Bişkek diplomatiyası: İlham Əliyevin görüşləri Azərbaycanın artan rolunu nümayiş etdirdi

ŞƏT sammitində iştirak və dövlət başçısının keçirdiyi mühüm görüşlər ölkəmizin regional və beynəlxalq mövqelərinin möhkəmlənməsinə xidmət edir. Prezident İlham Əliyevin Şanxay Əməkdaşlıq Təşkilatının Bişkekdə keçirilən Zirvə toplantısında iştirakı Azərbaycanın fəal xarici siyasətinin növbəti mühüm göstəricisi kimi diqqət çəkir. Sammit dünyanın müxtəlif siyasi və iqtisadi güc mərkəzlərini bir araya gətirməklə yanaşı, iştirakçı dövlətlər arasında yeni əməkdaşlıq imkanlarının müzakirəsi baxımından da mühüm platforma rolunu oynadı.

Azərbaycanın belə mötəbər tədbirdə yüksək səviyyədə təmsil olunması ölkəmizin beynəlxalq münasibətlər sistemində artan nüfuzunun göstəricisidir. Prezident İlham Əliyevin sammit çərçivəsində keçirdiyi görüşlər isə səfərin siyasi əhəmiyyətini daha da artırdı.

Dövlət başçısının Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan, İran Prezidenti Məsud Pezeşkian, Qazaxıstan Prezidenti Kasım-Jomart Tokayev, Hindistanın Baş naziri Narendra Modi və Ermənistanın Baş naziri Nikol Paşinyanla görüşləri müxtəlif istiqamətlər üzrə Azərbaycan üçün mühüm mesajlar verdi. Rusiya Prezidenti Vladimir Putinlə təmas da diqqət çəkən məqamlardan biri oldu.

ŞƏT - geniş əməkdaşlıq imkanları yaradan platforma

Şanxay Əməkdaşlıq Təşkilatı Avrasiyanın böyük hissəsini əhatə edən mühüm çoxtərəfli əməkdaşlıq platformalarından biridir. Təşkilat çərçivəsində siyasi dialoqla yanaşı, təhlükəsizlik, iqtisadiyyat, enerji, nəqliyyat, ticarət və humanitar əməkdaşlıq məsələləri də ön plandadır.

Azərbaycanın ŞƏT tədbirlərində iştirakı ölkəmizin bu geniş coğrafiyada əlaqələrini daha da inkişaf etdirməsi baxımından əhəmiyyətlidir. Xüsusilə Azərbaycanın Şərqlə Qərbi, Şimalla Cənubu birləşdirən nəqliyyat yollarının üzərində yerləşməsi ölkəmizin ŞƏT məkanında əməkdaşlıq imkanlarını artırır.

Prezident İlham Əliyevin "ŞƏT plyus" formatında çıxışı Azərbaycanın regional proseslərə dair mövqeyinin geniş beynəlxalq auditoriyaya çatdırılması baxımından da mühüm əhəmiyyət daşıyır.Burada əsas məqam Azərbaycanın hər hansı geosiyasi qütbdən asılı siyasət yürütməməsi, müxtəlif dövlətlərlə qarşılıqlı maraqlar əsasında əməkdaşlıq etməsidir.

Azərbaycan-Ermənistan münasibətlərində sülh gündəliyi

Bişkek səfərinin ən çox diqqət çəkən hadisələrindən biri Prezident İlham Əliyevin Ermənistanın Baş naziri Nikol Paşinyanla görüşü oldu.Bu təmas Azərbaycan-Ermənistan münasibətlərində sülh prosesinin davam etdirilməsi baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Tərəflər iki ölkə arasında münasibətlərin normallaşdırılması istiqamətində əldə olunmuş nəticələri və qarşıda duran məsələləri müzakirə ediblər.

Görüşün mühüm tərəflərindən biri sülh prosesinin praktiki məzmununun genişlənməsi ilə bağlıdır. Azərbaycan neft məhsullarının Ermənistana ixracı, üçüncü ölkələrdən məhsulların Azərbaycan ərazisi ilə Ermənistana tranziti və iki ölkə arasında ticarət əlaqələrinin inkişafı kimi məsələlərin gündəmə gəlməsi yeni regional reallıqların formalaşdığını göstərir. Bu, mühüm məqamdır. Çünki davamlı sülh yalnız siyasi sənədlərin imzalanması ilə məhdudlaşmamalıdır. Sülhün real nəticəyə çevrilməsi üçün dövlətlər arasında iqtisadi, nəqliyyat, humanitar və digər əlaqələrin inkişafı vacibdir.

Azərbaycanın mövqeyi ondan ibarətdir ki, Cənubi Qafqazda yeni qarşıdurma deyil, əməkdaşlıq və qarşılıqlı iqtisadi maraqlar sistemi formalaşmalıdır.

Ərdoğanla görüş: Bakı-Ankara xətti dəyişməzdir

Prezident İlham Əliyevin Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğanla görüşü də xüsusi əhəmiyyət daşıyır.
Azərbaycan-Türkiyə münasibətləri artıq strateji müttəfiqlik səviyyəsinə yüksəlib. İki ölkə arasında siyasi münasibətlərlə yanaşı, müdafiə, enerji, nəqliyyat, iqtisadiyyat, təhsil və digər sahələrdə də geniş əməkdaşlıq mövcuddur.
Bişkekdə keçirilən görüş bir daha göstərdi ki, Bakı-Ankara münasibətləri regional proseslərin əsas dayaqlarından biri olaraq qalır.

Türkiyə ilə Azərbaycanın əməkdaşlığı yalnız iki ölkənin deyil, bütövlükdə regionun siyasi və iqtisadi sabitliyi baxımından mühüm amildir.

İranla münasibətlərdə yeni imkanlar

Prezident İlham Əliyevin İran Prezidenti Məsud Pezeşkianla görüşü Azərbaycan üçün mühüm regional istiqamətlərdən biri olan Bakı-Tehran münasibətlərinin inkişafı baxımından diqqət çəkdi.
Azərbaycan və İran arasında tarixi qonşuluq münasibətləri ilə yanaşı, iqtisadi və nəqliyyat sahəsində də böyük potensial mövcuddur.

Şimal-Cənub Beynəlxalq Nəqliyyat Dəhlizinin inkişafı bu baxımdan xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Azərbaycan öz coğrafi mövqeyindən istifadə etməklə Avropa ilə Asiya arasında mühüm tranzit mərkəzə çevrilmək istiqamətində ciddi addımlar atır.İranla nəqliyyat, ticarət və digər sahələrdə əməkdaşlığın genişlənməsi Azərbaycanın regional bağlantı imkanlarını daha da artırır.

Qazaxıstan və Mərkəzi Asiya istiqaməti

Prezident İlham Əliyevin Qazaxıstan Prezidenti Kasım-Jomart Tokayevlə görüşü Azərbaycanın Mərkəzi Asiya ölkələri ilə münasibətlərinə verdiyi önəmin göstəricisidir.Son illərdə Azərbaycan-Mərkəzi Asiya əlaqələri dinamik inkişaf edir. Xəzər dənizi üzərindən həyata keçirilən nəqliyyat layihələri, Orta Dəhlizin inkişafı, enerji və ticarət əlaqələri bu münasibətlərin əsas istiqamətlərini təşkil edir.

Orta Dəhliz Azərbaycanın strateji üstünlüklərindən biridir. Çin və Mərkəzi Asiyadan gələn yüklərin Xəzər dənizi, Azərbaycan, Gürcüstan və Türkiyə üzərindən Avropaya çatdırılması ölkəmizin tranzit imkanlarını əhəmiyyətli dərəcədə artırır.Bu səbəbdən Bişkekdə Mərkəzi Asiya dövlətləri ilə təmasların genişləndirilməsi Azərbaycanın gələcək iqtisadi və logistika siyasəti baxımından xüsusi əhəmiyyət daşıyır.

Hindistanla əməkdaşlıq perspektivləri

Prezident İlham Əliyevin Hindistanın Baş naziri Narendra Modi ilə görüşü də diqqətçəkən diplomatik təmaslardan biri oldu.Hindistan dünyanın ən böyük iqtisadiyyatlarından biri olmaqla yanaşı, Cənubi Asiyanın mühüm siyasi güc mərkəzidir. Azərbaycan üçün Hindistanla iqtisadi, ticarət və nəqliyyat əlaqələrinin inkişaf etdirilməsi yeni perspektivlər yarada bilər.

Azərbaycanın Şimal-Cənub və Şərq-Qərb nəqliyyat marşrutlarında yerləşməsi bu əməkdaşlığa xüsusi əhəmiyyət verir.
Belə təmaslar göstərir ki, Azərbaycan xarici siyasətində yalnız ənənəvi tərəfdaşlarla münasibətlərin inkişafı ilə kifayətlənmir, eyni zamanda yeni iqtisadi və siyasi əlaqələrin qurulmasına çalışır.

Rusiya ilə dialoq davam edir

Bişkek sammiti çərçivəsində Prezident İlham Əliyevin Rusiya Prezidenti Vladimir Putinlə təması da mühüm siyasi məqamdır.Azərbaycan-Rusiya münasibətləri regional təhlükəsizlik, ticarət, nəqliyyat və iqtisadi əlaqələr baxımından xüsusi əhəmiyyət daşıyır.Azərbaycanın xarici siyasətinin mühüm xüsusiyyətlərindən biri bütün tərəfdaşlarla qarşılıqlı hörmət və milli maraqlar prinsipləri əsasında münasibətlər qurmaqdır. Bişkekdəki təmaslar da bu yanaşmanın davamı kimi qiymətləndirilə bilər.

Bişkek görüşlərinin iqtisadi tərəfi

Prezident İlham Əliyevin keçirdiyi görüşləri yalnız siyasi müstəvidə qiymətləndirmək düzgün olmazdı. Bu görüşlərin Azərbaycanın iqtisadi inkişafı üçün də mühüm potensialı var.Nəqliyyat dəhlizləri, enerji layihələri, investisiya imkanları, ticarət əlaqələri və yeni bazarlara çıxış Azərbaycanın beynəlxalq əməkdaşlıq gündəliyinin əsas istiqamətlərindəndir.
Azərbaycanın son illərdə həyata keçirdiyi nəqliyyat və logistika layihələri ölkəmizin regional əhəmiyyətini artırıb. Bakı Beynəlxalq Dəniz Ticarət Limanı, dəmir yolları, avtomobil yolları və digər infrastruktur layihələri Azərbaycanın tranzit imkanlarını genişləndirir.

ŞƏT məkanında yerləşən dövlətlərlə əlaqələrin daha da inkişaf etdirilməsi bu potensialın daha geniş şəkildə reallaşdırılmasına şərait yarada bilər.

Enerji diplomatiyası Azərbaycanın əsas üstünlüklərindən biridir

Azərbaycanın beynəlxalq nüfuzunun formalaşmasında enerji diplomatiyasının da mühüm rolu var. Ölkəmiz uzun illərdir Avropanın enerji təhlükəsizliyinə töhfə verən etibarlı tərəfdaş kimi çıxış edir.
Bununla yanaşı, Azərbaycan yaşıl enerji sahəsində də yeni layihələr həyata keçirir. Xəzər regionunun külək enerjisi potensialı, bərpaolunan enerji layihələri və enerji ixracının şaxələndirilməsi Azərbaycanın gələcək enerji strategiyasının mühüm istiqamətlərindəndir.

ŞƏT ölkələri ilə enerji və iqtisadi əməkdaşlığın genişləndirilməsi Azərbaycanın bu sahədə imkanlarını daha da artırmaq üçün yeni platformalar yarada bilər.

Bişkek sammitinin əsas siyasi mesajı

Bişkek səfərinin əsas siyasi mesajını bir cümlə ilə ifadə etmək mümkündür: Azərbaycan beynəlxalq münasibətlər sistemində öz milli maraqlarına əsaslanan müstəqil və çevik xarici siyasət yürüdür.
Prezident İlham Əliyevin eyni səfər çərçivəsində Türkiyə, İran, Rusiya, Qazaxıstan, Hindistan və Ermənistanın rəhbərləri ilə təmasları Azərbaycanın diplomatik imkanlarının genişliyini göstərir.
Bu, həm də Azərbaycanın regionda və daha geniş Avrasiya məkanında artan siyasi çəkisinin göstəricisidir.

Prezident İlham Əliyevin Bişkek səfəri və ŞƏT sammitində iştirakı Azərbaycanın beynəlxalq diplomatiyada fəallığının növbəti nümunəsi oldu. Səfər çərçivəsində keçirilən görüşlər ölkəmizin həm ənənəvi müttəfiqlərlə münasibətlərinin möhkəmləndirilməsi, həm qonşu dövlətlərlə əməkdaşlığın inkişaf etdirilməsi, həm də yeni tərəfdaşlıq imkanlarının yaradılması baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.

Bişkekdə aparılan diplomatik təmaslar Azərbaycanın xarici siyasətində əsas prioritetlərin - milli maraqların qorunması, regional sülhün təmin olunması, iqtisadi əməkdaşlığın genişləndirilməsi, nəqliyyat və enerji imkanlarının artırılması və beynəlxalq nüfuzun möhkəmləndirilməsinin - ardıcıl şəkildə həyata keçirildiyini göstərir.
ŞƏT kimi genişmiqyaslı platformalarda Azərbaycanın fəal iştirakı isə ölkəmizə Avrasiyanın aparıcı dövlətləri ilə əlaqələri daha da inkişaf etdirmək üçün əlavə imkanlar verir.

Bişkek sammiti bir daha təsdiqlədi ki, Azərbaycan müasir geosiyasi reallıqlarda yalnız müşahidəçi deyil, regional proseslərə təsir göstərən və öz milli maraqları ətrafında fəal diplomatik siyasət həyata keçirən dövlət kimi çıxış edir.

Jalə Əliyeva
Milli Məclisin deputatı

Telegramda izləyin