Kəndli ucuz satır, marketdə od qiymətinə: Məhsulun qiymətini kim müəyyənləşdirir? - İQTİSADÇIDAN AÇIQLAMA

Kəndli ucuz satır, marketdə od qiymətinə: Məhsulun qiymətini kim müəyyənləşdirir? - İQTİSADÇIDAN AÇIQLAMAKənd təsərrüfatında illərdir həllini gözləyən problemlərdən biri də fermerin yetişdirdiyi məhsulu saxlaya və bazara birbaşa çıxara bilməməsidir. Xüsusilə meyvə-tərəvəz istehsal edən kəndlilər soyuducu anbarların çatışmazlığı səbəbindən məhsullarını uzun müddət saxlaya bilmir, tez xarab olan məhsulu aşağı qiymətə satmağa məcbur qalırlar. Nəticədə kəndlidən ucuz qiymətə alınan məhsul bazar və marketlərdə dəfələrlə baha qiymətə istehlakçıya təqdim olunur.

Problem illərdir mediada gündəmə gətirilsə də, kəndlinin məhsulunu öz qiymətinə satmasına imkan verən effektiv mexanizmlərin formalaşdırılması məsələsi hələ də müzakirə mövzusudur. Bəs kəndlinin zəhmətlə yetişdirdiyi məhsulun qiymətini müəyyənləşdirməsinə mane olan əsas amil nədir? Soyuducu anbarların çatışmazlığı, vasitəçilər, satış kanalları, yoxsa bazardakı digər amillər?
Kəndli ucuz satır, marketdə od qiymətinə: Məhsulun qiymətini kim müəyyənləşdirir? - İQTİSADÇIDAN AÇIQLAMAMövzu ilə bağlı Liberal İqtisadçılar Mərkəzinin sədri Akif Nəsirli Sonxeber.az-a açıqlamasında bildirdi ki, burada söhbəti bir nəfərdən və ya konkret qurumdan çox, kəndlidən istehlakçıya qədər formalaşmış bazar zəncirindən getdiyini düşünürəm. Kəndlinin məhsulunu birbaşa marketə çıxara bilməməsinin əsas səbəbləri soyuducu və anbar infrastrukturunun çatışmazlığı, logistika xərcləri, məhsulun standartlaşdırılması və qablaşdırılması, market şəbəkələrinin təchizat tələbləri, həmçinin kəndlinin bazarlıq gücünün zəif olmasıdır.

Kəndlinin əsas problemi odur ki, məhsulu yetişəndə satmalıdır. Onun məhsulu uzun müddət saxlamaq üçün soyuducusu yoxdursa, alıcının qarşısında seçim imkanları azalır. Bu vəziyyətdə məhsulu tez satmağa məcbur olur və vasitəçi onun bu zəif mövqeyindən istifadə edərək qiyməti aşağı sala bilir. Məhsul şəhərə çatdıqda isə nəqliyyat, çeşidləmə, itki, anbar, topdansatış və pərakəndə marjaları qiymətin üzərinə əlavə olunur. Nəticədə kəndlinin ucuz satdığı məhsul Bakıda istehlakçıya xeyli baha başa gəlir.

Ona görə kəndlinin öz məhsulunu marketə istədiyi qiymətə çıxara bilməməsinin arxasında mütləq "gözəgörünməz bir güc" axtarmaq düzgün yanaşma deyil. Burada daha çox fermerin bazara çıxış imkanlarının zəifliyi və təchizat zəncirində bazarlıq gücünün qeyri-bərabər bölüşdürülməsi problemi var. Kəndli pərakəndə satış bazarına birbaşa çıxmaq istəyirsə, məhsulun həcmi, keyfiyyət standartları, qablaşdırma, fasiləsiz tədarük və logistika kimi tələbləri də yerinə yetirməlidir. Tək bir fermerin bunları təmin etməsi isə çox vaxt çətin olur.

Problemin illərlə həll olunmamasının əsas səbəblərindən biri də kənd təsərrüfatında istehsalın artırılmasına daha çox diqqət verilməsi, məhsulun istehsaldan sonrakı mərhələsinin isə eyni səviyyədə inkişaf etdirilməməsidir. Fermerə "daha çox istehsal et" deməklə məsələ bitmir. Məhsulun saxlanması, çeşidlənməsi, qablaşdırılması, daşınması və satışının təşkili də istehsal qədər vacibdir.

Əgər məqsəd kəndlinin məhsulunu daha əlverişli qiymətlə satmasını təmin etməkdirsə, rayonlarda soyuducu anbarların və logistika mərkəzlərinin genişləndirilməsi, fermer kooperativlərinin gücləndirilməsi, elektron fermer-bazar platformalarının yaradılması və market şəbəkələrinin yerli istehsalçıdan birbaşa alış imkanlarının artırılması daha real həll yollarıdır. Əks halda kəndli məhsulu yetişdirir, amma qiyməti müəyyən edən tərəf çox vaxt məhsulu istehsal edən deyil, onu sonrakı mərhələlərdə bazara çatdıran iştirakçılar olur.

Müəllif: İlkin Məmmədkərimov


Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Sosial   Baxılıb: 642   Tarix: 01 oktyabr 2026  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş


Oxşar xəbərlər

.

Qədəşovun kürəkəninə 11 il həbs - "Atland" müsadirə edildi

"Təbriz" MTK-nın xüsusilə külli miqdarda dələduzluqda və başqa cinayətlərdə ittiham olunan rəhbəri Nofəl Hacıyev və şirkətin icraçı direktoru Talış Məhəmmədovun cinayət işi üzrə məhkəmə araşdırması başa çatıb. "Qafqazinfo"nun əldə etdiyi məlumata görə, Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsind

16 noyabr
.

Milli Məclis gələn ilin büdcə zərfini I oxunuşda müzakirə edir

Milli Məclisin bu gün keçirilən plenar iclasında gələn ilin büdcə zərfi, o cümlədən "2027-ci il dövlət büdcəsi haqqında" qanun layihəsi müzakirəyə çıxarılıb. xəbər verir ki, gələn il büdcənin gəlirləri 39 milyard 254 milyon manat (o cümlədən mərkəzləşdirilmiş gəlirləri 38 milyard 518 milyo

16 noyabr
.

Universitetlərə qəbul imtahanları ləğv edilə bilər? - Azərbaycanda yeni sistemə keçid mümkündürmü? - TƏHSİL EKSPERTİNDƏN AÇIQLAMA

Dünyanın bir sıra ölkələrində universitetlərə qəbul zamanı abituriyentlərin orta məktəb illərindəki akademik göstəriciləri əsas meyar kimi nəzərə alınır. Bu təcrübə Azərbaycanda da ali təhsil müəssisələrinə qəbul sisteminin dəyişdirilməsi məsələsini gündəmə gətirir. Bəs ölkəmizdə qəbul imtahanlarını

17 noyabr
.

637 balla universitetə qəbul olmuşdu: Yataqxanada ölən tələbə ilə bağlı yeni təfərrüat

Yataqxanada meyiti tapılan tələbə qızın ölümü ilə bağlı bəzi təfərrüat məlum olub. -a istinadən xəbər verir ki, 2007-ci il təvəllüdlü Elmira Eyyubova 2024-cü ildə 637 bal toplayaraq Azərbaycan Tibb Universitetinə qəbul olub. O, universitetin yataqxanasına bir müddət əvvəl köçübmüş. Elmira iki il Bakıd

16 noyabr
.

Deputat Ağalar Vəliyevin oğluna məxsus "Kristal Bakı" vətəndaşları aldadır?

Ölkənin aparıcı tikinti şirkətlərindən biri olan "Kristal Bakı" ASC (VÖEN - 3103396091) satışa çıxardığı mənzilləri alıcılara fərqli qiymətlərlə təqdim edir. "Real Azərbaycan" xəbər verir ki, şirkətin rəsmi saytı - " vasitəsilə satışa çıxarılan mənzillərin aylıq ödəniş məbləğlər

16 noyabr
.

Novxanıda sərnişinlər avtobusda ekstrim yaşadı - Video

Paytaxtın Zabrat qəsəbəsi ilə Novxanı qəsəbələrini birləşdirən 537 saylı müntəzəm marşrut xəttində maraqlı anlar yaşanıb. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, Novxanı qəsəbəsi istiqamətində əsas yolun bağlı olması səbəbindən nəqliyyat vasitələri çimərliklərin ərazisi ilə hərəkət etməli olub. Bu zama

16 noyabr
.

Milli kimliyin qorunması, Azərbaycan həqiqətlərinin təbliği və informasiya təhlükəsizliyinin strateji əhəmiyyəti

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin milli radio və televiziya yayımının yubileyi münasibətilə televiziya və radio işçilərinə ünvanladığı müraciət ölkəmizin informasiya siyasətinin prioritetlərini, milli-mənəvi dəyərlərin qorunmasının əhəmiyyətini və teleradionun dövlətçilik tariximizdək

16 noyabr
.

Milli teleradio: Dövlətçilik ənənələrinin, milli kimliyin və Azərbaycan həqiqətlərinin təbliğində strateji vasitə

"Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin milli radio və televiziya yayımının yubileyi münasibətilə ünvanladığı müraciət ölkəmizin informasiya siyasətinin əsas istiqamətlərini, milli medianın cəmiyyət və dövlət qarşısındakı məsuliyyətini, eləcə də müasir dövrdə informasiya təhlükəsizliyini

16 noyabr
.

Şəmkirdə meyiti tapılanlarla bağlı - Yeni detallar

Ötən gün Şəmkirdə evdə iki nəfərin meyitinin tapılması ilə bağlı bəzi təfərrüatlar üzə çıxıb. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, ilkin araşdırmalar zamanı rayonun Varlı Həyat kəndində 1968-ci il təvəllüdlü Rəfi Mustafayevin özünə məxsus evdə qeyri-rəsmi münasibətdə yaşadığı qadını qətlə yetirməsin

17 noyabr