Azərbaycanın sülh diplomatiyası və Türk dünyasının mənəvi birliyi

Azərbaycanın sülh diplomatiyası və Türk dünyasının mənəvi birliyiPrezident İlham Əliyevin Türk Dövlətləri Təşkilatının Müsəlman Dini Rəhbərləri Şurasının üzvlərindən və müşahidəçilərindən, Yəhya Bakuvi Beynəlxalq Konfransının həmtəşkilatçılarından və Qafqaz Xalqları Ali Dini Şurasının üzvlərindən ibarət nümayəndə heyətini qəbul edərkən söylədiyi nitq Azərbaycanın regional və beynəlxalq siyasətinin mühüm istiqamətlərini əks etdirir. Dövlət başçısının çıxışında Türk dünyası ilə İslam aləmi arasında əlaqələrin möhkəmləndirilməsi, dini-mədəni irsin qorunması, Qarabağda bərpa-quruculuq işləri və Azərbaycan-Ermənistan münasibətlərinin gələcəyi məsələləri bir-birini tamamlayan mövzular kimi təqdim olunmuşdur. Bu çıxışın mühüm məqamlarından biri Azərbaycanın sülh gündəliyinin dini və mədəni diplomatiya ilə əlaqələndirilməsidir. Bakı şəhərində keçirilən beynəlxalq tədbirlər yalnız fikir mübadiləsi üçün deyil, həm də müxtəlif ölkələrin və xalqların ortaq dəyərlər ətrafında bir araya gəlməsi üçün platforma kimi qiymətləndirilir. Bu yanaşma Azərbaycanın beynəlxalq münasibətlərdə dialoq, qarşılıqlı hörmət və əməkdaşlıq prinsiplərinə verdiyi əhəmiyyəti göstərir.
Türk Dövlətləri Təşkilatının Müsəlman Dini Rəhbərləri Şurasının 7-ci toplantısının Bakıda keçirilməsi Türk dünyasının dini-mənəvi əlaqələrinin inkişafı baxımından əhəmiyyətli hadisədir. Şuranın fəaliyyətində dini rəhbərlərin qarşılıqlı təcrübə mübadiləsi aparması, müsəlman icmalarını maraqlandıran məsələləri müzakirə etməsi və mənəvi dəyərlərin qorunmasına dair fikir mübadiləsi aparması üçün imkanlar yaranır. Toplantının Qafqaz Xalqları Ali Dini Şurasının nümayəndələri və Yəhya Bakuvi konfransının iştirakçıları ilə eyni vaxtda keçirilməsi bu əməkdaşlıq müstəvisini daha da genişləndirir.
Azərbaycanın bu tədbirlərə ev sahibliyi etməsi ölkənin Türk dünyası ilə Qafqaz arasında tarixi və mədəni əlaqələrə malik olması ilə də bağlıdır. Prezident İlham Əliyev çıxışında Azərbaycanın Türk Dövlətləri Təşkilatına üzv olan yeganə Qafqaz ölkəsi olduğunu diqqətə çatdırmışdır. Qafqaz Albaniyasının tarixi, qədim Atabəylər dövlətinin irsi və Azərbaycanın çoxəsrlik mədəni inkişafı bu coğrafiyanın tarixi əlaqələrinin öyrənilməsi baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Azərbaycanın Türk dünyası və İslam aləmi ilə münasibətlərində mədəni irsin qorunması xüsusi yer tutur. XV əsrin görkəmli mütəfəkkiri Seyid Yəhya Bakuviyə həsr olunmuş beynəlxalq konfransın Bakıda keçirilməsi bu siyasətin mühüm nümunəsidir.
Gələn il Bakıda İslam Əməkdaşlıq Təşkilatının Zirvə Görüşünün keçirilməsi Azərbaycanın İslam dünyası ilə əlaqələrində yeni əməkdaşlıq imkanları yaradır. Belə bir tədbir müxtəlif ölkələr arasında siyasi dialoqun, iqtisadi əməkdaşlığın, humanitar əlaqələrin və qarşılıqlı anlaşmanın inkişafı üçün əhəmiyyətli platforma ola bilər. Azərbaycan dövlətinin mövqeyinə görə, müsəlman ölkələri arasında həmrəyliyin möhkəmləndirilməsi yalnız ümumi çağırışlarla deyil, konkret təşəbbüslər və birgə fəaliyyətlərlə təmin olunmalıdır. Dini liderlərin sülh və əmin-amanlığa çağırışları bu kontekstdə xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Dini rəhbərlər cəmiyyətlər arasında qarşılıqlı hörmətin və dialoqun inkişafına, dini dəyərlərin sülh naminə təşviqinə mühüm töhfə verə bilərlər. Bu baxımdan Bakıda keçirilən toplantılar müxtəlif ölkələrin dini icmaları arasında əlaqələrin möhkəmləndirilməsi və regional sabitliyin dəstəklənməsi üçün imkanlar yaradır. Azərbaycanın sülh diplomatiyası da məhz bu əməkdaşlıq mühitinin genişləndirilməsi ilə sıx bağlıdır.
Prezident İlham Əliyevin çıxışında Azərbaycan-Ermənistan münasibətlərinin gələcəyi ilə bağlı fikirlər regional sabitliyin və uzunmüddətli sülhün əhəmiyyətini önə çıxarır. Dövlət başçısı sülh gündəliyinə sadiqliyi vurğulayaraq, müharibədən sonra yeni münasibətlər sisteminin formalaşdırılmasının vacibliyini qeyd etmişdir. Azərbaycanın sülh siyasətinin mühüm istiqamətlərindən biri Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda bərpa-quruculuq işlərinin davam etdirilməsidir. İşğaldan azad edilmiş ərazilərdə şəhər və kəndlərin yenidən qurulması, keçmiş məcburi köçkünlərin doğma torpaqlarına qayıdışı, sosial infrastrukturun yaradılması və iqtisadi fəaliyyətin bərpası bu prosesin əsas komponentləridir. Nümayəndə heyətinin Ağdam, Xankəndi, Xocalı və Şuşaya səfəri həmin işlərlə yerində tanışlıq baxımından əhəmiyyətlidir. Qarabağda dini-mədəni irsin bərpası Azərbaycanın milli-mənəvi dəyərlərə münasibətini əks etdirən mühüm istiqamətdir. Ağdam məscidinin bərpası ilə başlayan prosesin digər məscidlərin yenidən qurulması ilə davam etdirilməsi dini abidələrin qorunmasına göstərilən diqqəti nümayiş etdirir. Şuşada yeni məscidin inşası və işğaldan azad edilmiş ərazilərdə dini obyektlərin bərpası həm mədəni irsin mühafizəsi, həm də insanların dini ehtiyaclarının təmin olunması baxımından əhəmiyyət daşıyır. Prezident cənab İlham Əliyevin çıxışında Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda həyatın yenidən qurulması Azərbaycanın postmüharibə dövründə həyata keçirdiyi siyasətin mühüm nəticəsi kimi təqdim olunur. Böyük Qayıdış proqramı çərçivəsində yaşayış məntəqələrinin bərpası və əhalinin məskunlaşdırılması regionun sosial-iqtisadi inkişafına, yeni infrastrukturun yaradılmasına və ərazilərin dayanıqlı gələcəyinin təmin olunmasına yönəlmişdir. Azərbaycanın sülh gündəliyi tarixi yaddaşın qorunması ilə də əlaqələndirilir. Xocalı faciəsi, dağıdılmış şəhər və kəndlər, dini və mədəni abidələrə vurulmuş zərər xalqımızın yaddaşında dərin iz buraxmışdır. Bu hadisələrin öyrənilməsi, sənədləşdirilməsi və gələcək nəsillərə çatdırılması Azərbaycanın tarixi-mədəni siyasətinin mühüm istiqamətlərindəndir. Eyni zamanda, davamlı sülhün formalaşması üçün qarşılıqlı hörmət, beynəlxalq hüquq və dialoq prinsiplərinin qorunması vacibdir. Dövlət başçısının çıxışında beynəlxalq münasibətlər sistemində mövcud olan ikili standartlara dair fikirlər də Azərbaycanın xarici siyasət mövqeyini əks etdirir. Azərbaycan öz ərazi bütövlüyünün və suverenliyinin bərpası prosesində beynəlxalq hüquq prinsiplərinin tətbiqinin vacibliyini dəfələrlə vurğulamışdır. Bu yanaşma ölkənin beynəlxalq təşkilatlarda fəal iştirakının, öz mövqeyini ifadə etməsinin və regional məsələlərə dair diplomatik fəaliyyətinin əsas istiqamətlərindən biridir. Azərbaycanın İslam dünyası ilə əməkdaşlığında dini və mədəni diplomatiyanın inkişafı mühüm yer tutur. İslamofobiyaya qarşı mübarizə, dini dözümlülüyün təşviqi, müqəddəs məkanlara və dini dəyərlərə hörmətin qorunması beynəlxalq əməkdaşlıq üçün aktual məsələlərdir. Bu sahədə birgə təşəbbüslərin həyata keçirilməsi müxtəlif ölkələr arasında qarşılıqlı anlaşmanın möhkəmlənməsinə və dini zəmində qarşıdurmaların qarşısının alınmasına töhfə verə bilər. Azərbaycanın dövlət siyasətində milli-mənəvi dəyərlərin qorunması, dini icmalar arasında qarşılıqlı hörmətin təmin olunması və müxtəlif mədəniyyətlərin birgəyaşayış ənənələrinin inkişafı mühüm istiqamətlərdir.
Bu tədbirlər Azərbaycanın Türk dünyası və İslam aləmi ilə münasibətlərinin inkişafında dialoq, əməkdaşlıq və qarşılıqlı hörmət prinsiplərinin xüsusi yer tutduğunu bir daha göstərir. Dövlət başçısının çıxışında irəli sürülən fikirlər isə Azərbaycanın sülh gündəliyinin regional sabitlik, dini-mədəni əlaqələr və beynəlxalq əməkdaşlıqla tamamlandığını əks etdirir.

Gülər Baxışova - Pedaqogika üzrə fəlsəfə doktoru


Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Siyasət   Baxılıb: 549   Tarix: 16 sentyabr 2026  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş


Oxşar xəbərlər

.

Prezident və xanımının şərəfinə rəsmi nahar verilib

Noyabrın 21-də Hanoyda Vyetnam Sosialist Respublikasının Prezidenti To Lamın və xanımı No Fon Linin adından Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin və birinci xanım Mehriban Əliyevanın şərəfinə rəsmi nahar verilib. AZƏRTAC-a istinadən xəbər verir ki, prezidentlər tədbirdə çıxış ediblər

21 noyabr
.

Prezident İlham Əliyev Vyetnam Xəbər Agentliyinə müsahibə verib

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev Vyetnam Xəbər Agentliyinə (VNA) müsahibə verib. AZƏRTAC-a istinadən müsahibəni təqdim edir:. - Hörmətli cənab Prezident, ikitərəfli əməkdaşlığın tarixində yeni mərhələnin başlanması ilə əlamətdar olacaq Vyetnama qarşıdakı rəsmi səfəriniz ərəfəsində Si

19 noyabr
.

İlham Əliyevlə xanımını belə qarşıladılar - Video - Fotolar

Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin noyabrın 21-də Vyetnam Sosialist Respublikasının paytaxtı Hanoyda rəsmi qarşılanma mərasimi olub. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, Vyetnamın və Azərbaycanın Dövlət bayraqlarının dalğalandığı meydanda Prezident İlham Əliyevin şərəfinə fəxri qarovul dəstəsi düzülmüşdü

21 noyabr
.

Prezident İlham Əliyev: "Vyetnam biznesinin Azərbaycan iqtisadiyyatında iştirakı münasibətlərin mühüm tərkib hissəsidir"

"Vyetnam biznesinin Azərbaycan iqtisadiyyatında iştirakı da ikitərəfli münasibətlərin mühüm tərkib hissəsidir". AZƏRTAC-a istinadən xəbər verir ki, bu fikir Prezident İlham Əliyev Vyetnam Xəbər Agentliyinə (VNA) müsahibəsində səsləndirib. "Tikinti və infrastrukturun inkişafı, həmçini

19 noyabr
.

Əliyev Vyetnam Milli Assambleyasının sədri ilə bir arada - Fotolar - Yenilənib

Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev bu gün Hanoyda Vyetnamın Milli Assambleyasının sədri Çan Tan Man ilə görüşüb. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, bununla bağlı Prezidentin Mətbuat Xidməti məlumat yayıb. *. Görüşdə çıxış edən Milli Assambleyanın sədri Çan Tan Man deyib:. - Sosial və iqtisadi sahələrd

20 noyabr
.

Məsud Pezeşkian İranda Qərbi Azərbaycana qarşı ədalətsizlikdən danışdı - Video

İran Prezidenti Məsud Pezeşkian ölkənin əyalətləri arasında mövcud olan sosial-iqtisadi bərabərsizlikdən bəhs edərək, Qərbi Azərbaycan ostanının digər bölgələrdən geri qalmasını nümunə göstərib. xəbər verir ki, bu barədə İranın "Fars" informasiya agentliyi məlumat yayıb. Dövlət başçısının sözlərin

21 noyabr
.

25 Noyabr - Kəlbəcər Şəhəri Gününü qalib və güclü ölkənin vətəndaşları kimi qeyd etmək qürurvericidir

2020-ci il noyabrın 25-i Azərbaycan tarixinə Kəlbəcərin erməni işğalından azad edildiyi gün kimi yazılıb. Prezident İlham Əliyevin 2023-cü il iyulun 31-də imzaladığı Sərəncama əsasən, bu şanlı tarix Kəlbəcər Şəhəri Günü kimi qeyd olunur. Kəlbəcər 1930-cu il avqustun 8-də inzibati rayon statusu alıb

21 noyabr
.

Prezident Almaniyanın XİN rəhbərini qəbul etdi - Foto

Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev bu gün Almaniya xarici işlər naziri Yohan David Vadefulun başçılıq etdiyi nümayəndə heyətini qəbul edib. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, qonaq, ilk növbədə, Almaniya Prezidenti Frank-Valter Ştaynmayerin və Federal Kansler Fridrix Mertsin salamlarını dövlət başçısın

17 noyabr
.

İki ölkə arasında iqtisadi münasibətlər yeni mərhələdə

Vyetnamın iqtisadi gücü, sənaye və istehsal potensialı, Azərbaycanın enerji resursları, tranzit imkanları və əlverişli coğrafi mövqeyi qarşılıqlı iqtisadi əməkdaşlığın genişləndirilməsi üçün ciddi zəmin yaradır. Prezident İlham Əliyevin Vyetnam Xəbər Agentliyinə verdiyi müsahibə iki ölkə arasında iqtisad

20 noyabr