3 oktyabr 1993-cü il - Azərbaycanın dövlətçilik tarixində dönüş nöqtəsi

3 oktyabr 1993-cü il Azərbaycan Respublikasının müasir siyasi tarixində mühüm mərhələlərdən biri kimi yadda qalıb. Həmin gün keçirilmiş prezident seçkilərində Heydər Əliyevin Azərbaycan Respublikasının Prezidenti seçilməsi ölkənin mürəkkəb ictimai-siyasi vəziyyətdən çıxaraq sabitlik, dövlətçilik və inkişaf yoluna qədəm qoyması baxımından mühüm hadisə kimi qiymətləndirilir.

1990-cı illərin əvvəlləri Azərbaycan üçün olduqca ağır və mürəkkəb dövr idi. Müstəqilliyini yenicə bərpa etmiş ölkə siyasi böhran, iqtisadi çətinliklər, idarəetmədə problemlər və təhlükəsizlik məsələləri ilə üz-üzə qalmışdı. Belə bir şəraitdə dövlətçiliyin qorunması, ölkədə ictimai-siyasi sabitliyin təmin edilməsi və Azərbaycanın müstəqil dövlət kimi möhkəmləndirilməsi əsas məsələlərdən birinə çevrilmişdi.

Məhz belə bir tarixi şəraitdə Heydər Əliyevin siyasi hakimiyyətə qayıdışı Azərbaycan cəmiyyətində böyük rezonans doğurdu. 1993-cü il iyunun 15-də Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin sədri seçilməsi ilə ölkənin siyasi həyatında yeni mərhələ başladı. Sonrakı proseslər Heydər Əliyevin prezident seçilməsi ilə nəticələndi.
3 oktyabr 1993-cü ildə keçirilən prezident seçkilərində Heydər Əliyev Azərbaycan Respublikasının Prezidenti seçildi. Bu hadisə ölkənin siyasi tarixində yeni səhifənin başlanğıcı oldu. Qarşıda duran əsas vəzifələr dövlət idarəçiliyinin möhkəmləndirilməsi, qanunun aliliyinin təmin edilməsi, ictimai-siyasi sabitliyin bərpası və müstəqilliyin dayanıqlı əsaslarının yaradılması idi.

Heydər Əliyevin prezidentliyi dövründə dövlət institutlarının formalaşdırılması və möhkəmləndirilməsi istiqamətində mühüm addımlar atıldı. 1995-ci ildə Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasının qəbul edilməsi müstəqil dövlət quruculuğu prosesinin mühüm nəticələrindən biri oldu. Konstitusiya Azərbaycanın demokratik, hüquqi, dünyəvi və unitar respublika olduğunu təsbit etdi və dövlət hakimiyyətinin əsaslarını müəyyənləşdirdi.

Həmin illərdə Azərbaycanın beynəlxalq münasibətlər sistemində mövqelərinin möhkəmləndirilməsi də dövlət siyasətinin əsas istiqamətlərindən biri idi. Azərbaycan xarici dövlətlərlə münasibətlərini inkişaf etdirməyə, beynəlxalq təşkilatlarla əməkdaşlığını genişləndirməyə və milli maraqlarını beynəlxalq müstəvidə müdafiə etməyə başladı.
Heydər Əliyevin dövlətçilik siyasətində Azərbaycanın milli maraqları, ərazi bütövlüyü, iqtisadi müstəqilliyi və beynəlxalq nüfuzunun artırılması xüsusi yer tuturdu. Ölkənin enerji potensialından səmərəli istifadə edilməsi, xarici investisiyaların cəlb olunması və beynəlxalq enerji layihələrinin həyata keçirilməsi Azərbaycanın iqtisadi gələcəyi üçün mühüm baza yaratdı.

1994-cü ildə "Əsrin müqaviləsi"nin imzalanması Azərbaycanın müstəqil dövlət kimi iqtisadi strategiyasında mühüm hadisələrdən biri hesab olunur. Bu müqavilə ölkənin neft-qaz sektoruna xarici sərmayələrin cəlb edilməsinə və Azərbaycanın dünya enerji bazarında mövqeyinin güclənməsinə imkan yaratdı.

3 oktyabr tarixinin əhəmiyyəti yalnız bir prezident seçkisinin tarixi ilə məhdudlaşmır. Bu tarix Azərbaycanın müstəqillik tarixində dövlətçilik institutlarının möhkəmləndirilməsi, siyasi sabitliyin bərqərar olması və uzunmüddətli inkişaf strategiyasının formalaşdırılması ilə bağlı mühüm mərhələ kimi təqdim olunur.

Heydər Əliyevin siyasi irsində dövlətçilik anlayışı xüsusi yer tuturdu. Onun yanaşmasında güclü dövlət, sabit cəmiyyət, milli birlik və müstəqil siyasət Azərbaycanın gələcək inkişafının əsas dayaqları kimi nəzərdən keçirilirdi. Sonrakı illərdə bu siyasi kursun davam etdirilməsi Azərbaycanın iqtisadi və siyasi inkişafında mühüm rol oynadı.
Bu gün 3 oktyabr 1993-cü il Azərbaycan tarixinin dönüş nöqtələrindən biri kimi xatırlanır. Həmin gün baş verən siyasi hadisə müstəqilliyini yenicə bərpa etmiş Azərbaycanın qarşısında duran mürəkkəb vəzifələrin həllinə yönəlmiş yeni mərhələnin başlanğıcı oldu.

Tarixi hadisələrə münasibətdə ən mühüm məqam ondan ibarətdir ki, dövlətlərin inkişafı yalnız ayrı-ayrı siyasi hadisələrlə deyil, həmin hadisələrin sonrakı institusional və sosial-iqtisadi nəticələri ilə də ölçülür. Bu baxımdan 3 oktyabr 1993-cü il Azərbaycanın müasir dövlətçilik tarixində xüsusi yerə malikdir. Bu tarix müstəqil Azərbaycanın siyasi sabitlik və dövlət quruculuğu mərhələsinə keçidinin simvollarından biri kimi yadda qalıb.

Cavanşir Paşazadə
Milli Məclisin deputatı

Telegramda izləyin