Türkiyə müharibənin astanasında? Qara dənizdə hücumlar, Səudiyyədə hərbi hazırlıq

Türkiyə müharibənin astanasında? Qara dənizdə hücumlar, Səudiyyədə hərbi hazırlıqTürkiyə regionda iki fərqli istiqamətdə artan təhlükəsizlik təzyiqi ilə üz-üzədir. Bir tərəfdən Ankara Səudiyyə Ərəbistanının təhlükəsizliyinin müdafiəsi çərçivəsində hərbi qüvvə və imkanların Krallıq ərazisinə sürətlə yerləşdirilməsi barədə qərar verib. Digər tərəfdən, Qara dənizdə Türkiyə ilə əlaqəli mülki gəmilərin hücuma məruz qalması Ankara üçün yeni təhlükəsizlik sualları yaradıb. Xüsusilə Qara dənizdə türk gəmilərinə qarşı hücumların artması və Türkiyənin xarici işlər naziri Hakan Fidanın müharibənin Qara dənizə yayılmasının qəbuledilməz olduğunu bildirməsi vəziyyətin ciddiliyini ortaya qoyur.

Belə bir şəraitdə əsas sual yaranır: Türkiyə eyni vaxtda həm Yaxın Şərqdə hərbi öhdəliklərini artırarkən, həm də Qara dənizdə öz vətəndaşlarının və gəmilərinin təhlükəsizliyini qorumağa çalışaraq regional müharibələrin birbaşa tərəfinə çevrilmək riski ilə üzləşirmi? TRT Haber-in məlumatına görə, Məkkə Müdafiə İttifaqı çərçivəsində qəbul edilən qərar Türkiyə əsgərinin avtomatik olaraq Səudiyyə Ərəbistanına göndərilməsi demək deyil; Türkiyənin hərbi qüvvə göndərməsi milli qərar mexanizmləri və konstitusion prosedurlardan asılıdır.
Türkiyə müharibənin astanasında? Qara dənizdə hücumlar, Səudiyyədə hərbi hazırlıqMövzu ilə bağlı politoloq, Resurs Analitik İnformasiya Mərkəzi İctimai Birliyinin sədri Rasim Quliyev Sonxeber.az-a açıqlamasında bildirdi ki, Türkiyənin Səudiyyə Ərəbistanında hərbi qüvvə yerləşdirməsi ilə bağlı yayılan xəbərlər Türkiyə Səudiyyə Ərəbistanı və Pakistanla birlikdə Məkkə Paktı çərçivəsində, yəni bir-birinin müdafiəsini nəzərdə tutan mexanizm əsasında müəyyən hərbi qüvvələrini həmin ərazilərdə yerləşdirə biləcəyini nəzərdə tutur. Lakin bu, hələlik yalnız yayılan məlumatlardır və bunun reallaşıb-reallaşmayacağı dəqiq deyil.

Digər tərəfdən, Qara dənizdə Türkiyəyə məxsus gəminin vurulması ilə bağlı da mətbuatda müxtəlif məlumatlar yayılıb. Bunun Rusiya tərəfindən vurulduğu iddia olunur, amma bu məsələ də hələ sübut olunmalıdır. Birinci mərhələdə Qərb mediasında bu barədə məlumatların yayılması mümkündür, lakin hadisənin əslində necə baş verdiyi araşdırılmalıdır.

Hesab edirəm ki, bütün bunlar hazırda Türkiyənin müharibəyə qoşulması və ya ciddi hərbi qarşıdurmaya cəlb olunması anlamına gəlmir. Çünki həmin regionda onsuz da müharibə gedir və Rusiya-Ukrayna müharibəsinin fəsadlarının ətraf ərazilərə də sıçraması mümkündür. Belə hadisələrdə tərəflər, bir qayda olaraq, öz mövqelərini əsaslandırmağa çalışırlar. Məsələn, Azərbaycan sərnişin təyyarəsinin Rusiya hava məkanında vurulması ilə bağlı hadisədə də Rusiya tərəfi bunun hərbi səhv olduğunu və ya buna bənzər səbəbləri əsaslandırmağa çalışmışdı.

Demək istədiyim odur ki, bu məsələlər hələ Türkiyənin müharibəyə qoşulması üçün ciddi əsas yaratmır. Əksinə, Türkiyə bu gün dünyada baş verən bir sıra böyük münaqişələrdə, o cümlədən Körfəz və Ukrayna müharibələrində birbaşa tərəf kimi iştirak etməyən və özünün balanslı mövqeyini qorumağa çalışan nadir ölkələrdəndir. Türkiyə ümumiyyətlə müharibələrə qoşulmaq istəmir.

Türkiyə hansısa bölgəyə - istər Suriya, istər Liviya, istərsə də digər istiqamətlərə - müəyyən qədər hərbi müdaxilə edirsə, bunu əsasən hərbi-siyasi balans yaratmaq məqsədilə edir, qarşıdurmanı daha da dərinləşdirmək üçün deyil.

Ona görə də düşünmürəm ki, Türkiyə yaxın vaxtlarda hansısa tərəfin hərbi müttəfiqi kimi birbaşa qarşıdurmaya qoşulsun. Təbii ki, Türkiyənin müxtəlif ölkələrlə tərəfdaşlıq münasibətləri var. Lakin söhbət sırf hərbi qarşıdurma mövqeyindən iştirakdan gedirsə, bunun hazırda dərhal baş verəcəyini düşünmürəm.

Məkkə Paktı məsələsinə gəldikdə isə, Türkiyə, əlbəttə, bu prosesin iştirakçısıdır və paktın genişləndirilməsi ilə bağlı da müxtəlif məlumatlar yayılır. Bu çərçivədə Türkiyənin müəyyən hərbi qüvvələrini həmin ərazilərdə və ya üzv ölkələrdə yerləşdirmək imkanının yaranması mümkündür. Ancaq bu da hələlik yayılan məlumat və ehtimallardır.

Burada əsas məsələ ondan ibarətdir ki, Türkiyənin həmin pakta əsasən hansısa ölkədə daimi hərbi qüvvə saxlaması mütləq şərt deyil. Ehtiyac yarandığı və müvafiq tələb olduğu halda Türkiyə paktın prinsiplərinə uyğun olaraq hərbi və digər formada dəstək verə bilər.

Müəllif: İlkin Məmmədkərimov


Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Siyasət   Baxılıb: 1058   Tarix: 06 oktyabr 2026  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş


Oxşar xəbərlər

.

Prezident və xanımının şərəfinə rəsmi nahar verilib

Noyabrın 21-də Hanoyda Vyetnam Sosialist Respublikasının Prezidenti To Lamın və xanımı No Fon Linin adından Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin və birinci xanım Mehriban Əliyevanın şərəfinə rəsmi nahar verilib. AZƏRTAC-a istinadən xəbər verir ki, prezidentlər tədbirdə çıxış ediblər

21 noyabr
.

Prezident İlham Əliyev Vyetnam Xəbər Agentliyinə müsahibə verib

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev Vyetnam Xəbər Agentliyinə (VNA) müsahibə verib. AZƏRTAC-a istinadən müsahibəni təqdim edir:. - Hörmətli cənab Prezident, ikitərəfli əməkdaşlığın tarixində yeni mərhələnin başlanması ilə əlamətdar olacaq Vyetnama qarşıdakı rəsmi səfəriniz ərəfəsində Si

19 noyabr
.

İlham Əliyevlə xanımını belə qarşıladılar - Video - Fotolar

Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin noyabrın 21-də Vyetnam Sosialist Respublikasının paytaxtı Hanoyda rəsmi qarşılanma mərasimi olub. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, Vyetnamın və Azərbaycanın Dövlət bayraqlarının dalğalandığı meydanda Prezident İlham Əliyevin şərəfinə fəxri qarovul dəstəsi düzülmüşdü

21 noyabr
.

Prezident İlham Əliyev: "Vyetnam biznesinin Azərbaycan iqtisadiyyatında iştirakı münasibətlərin mühüm tərkib hissəsidir"

"Vyetnam biznesinin Azərbaycan iqtisadiyyatında iştirakı da ikitərəfli münasibətlərin mühüm tərkib hissəsidir". AZƏRTAC-a istinadən xəbər verir ki, bu fikir Prezident İlham Əliyev Vyetnam Xəbər Agentliyinə (VNA) müsahibəsində səsləndirib. "Tikinti və infrastrukturun inkişafı, həmçini

19 noyabr
.

Əliyev Vyetnam Milli Assambleyasının sədri ilə bir arada - Fotolar - Yenilənib

Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev bu gün Hanoyda Vyetnamın Milli Assambleyasının sədri Çan Tan Man ilə görüşüb. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, bununla bağlı Prezidentin Mətbuat Xidməti məlumat yayıb. *. Görüşdə çıxış edən Milli Assambleyanın sədri Çan Tan Man deyib:. - Sosial və iqtisadi sahələrd

20 noyabr
.

Məsud Pezeşkian İranda Qərbi Azərbaycana qarşı ədalətsizlikdən danışdı - Video

İran Prezidenti Məsud Pezeşkian ölkənin əyalətləri arasında mövcud olan sosial-iqtisadi bərabərsizlikdən bəhs edərək, Qərbi Azərbaycan ostanının digər bölgələrdən geri qalmasını nümunə göstərib. xəbər verir ki, bu barədə İranın "Fars" informasiya agentliyi məlumat yayıb. Dövlət başçısının sözlərin

21 noyabr
.

25 Noyabr - Kəlbəcər Şəhəri Gününü qalib və güclü ölkənin vətəndaşları kimi qeyd etmək qürurvericidir

2020-ci il noyabrın 25-i Azərbaycan tarixinə Kəlbəcərin erməni işğalından azad edildiyi gün kimi yazılıb. Prezident İlham Əliyevin 2023-cü il iyulun 31-də imzaladığı Sərəncama əsasən, bu şanlı tarix Kəlbəcər Şəhəri Günü kimi qeyd olunur. Kəlbəcər 1930-cu il avqustun 8-də inzibati rayon statusu alıb

21 noyabr
.

Prezident Almaniyanın XİN rəhbərini qəbul etdi - Foto

Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev bu gün Almaniya xarici işlər naziri Yohan David Vadefulun başçılıq etdiyi nümayəndə heyətini qəbul edib. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, qonaq, ilk növbədə, Almaniya Prezidenti Frank-Valter Ştaynmayerin və Federal Kansler Fridrix Mertsin salamlarını dövlət başçısın

17 noyabr
.

İki ölkə arasında iqtisadi münasibətlər yeni mərhələdə

Vyetnamın iqtisadi gücü, sənaye və istehsal potensialı, Azərbaycanın enerji resursları, tranzit imkanları və əlverişli coğrafi mövqeyi qarşılıqlı iqtisadi əməkdaşlığın genişləndirilməsi üçün ciddi zəmin yaradır. Prezident İlham Əliyevin Vyetnam Xəbər Agentliyinə verdiyi müsahibə iki ölkə arasında iqtisad

20 noyabr