Yarasalar ilk dəfə harada peyda olub? - TƏDQİQAT
Beynəlxalq tədqiqatçılar qrupu müəyyən edib ki, bütün müasir yarasaların ortaq əcdadı Avropada yaşayan bir növ olub. Bu nəticə "Nature" jurnalında dərc olunan araşdırmada yer alıb.
Lent.az xarici KİV-ə istinadla bildirir ki, yarasaların indiyədək məlum olan ən qədim qalıqları erkən eosen dövrünə, yəni təxminən 56-52 milyon il əvvələ aiddir. Onların qalıqları Asiya, Şimali Amerika, Avropa və Avstraliya da daxil olmaqla müxtəlif qitələrdə tapılıb.
Həmin dövrdə bu heyvanlar artıq uçmaq qabiliyyətinə malik olub, bəzi növlər isə exolokasiyadan istifadə edib.
Uçuş qabiliyyətinin və səs vasitəsilə istiqamətlənmənin necə yarandığını müəyyən etmək üçün alimlər ən qədim ortaq əcdadın harada yaşadığını və yarasalar arasındakı qohumluq əlaqələrini araşdırıblar.
Hazırda dünyada 1,5 mindən çox yarasa növü mövcuddur. Bu, bütün müasir məməlilərin növ müxtəlifliyinin 20 faizindən çoxunu təşkil edir.
Tədqiqat zamanı alimlər riyazi modeldən istifadə edərək 103 növün genomunu təhlil ediblər. Onlardan 42-nin genomu tam şəkildə deşifrə olunub. Araşdırmaya tanınmış 21 yarasa fəsiləsinin hamısının nümayəndələri daxil edilib.
Genetik məlumatlar 65 növün, o cümlədən 21 müasir və 44 fosil növün anatomik xüsusiyyətləri və sümük quruluşu ilə bağlı məlumatlarla tamamlanıb.
Əvvəlcə alimlər 699 əlaməti müqayisə ediblər. Daha sonra nəticələrin təhrif olunmaması üçün təkrarlanan və bir-birindən asılı parametrlər siyahıdan çıxarılıb.
Əldə edilən təkamül ağacı tapılmış qalıqların yaşı nəzərə alınmaqla tarixləndirilib. Yarasaların yayılma marşrutları müəyyən edilərkən qitələrin qədim dövrlərdəki yerləşməsi və bu heyvanların uzun məsafələri qət etmək qabiliyyəti də nəzərə alınıb.
Təhlil göstərib ki, paleosen dövrünün sonunda bütün yarasaların ortaq əcdadı Avropada yaşayıb. Daha sonra onun nəsilləri Afrikaya köçüb. Buradan isə müxtəlif təkamül xətləri bir-birindən asılı olmayaraq Asiya, Amerika və Avstraliyaya yayılıb.
Yarasaların əsas təkamül qolları təxminən 56 milyon il əvvəl, Yer kürəsində kəskin istiləşmənin baş verdiyi dövrdə ayrılıb.
Tədqiqatçılar bildirirlər ki, hər bir təkamül xəttinin inkişaf tarixi fərqli olub. Müasir yarasaların iki əsas qolundan birinin formalaşmasını isə alimlər heyvanların Afrikaya erkən yayılması ilə əlaqələndiriblər.
Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Maraqlı Baxılıb: 335 Tarix: 27 sentyabr 2026
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda Paylaş"Powerbank"dakı gizli düymə nə üçündür?
Smartfonların enerjisini istənilən yerdə doldurmağa imkan verən portativ enerji cihazları gündəlik həyatımızın ayrılmaz hissəsinə çevrilib. Lakin powerbank istifadəçilərinin çoxu cihazın üzərindəki kiçik düymənin əslində hansı funksiyaları yerinə yetirdiyini bilmir. xarici mediaya istinadla xəbər veri
15 noyabrSürücülər payızda avtomobilə niyə sabun parçası qoyurlar? - İnanılmaz SƏBƏB
Adi bir sabun parçası payız aylarında sürücülərin köməyinə çata bilər. Yağışların artması, havanın rütubətlənməsi və temperaturun tez-tez dəyişməsi avtomobil sahibləri üçün əlavə çətinliklər yaradır. Belə hallarda sadə məişət vasitələri də faydalı ola bilər. Məhz buna görə bəzi təcrübəli sürücülər avtomobili
15 noyabrQadınlar kişilərdən daha çox üşüyür - SƏBƏB
Alimlər qadınların soyuğu kişilərdən daha tez hiss etməsinin və daha isti mühitə üstünlük verməsinin mümkün bioloji səbəbini araşdırıblar. Tədqiqatın nəticələrinə görə, temperaturun qavranılmasına testosteron və dərinin sinir uclarında yerləşən xüsusi zülal reseptorları təsir göstərə bilər. xarici mediay
15 noyabrKlozetin içinə 1 ədəd su şüşəsi qoyun, fərqi görün
Evdə su sərfiyyatını azaltmaq məqsədilə klozet rezervuarlarına plastik şüşə qoyulması üsulu yenidən gündəmə gəlib. Mütəxəssislər düzgün quraşdırmanın vacibliyinə diqqət çəkiblər. xəbər verir ki, ev şəraitində su istehlakını azaltmaq üçün köhnə bir praktika olan rezervuara plastik şüşə yerləşdirmə üsul
7 noyabrBeyin əməliyyatından sonra insanları pişik kimi görməyə başladı
ABŞ-də yaşayan 28 yaşlı kişi keçirdiyi beyin əməliyyatından sonra nadir görülən nevroloji pozğunluqla üzləşib. Belə ki, o, gün ərzində qarşılaşdığı insanların üzlərində öz ev heyvanı - "Luna" adlı pişiyinin cizgilərini görməyə başlayıb. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, Dartmut Kollec
17 noyabrRomanovların əfsanəvi sapfiri rekord qiymətə satıldı
Bir vaxtlar Rusiya İmperiyasının kral zinət əşyaları kolleksiyasına daxil olan nəhəng sapfirin yerləşdiyi nadir bilərzik İsveçrənin Cenevrə şəhərində keçirilən hərracda gözləntiləri iki dəfədən çox üstələyərək 4,9 milyon dollara alıcı tapıb. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, "Sotheby's"
14 noyabr"Alatoranlıq" serial olur
"Netflix" platforması məşhur "Alatoranlıq" franşizası əsasında animasiya serialı hazırlayacaq. Axşam.az xəbər verir ki, "Netflix" artıq serialın iki mövsümünü sifariş edib. Layihə Stefani Mayerin "Gecəyarısı günəşi" romanı əsasında çəkiləcək. Əsərdə ilk "Alatoranlıq"
10 noyabr800 illik qala 1 avroya satılır - Fotolar
Almaniyanın Saksoniya torpağında yerləşən Bad-Düben şəhər rəhbərliyi 800 illik tarixə malik Şnaditz su qalasını satışa çıxarıb. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, şəhər mülk üçün simvolik olaraq cəmi 1 avro tələb edir, lakin bu "əlverişli" sövdələşmənin arxasında böyük maliyyə öhdəliklər
9 noyabr