız qalmayacaq. Hər bir yanlış məlumat faktlarla qarşılaşdırılacaq. Azərbaycan öz suverenliyini və milli maraqlarını yalnız siyasi və diplomatik müstəvidə deyil, informasiya məkanında da qətiyyətlə müdafiə edəcək.

David Seliverstov
"Magen David Azerbaijan" insan hüquqlarının müdafiəsi və xeyriyyəçilik cəmiyyətinin sədri

Telegramda izləyin