Qarabağda yeni reallıq: Azərbaycan diplomatik korpusa cavabı sözlə yox, faktlarla verir

Hikmət Hacıyevin müşayiəti ilə keçirilən növbəti səfər - Azərbaycanın Qarabağ siyasətinin beynəlxalq auditoriyaya yerində nümayişi.Azərbaycanın Qarabağ və Şərqi Zəngəzur siyasətində daha bir mühüm diplomatik mərhələ başlayıb. Sentyabrın 11-də Prezidentin köməkçisi, Prezident Administrasiyasının Xarici siyasət məsələləri şöbəsinin müdiri Hikmət Hacıyevin müşayiəti ilə Azərbaycanda akkreditə olunmuş diplomatik korpusun nümayəndələrinin Qarabağ və Şərqi Zəngəzura ikigünlük səfəri başlayıb.

Səfərin miqyası da diqqət çəkir: 58 ölkə və 9 beynəlxalq təşkilatı təmsil edən 150 nümayəndə bölgəyə səfər edir. Bu, 2020-ci ildən sonra diplomatik korpus nümayəndələrinin işğaldan azad edilmiş ərazilərə artıq 22-ci səfəridir.
Bu rəqəm sadəcə statistika deyil. Bu, Azərbaycanın Qarabağla bağlı formalaşdırdığı yeni diplomatik və informasiya xəttinin ardıcıl xarakter daşıdığının göstəricisidir.Azərbaycan artıq Qarabağ həqiqətlərini dünyaya izah etmək üçün yalnız bəyanatlar vermir. Xarici diplomatları bölgəyə gətirir və onlara reallığı yerində göstərir.

Diplomatiyanın ən sərt cavabı - faktın özü

İllər ərzində Qarabağ ətrafında müxtəlif siyasi manipulyasiyalar, təhrif olunmuş məlumatlar və birtərəfli yanaşmalar beynəlxalq informasiya məkanında dövriyyəyə buraxılıb.Azərbaycanın bugünkü yanaşması isə kifayət qədər aydındır:İddia edirsinizsə - gəlin, görün.Şübhə edirsinizsə - yerində araşdırın.Dağıntı barədə danışırsınızsa - dağıntının miqyasına baxın.Bərpa prosesini sorğulayırsınızsa - tikilən şəhərləri görün.

Bu baxımdan diplomatların Qarabağa səfəri Azərbaycanın informasiya mübarizəsində kifayət qədər ciddi siyasi alətə çevrilib.Çünki Qarabağ haqqında kənardan danışmaqla Qarabağı yerində görmək arasında böyük fərq var.

Azərbaycanın cavabı artıq xəritədə deyil, real şəhərlərdə görünür

Xankəndi, Şuşa, Ağdərə və Kəlbəcər kimi ərazilər bu səfərin əsas istiqamətlərindəndir.
Bir zamanlar müharibə və qarşıdurma ilə assosiasiya olunan bu ərazilərdə bu gün tamamilə fərqli proses gedir.
Yollar çəkilir, yaşayış məhəllələri salınır, sosial obyektlər inşa edilir, tarixi abidələr bərpa olunur, iqtisadi və turizm potensialının reallaşdırılması üçün layihələr həyata keçirilir.

Azərbaycan bununla dünyaya mühüm mesaj verir:Qarabağ artıq keçmiş münaqişənin deyil, Azərbaycanın gələcək inkişaf strategiyasının bir hissəsidir.Bu prosesə kənardan siyasi qiymət vermək asandır. Lakin bölgəyə gələn diplomatların qarşısında konkret obyektləri, yolları, yaşayış məntəqələrini və bərpa olunan tarixi irsi görməsi məsələyə tamam başqa məzmun verir.

Şuşa - Azərbaycanın siyasi və mədəni mesajının ünvanı

Səfərin Şuşa istiqaməti xüsusi siyasi məna daşıyır.Şuşa sadəcə azad edilmiş şəhər deyil. O, Azərbaycanın milli-mədəni kimliyinin, tarixi yaddaşının və dövlətçilik iradəsinin simvollarından biridir.Diplomatların Şuşada tarixi məkanlarla tanış olması, Yuxarı Gövhər ağa məscidini, Qarabağ küçəsini, "Sadıqcanın evi"ni və Birinci yaşayış məhəlləsini ziyarət etməsi bölgədə aparılan işlərin miqyasını göstərmək baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.Burada Azərbaycanın mesajı xüsusilə aydındır:Dağıdılmış irs bərpa olunur, şəhər yenidən qurulur, həyat geri qayıdır.
Bu mənzərə həm də uzun illər ərzində Qarabağdakı mədəni irslə bağlı aparılan informasiya müharibəsinə faktiki cavabdır.

Xankəndi: yeni siyasi reallığın mühüm ünvanı

Xankəndi isə səfərin siyasi baxımdan ən diqqətçəkən istiqamətlərindən biridir.Çünki Xankəndi Azərbaycan ərazisində dövlət suverenliyinin bərpası ilə yeni mərhələyə qədəm qoymuş məkanlardan biridir.Diplomatik korpusun nümayəndələrinin Xankəndidə aparılan quruculuq işləri ilə tanış olması beynəlxalq diplomatik mühitə Azərbaycanın mövqeyinin və bölgədə yaranmış yeni reallığın birbaşa nümayişidir.Burada əsas məsələ yalnız şəhərin fiziki bərpası deyil.Əsas məsələ idarəçilik, təhlükəsizlik, sosial həyat və iqtisadi fəaliyyətin yeni mərhələdə qurulmasıdır.Bu baxımdan Xankəndidə görülən işlər Azərbaycanın postmünaqişə siyasətinin ən mühüm göstəricilərindən biridir.

Ağdərə və Kəlbəcər: Qarabağın gələcəyinə hesablanan layihələr

Səfərin Ağdərə və Kəlbəcəri əhatə etməsi də təsadüfi deyil.Azərbaycan Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda yalnız yaşayış məntəqələrini bərpa etmir. Burada bütöv bir regional iqtisadi model formalaşdırılır.Kəlbəcərin enerji, turizm, təbii resurslar və digər iqtisadi imkanları bölgənin gələcək inkişafında mühüm rol oynaya bilər.Ağdərə istiqamətində aparılan quruculuq işləri isə Qarabağın müxtəlif hissələrinin vahid sosial-iqtisadi məkan kimi inkişaf etdirilməsinin tərkib hissəsidir.Beləliklə, diplomatik nümayəndələrə yalnız "nə baş verdi?" sualının cavabı deyil, həm də "bundan sonra nə olacaq?" sualının cavabı göstərilir.

Hikmət Hacıyevin iştirakı təsadüfi deyil

Səfərin Hikmət Hacıyevin müşayiəti ilə keçirilməsi Azərbaycanın xarici siyasət və diplomatik kommunikasiya strategiyası baxımından xüsusi əhəmiyyət daşıyır.Çünki Qarabağ mövzusu təkcə regional məsələ deyil. Bu mövzu uzun illər beynəlxalq diplomatiyanın, müxtəlif siyasi platformaların və media gündəminin əsas məsələlərindən biri olub.Bu gün isə Azərbaycan həmin gündəmi özü formalaşdırmağa çalışır.Diplomatların bölgəyə aparılması, onlara yerində məlumat verilməsi və həyata keçirilən layihələrin nümayiş etdirilməsi məhz bu strategiyanın bir hissəsidir.Başqa sözlə, Azərbaycan Qarabağ məsələsində müdafiə olunan tərəf mövqeyindən çıxaraq, reallığı nümayiş etdirən tərəf mövqeyinə keçib.Bu, diplomatik baxımdan ciddi dəyişiklikdir.

22-ci səfərin özü artıq siyasi mesajdır

Diplomatik korpusun Qarabağ və Şərqi Zəngəzura 22-ci səfərinin keçirilməsi bir mühüm məqamı ortaya qoyur: bölgədəki proseslər birdəfəlik tədbir deyil, davamlı şəkildə izlənilən və nümayiş etdirilən bir prosesdir.
Hər yeni səfərdə diplomatlar əvvəl gördüklərindən fərqli mənzərə ilə qarşılaşa bilərlər.
Çünki Qarabağda bərpa prosesi dinamik xarakter daşıyır.Bu gün yol olan yerdə sabah yaşayış kompleksi, bu gün tikinti meydançası olan ərazidə sabah sosial obyekt, bu gün bərpa prosesində olan tarixi məkanda sabah yeni mədəni həyat formalaşa bilər.
Bu dinamika Azərbaycanın ən güclü siyasi arqumentlərindən biridir.

Qarayaxma kampaniyalarına ən yaxşı cavab - Qarabağdakı reallıq

Azərbaycanın Qarabağ siyasətinə qarşı müxtəlif dairələrdən tənqidlər səslənə bilər. Müxtəlif siyasi qüvvələr fərqli iddialar irəli sürə bilər. Xarici mediada müxtəlif mövqelər ortaya çıxa bilər.Lakin bir həqiqət dəyişmir:Qarabağda real proses gedir.Bu prosesi görmək üçün artıq uzun hesabatlara ehtiyac yoxdur.Diplomatlar bölgəyə gəlir, şəhərləri görür, yollarla hərəkət edir, tarixi abidələri ziyarət edir və bərpa-quruculuq işləri ilə yerində tanış olurlar.Bu baxımdan Azərbaycanın diplomatik strategiyasının ən güclü tərəfi faktların özüdür.
Siyasi manipulyasiya müəyyən müddət informasiya gündəmini dəyişə bilər. Lakin real şəhərin, real yolun, real infrastrukturun və real quruculuğun yaratdığı görüntünü uzun müddət gizlətmək mümkün deyil.
Qarabağ artıq Azərbaycanın gələcək layihəsidir

Sentyabrın 11-də başlayan ikigünlük səfərin siyasi mahiyyəti məhz burada üzə çıxır.
Azərbaycan beynəlxalq diplomatik korpusa yalnız keçmişi göstərmir.
Azərbaycan gələcəyi göstərir.Şuşada mədəni irsin bərpası, Xankəndidə yeni həyatın qurulması, Ağdərə və Kəlbəcərdə infrastruktur və iqtisadi layihələrin inkişaf etdirilməsi vahid strategiyanın elementləridir.

Bu strategiyanın mərkəzində isə bir fikir dayanır:Qarabağda yeni həyat qurulur. Bu proses artıq yalnız Azərbaycanın daxili gündəmi deyil. Azərbaycanda akkreditə olunmuş onlarla ölkənin və beynəlxalq təşkilatın nümayəndələri bu dəyişiklikləri yerində görür.

Bu isə Azərbaycanın Qarabağ diplomatiyasının ən mühüm üstünlüyüdür:

Azərbaycan artıq Qarabağ həqiqətlərini yalnız danışmır - onları nümayiş etdirir.
Siyasi bəyanatlar dəyişə bilər, informasiya kampaniyaları gəlib-keçə bilər. Amma Qarabağda qurulan yeni şəhərlər, çəkilən yollar, bərpa olunan tarixi abidələr və yaradılan infrastruktur Azərbaycanın formalaşdırdığı yeni reallığın ən konkret göstəriciləridir.Diplomatların 22-ci səfəri də məhz həmin reallığın beynəlxalq auditoriyanın gözü qarşısında növbəti nümayişidir.

Vüqar İskəndərov
Milli Məclisin deputatı

Telegramda izləyin