Məktəb bufeti və toylarda zəhərlənmə halları: İnsanlar özünü necə qoruya bilər? - QİDA EKSPERTİNDƏN AÇIQLAMA

Məktəb bufetində şagirdlərin, ardınca toy mərasimində onlarla insanın zəhərlənməsi qida təhlükəsizliyi məsələsini yenidən gündəmə gətirib. Gəncədə məktəb bufetində zəhərlənmə hadisəsindən sonra obyektin fəaliyyəti məhdudlaşdırılıb, Kürdəmir rayonunda isə toy mərasimindən sonra 92 nəfər zəhərlənmə şübhəsi ilə xəstəxanaya müraciət edib. Belə hallarda məsuliyyət yalnız qidanı hazırlayan və təqdim edən şəxslərlə məhdudlaşmır.

Məhsulların saxlanma şəraiti, hazırlanma prosesi, şəxsi gigiyena, qidaların temperatur rejiminə uyğun qorunması və istehlakçıların seçimləri də mühüm rol oynayır. AQTA da şadlıq saraylarını yüksək risk qrupuna aid qida obyektləri kimi qiymətləndirir. Bəs məktəb bufetlərində, restoran və şadlıq saraylarında qida zəhərlənməsi riskindən qorunmaq üçün insanlar nələrə diqqət etməlidir? İstehlakçı şübhəli qida ilə qarşılaşdıqda necə davranmalıdır?
Mövzu ilə bağlı qida eksperti Fərid Səfərov Sonxeber.az-a açıqlamasında bildirdi ki, məktəb bufetləri və toy kimi kütləvi tədbirlərdə qida zəhərlənmələrinin qarşısını almaq üçün əsas məsuliyyət həm qida hazırlayan müəssisələrin, həm də istehlakçıların üzərinə düşür. Xüsusilə çoxsaylı insanlara eyni vaxtda yemək təqdim edildiyi üçün kiçik bir gigiyena pozuntusu belə çoxlu sayda insanın zəhərlənməsinə səbəb ola bilər. Onun sözlərinə görə, istehlakçı ilk növbədə qidanın hazırlanma və saxlanma şəraitinə diqqət etməlidir: "İsti yeməklər isti, soyuq məhsullar isə soyuq şəraitdə saxlanılmalıdır. Ət, toyuq, balıq, yumurta, mayonezli salatlar, kremli şirniyyatlar və süd məhsulları temperatur rejiminə xüsusilə həssasdır. Bu məhsullar otaq temperaturunda uzun müddət qaldıqda bakteriyaların sürətlə çoxalması üçün əlverişli mühit yaranır. Toylarda və digər kütləvi tədbirlərdə süfrədə saatlarla qalan salatlar, qəlyanaltılar, kremli məhsullar və bişmiş ət yeməklərinə daha ehtiyatlı yanaşmaq lazımdır. Qoxusu, dadı və görünüşü normal olan qida da təhlükəli ola bilər. Yəni yalnız məhsulun xarab olub-olmadığını görünüşə əsasən müəyyən etmək düzgün deyil.

Məktəb bufetlərində isə valideynlər uşaqlara gigiyena qaydalarını öyrətməli, açıqda saxlanılan, qablaşdırılması və mənşəyi şübhəli olan məhsullardan uzaq durmalarını tövsiyə etməlidirlər. Qida qəbulundan əvvəl əllərin yuyulması da ən sadə və effektiv qorunma tədbirlərindəndir.

Digər tərəfdən, zəhərlənmələrin qarşısının alınması yalnız istehlakçının diqqətindən asılı deyil. Qidanın hazırlanması, bişirilməsi, saxlanması, daşınması və təqdim olunmasının bütün mərhələlərində gigiyena və temperatur tələblərinə ciddi əməl edilməlidir. Məktəb bufetləri və kütləvi iaşə obyektləri mütəmadi nəzarətdə saxlanılmalı, işçilərin şəxsi gigiyenası, su və avadanlıqların təmizliyi, xammalın mənşəyi və məhsulların yararlılıq müddəti yoxlanılmalıdır.

Əgər bir neçə nəfərdə eyni yeməkdən sonra ürəkbulanma, qusma, ishal, qarın ağrısı və ya hərarət yaranırsa, bunu adi mədə narahatlığı kimi qiymətləndirmək olmaz. Tibbi yardıma müraciət etmək və şübhəli qida barədə aidiyyəti qurumlara məlumat vermək vacibdir. Xüsusilə uşaqlarda, yaşlılarda və xroniki xəstəliyi olan şəxslərdə susuzlaşma daha sürətli və təhlükəli inkişaf edə bilər.

Əsas prinsip sadədir: təhlükəsiz xammal + düzgün bişirmə + soyuq zəncirə və temperatur rejiminə əməl + şəxsi gigiyena + düzgün saxlanma. Bu qaydalar qorunduqda həm məktəb bufetlərində, həm də toy və digər kütləvi tədbirlərdə qida zəhərlənməsi riskini ciddi şəkildə azaltmaq mümkündür.

Sağlam qidalanaraq sağlam yaşayın!".

Müəllif: İlkin Məmmədkərimov

Telegramda izləyin