Ay necə yaranıb? - Yeni kosmik missiya milyard illik sirrə işıq sala bilər

Ay necə yaranıb? - Yeni kosmik missiya milyard illik sirrə işıq sala bilərAlimlər Ayın mənşəyi ilə bağlı uzun illərdir müzakirə olunan nəzəriyyələrdən birini yeni məlumatlarla yoxlamağa hazırlaşırlar. Tədqiqatçıların diqqəti BepiColombo kosmik missiyasına yönəlib. Missiya Merkuri haqqında əldə edəcəyi məlumatlarla planetin keçmişini və onun Yer və Ayın formalaşmasındakı mümkün rolunu araşdıracaq.

Qaynarinfo Onet.pl-yə istinadən xəbər verir ki, nəzəriyyələrdən birinə görə, təxminən 4,5 milyard il əvvəl Günəş sisteminin ilkin mərhələsində Merkuri Yerə çevrilən protoplanetlə nəhəng toqquşma yaşaya bilərdi. Bu hadisə nəticəsində kosmosa böyük miqdarda material səpələnib və həmin maddənin bir hissəsindən Ay formalaşıb.

Bəzi alimlər isə Merkurinin indiki orbitində yaranmadığını düşünürlər. Onların fikrincə, planet vaxtilə Günəş sisteminin başqa bölgəsində, hətta Marsın yaxınlığında formalaşmış və sonradan indiki mövqeyinə keçmiş ola bilər.

Merkurinin qeyri-adi quruluşu diqqət çəkir

Bu fərziyyənin əsas səbəblərindən biri Merkurinin qeyri-adi daxili quruluşudur. Planetin kütləsinin təxminən 65 faizini dəmir tərkibli nüvə təşkil edir. Müqayisə üçün, Yer kürəsində nüvənin payı təxminən 32 faizdir.

Alimlərin fikrincə, Merkuri keçmişdə böyük toqquşma nəticəsində xarici təbəqəsinin əhəmiyyətli hissəsini itirmiş ola bilər. Bu materialın bir hissəsinin isə sonradan Yer və Ayın formalaşmasında iştirak etməsi ehtimalı araşdırılır.

NASA-nın MESSENGER missiyası zamanı 2011-2015-ci illərdə Merkuri ilə bağlı toplanan məlumatlar da bu məsələyə marağı artırıb. Planetdə kalium və toriumun nisbəti alimlərin gözləntilərindən fərqli olub. Xüsusilə kaliumun çoxluğu Merkurinin keçmişində baş vermiş güclü hadisəyə işarə edə bilər.

BepiColombo nəyi araşdıracaq?

Avropa Kosmik Agentliyi (ESA) və Yaponiyanın JAXA qurumunun birgə layihəsi olan BepiColombo 2018-ci ildə kosmosa göndərilib. Missiyanın əsas məqsədlərindən biri Merkurinin səthini, kimyəvi və mineral tərkibini ətraflı öyrənməkdir.

Kosmik missiya iki əsas orbital aparatla təchiz olunub: Mercury Planetary Orbiter və Mercury Magnetospheric Orbiter. Onların topladığı məlumatlar planetin necə formalaşdığını və sonrakı mərhələlərdə hansı dəyişikliklərə məruz qaldığını daha yaxşı anlamağa imkan verə bilər.

Alimlər hesab edirlər ki, Merkurinin tərkibinin dəqiq öyrənilməsi onun keçmişdə böyük toqquşma keçirib-keçirmədiyi barədə daha aydın təsəvvür yarada bilər. Bu isə öz növbəsində Ayın yaranması ilə bağlı mövcud nəzəriyyələrin sınaqdan keçirilməsinə kömək edəcək.

BepiColombo-nun Merkuriyə çatması alimlər üçün mühüm mərhələ hesab olunur. Planetin Günəşə yaxın yerləşməsi səbəbindən ona çatmaq və burada işləmək olduqca mürəkkəbdir. Missiyanın əldə edəcəyi nəticələr Merkurinin deyil, ümumilikdə Günəş sisteminin erkən tarixinin öyrənilməsi baxımından əhəmiyyət daşıyır.


Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Dünyada   Baxılıb: 336   Tarix: 19 sentyabr 2026  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş


Oxşar xəbərlər

.

Rusiya raketi Polşaya düşdü - Varşava qırıcıları havaya qaldırdı

Ukraynaya endirilən kütləvi hava zərbələri zamanı Polşanın hava məkanı pozulub. Rəsmi Varşava hadisəni Rusiyanın təxribatı kimi qiymətləndirərək ölkənin hərbi-siyasi rəhbərliyini təcili toplantıya çağırıb. "AzPolitika" xəbər verir ki, Polşanın müdafiə naziri Vladislav Kosinyak-Kamış "X"

20 noyabr
.

Uitkoff və Kuşner Çindən Berlinə gedəcək

ABŞ Prezidentinin xüsusi nümayəndələri Stiv Uitkoff və Cerad Kuşner Çinin Şençjen şəhərindən Almaniyaya gedəcəklər. "Al Jazeera" xəbər verir ki, onlar "İstəklilər Koalisiyası"nın iclasında iştirak etmək üçün Berlin şəhərinə yola düşəcəklər. Uitkoffla Kuşnerin Ukrayna Prezidenti Volodimi

19 noyabr
.

Yaponiya və Çin arasında Tayvan gərginliyi: Tokio mövqeyini dəyişmədiyini açıqlayıb

Yaponiya ilə Çin arasında Tayvan məsələsi ətrafında yaranan diplomatik gərginlik davam edir. Yaponiyanın Baş naziri Sanae Takaiçi ölkəsinin Tayvanla bağlı mövqeyinin dəyişmədiyini bəyan edib. O, bu açıqlamanı Çinin Şençjen şəhərində keçirilən Asiya-Sakit Okean İqtisadi Əməkdaşlıq Təşkilatının (APEC

19 noyabr
.

Si Cinpin ABŞ və Rusiyanı qlobal çağırışlara qarşı birgə mübarizəyə çağırıb

Çin, Rusiya və ABŞ tarixdən dərs çıxarmalı və qlobal çağırışlara qarşı birgə mübarizə aparmalıdırlar. xəbər verir ki, bunu Çin Sədri Si Cinpin APEC sammitində ABŞ və Rusiya liderləri Donald Tramp və Vladimir Putinlə üçtərəfli görüşündə bildirib. O vurğulayıb ki, böyük dövlətlər dünyada sülhün və sabitliyi

19 noyabr
.

İtaliya hibrid təhdidlərə qarşı mübarizəyə 7 milyard avrodan çox vəsait ayıracaq

İtaliya yaxın illərdə hibrid təhdidlərə qarşı mübarizəyə 6 milyard avrodan çox vəsait yatırmağı planlaşdırır. xəbər verir ki, bu barədə ölkənin müdafiə naziri Gvido Krozetto Deputatlar Palatasında çıxışı zamanı bildirib. Onun sözlərinə görə, 2026-2028-ci illər üçün bu məqsədlə təxminən 2 milyard avr

19 noyabr
.

Reuters: "Missuri məhkəməsi Bayer şirkətinin 7,25 milyard dollarlıq razılaşmasını təsdiqləyib"

ABŞ-ın Missuri ştatında məhkəmə Bayer şirkətinin Roundup adlı alaq otlarına qarşı mübarizə vasitəsinin xərçəngə səbəb olması ilə bağlı iddiaların həlli üçün təklif etdiyi 7,25 milyard dollarlıq razılaşmanı təsdiqləyib. Bu qərar Almaniya şirkətinin təxminən on ilə yaxındır üzləşdiyi hüquqi mübahisələri

21 noyabr
.

Tramp: 1 yanvardan sonra İranla münaqişədə nə baş verəcəyini görəcəyik

ABŞ Prezidenti Donald Tramp İranla bağlı növbəti addımlar barədə danışıb. Tramp "Fox News" telekanalına müsahibəsində deyib ki, qarşıdan yeni il gəlir və yanvarın 1-dən sonra nə olacağını görəcəklər. "Onlar çox xoşagəlməz davranıblar", - Tramp vurğulayıb

19 noyabr
.

ABŞ Tacikistana dəstək üçün 78 milyon dollar ayıracaq

ABŞ Tacikistanla ikitərəfli əməkdaşlıq haqqında beşillik saziş çərçivəsində bu ölkənin səhiyyə sisteminə dəstək üçün 78 milyon dollar ayıracaq. "Report" Tacikistanın Səhiyyə və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinə istinadən xəbər verir ki, bu, noyabrın 19-da Düşənbədə Tacikistan və ABŞ arasınd

20 noyabr
.

Perunun And bölgəsində baş verən 6,8 bal gücündə zəlzələ Lima sakinlərini küçələrə çıxarıb

Alman Geologiya Elmləri Tədqiqat Mərkəzinin məlumatına görə, cümə günü Perunun mərkəzində 6,8 bal gücündə zəlzələ baş verib. Reuters-ə istinadən xəbər verir ki, paytaxt Limada bəzi insanlar küçələrə axışıb. Lakin itki və ya ciddi ziyan barədə dərhal məlumat verilməyib. Perunun Geofizika İnstitutunu

21 noyabr