Ay necə yaranıb? - Yeni missiya sirri aça bilər

Ay necə yaranıb? - Yeni missiya sirri aça bilərMerkuriyə doğru hərəkət edən "BepiColombo" kosmik missiyasının toplayacağı məlumatlar Ayın yaranması ilə bağlı yeni ipucları verə bilər. Tədqiqatçılar planetlərin formalaşdığı dövrdə baş verən nəhəng toqquşmaların Yerin təbii peykinin yaranmasında hansı rolu oynadığını aydınlaşdırmağa çalışırlar.

Lent.az xarici mediaya istinadla xəbər verir ki, irəli sürülən fərziyyələrdən birinə görə, təxminən 4,5 milyard il əvvəl Merkuri formalaşmaqda olan Yerlə toqquşa bilərdi.

Bu zaman kosmosa yayılan qalıqların sonradan Ayın yaranmasında iştirak etdiyi ehtimal olunur. Lakin bu ssenari hələ təsdiqini tapmayıb.

"BepiColombo" nəyi araşdıracaq?

2018-ci ildə kosmosa göndərilən "BepiColombo" missiyasının əsas məqsədi Merkurinin quruluşunu, səthini və kimyəvi tərkibini öyrənməkdir. Aparatın daşıdığı iki orbital modul müasir elmi cihazlarla təchiz olunub.

Səthin kimyəvi və mineral tərkibinin ətraflı araşdırılması alimlərə Merkurinin Günəş sisteminin hansı hissəsində və hansı şəraitdə formalaşdığını anlamağa kömək edə bilər.

Merkuri əvvəllər başqa yerdə olub?

Hazırda Merkuri Günəşə ən yaxın planetdir. Bununla belə, bəzi tədqiqatçılar onun əvvəlcə Günəş sisteminin başqa hissəsində, ehtimal ki, Marsın yaxınlığında formalaşdığını düşünürlər. Planetin qeyri-adi quruluşu - böyük və sıx nüvəsi, eləcə də nisbətən nazik xarici təbəqələri bu fərziyyəyə marağı artırır.

Avropa Kosmik Agentliyinin "BepiColombo" layihəsi üzrə baş elmi əməkdaşı, professor Cerent Consun izahına görə, mümkün ssenarilərdən biri Merkurinin formalaşma dövründə başqa iri göy cismi ilə toqquşmasıdır. Belə bir hadisə planetin xarici təbəqələrinin mühüm hissəsini itirməsinə səbəb ola bilərdi.

Merkurinin əsasən dəmirdən ibarət nüvəsi planetin kütləsinin təxminən 65 faizini təşkil edir. Yer üçün bu göstərici təxminən 32 faizdir.

Berlin Texniki Universitetinin professoru Dirk Şultse-Makux Merkurinin itirdiyi materialın Ayın yaranmasında iştirak edə biləcəyini ehtimal edir.

Arizona Universitetinin tədqiqatçıları isə fərqli ssenari irəli sürürlər. Onların fikrincə, Merkuri sonradan Yer və Veneranı formalaşdıran göy cisimləri ilə toqquşa, xarici təbəqələrindəki materialın bir hissəsi həmin cisimlərə keçə bilərdi.

Kalium və torium hansı ipuclarını verir?

NASA-nın "MESSENGER" missiyasının 2011-2015-ci illərdə topladığı məlumatlar Merkurinin kimyəvi tərkibi barədə mühüm suallar yaradıb. Planetdəki kalium və torium göstəricilərinin Marsdakı göstəricilərə yaxınlığı alimlərin diqqətini çəkib.

"BepiColombo" missiyasının tədqiqatçısı Yohannes Benkhoff bildirib ki, kalium yüksək temperaturda asanlıqla buxarlanır, torium isə istiyə daha davamlıdır. Buna baxmayaraq, Merkuridə gözləniləndən xeyli çox kalium aşkarlanıb.

Bu nəticələr planetin hansı temperatur şəraitində formalaşdığını və mümkün toqquşmalar zamanı hansı dəyişikliklərə məruz qaldığını anlamaq baxımından əhəmiyyətlidir. Yeni ölçmələrin müxtəlif fərziyyələri qiymətləndirməyə kömək edəcəyi gözlənilir.

İki aparat Merkurini birlikdə öyrənəcək

"BepiColombo" Avropa Kosmik Agentliyi ilə Yaponiya Aerokosmik Tədqiqatlar Agentliyinin - JAXA-nın birgə layihəsidir. Missiyaya "Mercury Planetary Orbiter" və "Mercury Magnetospheric Orbiter" adlı iki aparat daxildir.

Layihə NASA-nın "Mariner 10" missiyasının hazırlanmasında mühüm rol oynayan italiyalı alim Cüzeppe "Bepi" Kolombonun şərəfinə adlandırılıb.

Missiyanın rəhbəri Santa Martinesin sözlərinə görə, Merkuriyə çatmaq və onun yaxınlığında işləmək Günəşə yaxınlıq səbəbindən olduqca çətindir. İki orbital aparatın birgə müşahidələri isə planet haqqında daha dolğun məlumat əldə etməyə və Günəş sisteminin erkən tarixini daha yaxşı anlamağa imkan verəcək.


Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Maraqlı   Baxılıb: 379   Tarix: 22 sentyabr 2026  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş


Oxşar xəbərlər

.

"Powerbank"dakı gizli düymə nə üçündür?

Smartfonların enerjisini istənilən yerdə doldurmağa imkan verən portativ enerji cihazları gündəlik həyatımızın ayrılmaz hissəsinə çevrilib. Lakin powerbank istifadəçilərinin çoxu cihazın üzərindəki kiçik düymənin əslində hansı funksiyaları yerinə yetirdiyini bilmir. xarici mediaya istinadla xəbər veri

15 noyabr
.

Sürücülər payızda avtomobilə niyə sabun parçası qoyurlar? - İnanılmaz SƏBƏB

Adi bir sabun parçası payız aylarında sürücülərin köməyinə çata bilər. Yağışların artması, havanın rütubətlənməsi və temperaturun tez-tez dəyişməsi avtomobil sahibləri üçün əlavə çətinliklər yaradır. Belə hallarda sadə məişət vasitələri də faydalı ola bilər. Məhz buna görə bəzi təcrübəli sürücülər avtomobili

15 noyabr
.

Qadınlar kişilərdən daha çox üşüyür - SƏBƏB

Alimlər qadınların soyuğu kişilərdən daha tez hiss etməsinin və daha isti mühitə üstünlük verməsinin mümkün bioloji səbəbini araşdırıblar. Tədqiqatın nəticələrinə görə, temperaturun qavranılmasına testosteron və dərinin sinir uclarında yerləşən xüsusi zülal reseptorları təsir göstərə bilər. xarici mediay

15 noyabr
.

Klozetin içinə 1 ədəd su şüşəsi qoyun, fərqi görün

Evdə su sərfiyyatını azaltmaq məqsədilə klozet rezervuarlarına plastik şüşə qoyulması üsulu yenidən gündəmə gəlib. Mütəxəssislər düzgün quraşdırmanın vacibliyinə diqqət çəkiblər. xəbər verir ki, ev şəraitində su istehlakını azaltmaq üçün köhnə bir praktika olan rezervuara plastik şüşə yerləşdirmə üsul

7 noyabr
.

Beyin əməliyyatından sonra insanları pişik kimi görməyə başladı

ABŞ-də yaşayan 28 yaşlı kişi keçirdiyi beyin əməliyyatından sonra nadir görülən nevroloji pozğunluqla üzləşib. Belə ki, o, gün ərzində qarşılaşdığı insanların üzlərində öz ev heyvanı - "Luna" adlı pişiyinin cizgilərini görməyə başlayıb. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, Dartmut Kollec

17 noyabr
.

Romanovların əfsanəvi sapfiri rekord qiymətə satıldı

Bir vaxtlar Rusiya İmperiyasının kral zinət əşyaları kolleksiyasına daxil olan nəhəng sapfirin yerləşdiyi nadir bilərzik İsveçrənin Cenevrə şəhərində keçirilən hərracda gözləntiləri iki dəfədən çox üstələyərək 4,9 milyon dollara alıcı tapıb. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, "Sotheby's"

14 noyabr
.

Kərə yağını kimlər yeməməlidir? - Sağlamlıq problemi olanlar üçün vacib xəbərdarlıq

Kərə yağı gündəlik qidalanmada geniş istifadə olunsa da, hər kəs üçün eyni dərəcədə uyğun deyil. Süd zülalına allergiyası, yüksək xolesterini və ürək-damar xəstəlikləri olan şəxslər bu məhsulun istifadəsinə xüsusi diqqət yetirməlidirlər. Kərə yağında doymuş yağların miqdarı yüksəkdir. Onların həddində

14 noyabr
.

"Alatoranlıq" serial olur

"Netflix" platforması məşhur "Alatoranlıq" franşizası əsasında animasiya serialı hazırlayacaq. Axşam.az xəbər verir ki, "Netflix" artıq serialın iki mövsümünü sifariş edib. Layihə Stefani Mayerin "Gecəyarısı günəşi" romanı əsasında çəkiləcək. Əsərdə ilk "Alatoranlıq"

10 noyabr
.

800 illik qala 1 avroya satılır - Fotolar

Almaniyanın Saksoniya torpağında yerləşən Bad-Düben şəhər rəhbərliyi 800 illik tarixə malik Şnaditz su qalasını satışa çıxarıb. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, şəhər mülk üçün simvolik olaraq cəmi 1 avro tələb edir, lakin bu "əlverişli" sövdələşmənin arxasında böyük maliyyə öhdəliklər

9 noyabr