Ölkəmizin beynəlxalq mövqeyini daha da möhkəmləndirən əməkdaşlıq
Azərbaycan ilə Böyük Britaniya və Şimali İrlandiya Birləşmiş Krallığı arasında Strateji Tərəfdaşlıq haqqında Birgə Bəyannamənin imzalanması iki ölkə arasındakı münasibətlərin keyfiyyətcə yeni mərhələyə qədəm qoyduğunu nümayiş etdirir. Noyabrın 12-də Dublində imzalanan bu sənəd təkcə diplomatik münasibətlərin inkişafı baxımından deyil, həm də Azərbaycanın beynəlxalq siyasi və iqtisadi mövqelərinin möhkəmləndirilməsi kontekstində mühüm əhəmiyyət daşıyır.
Bəyannamənin ən mühüm siyasi məqamlarından biri Azərbaycanın suverenliyinə, müstəqilliyinə və ərazi bütövlüyünə beynəlxalq hüququn fundamental prinsipləri əsasında hörmətin bir daha təsdiqlənməsidir. Sənəddə Vaşinqton Sülh Zirvəsi Bəyannaməsinə istinad edilməsi və Azərbaycan-Ermənistan münasibətlərinin normallaşdırılması istiqamətində atılan addımların alqışlanması Böyük Britaniyanın Cənubi Qafqazda davamlı sülh və sabitliyin təmin olunmasına verdiyi əhəmiyyəti göstərir. Bu yanaşma Azərbaycanın regionda formalaşdırmağa çalışdığı yeni siyasi və təhlükəsizlik arxitekturasının beynəlxalq tərəfdaşlar tərəfindən dəstəklənməsi baxımından diqqətəlayiqdir.
Sənədin digər mühüm istiqaməti müdafiə və təhlükəsizlik sahəsində əməkdaşlığın genişləndirilməsidir. Tərəflər müdafiə potensialının artırılması, təlimlərin keçirilməsi, müdafiə sənayesi sahəsində imkanların araşdırılması, hüquq-mühafizə orqanları arasında əlaqələrin gücləndirilməsi və sərhəd təhlükəsizliyi istiqamətində əməkdaşlıq barədə razılığa gəliblər. Müasir beynəlxalq münasibətlər sistemində təhlükəsizlik çağırışlarının mürəkkəbləşdiyi bir dövrdə bu əməkdaşlıq Azərbaycanın müdafiə və institusional imkanlarının inkişafına əlavə töhfə verə bilər.
İqtisadi sahədə əməkdaşlığın genişləndirilməsi isə Bəyannamənin strateji əhəmiyyətini daha da artırır. Böyük Britaniya Azərbaycanın uzunmüddətli iqtisadi tərəfdaşlarından biridir. Yeni sənəddə ticarət, investisiya, infrastruktur, xidmətlər, maliyyə bazarları və kiçik və orta sahibkarlığın inkişafı kimi istiqamətlərin xüsusi yer alması münasibətlərin yalnız ənənəvi enerji əməkdaşlığı ilə məhdudlaşmadığını göstərir. Bu, Azərbaycanın iqtisadiyyatın şaxələndirilməsi və qeyri-neft sektorunun inkişafı strategiyası baxımından da mühüm perspektivlər açır.
Xüsusilə Orta Dəhlizin inkişafına verilən dəstək geosiyasi və geoiqtisadi baxımdan diqqət çəkir. Hazırda Avropa ilə Asiya arasında alternativ nəqliyyat və logistika marşrutlarına maraq artır. Azərbaycanın əlverişli coğrafi mövqeyi, inkişaf edən nəqliyyat infrastrukturu və enerji resursları ölkəmizi bu prosesdə mühüm tranzit və bağlantı mərkəzinə çevirir. Böyük Britaniyanın Orta Dəhlizin inkişafını dəstəkləməsi Azərbaycanın beynəlxalq nəqliyyat-logistika sistemində rolunun gücləndirilməsi üçün yeni imkanlar yarada bilər.
Enerji əməkdaşlığı da yeni tərəfdaşlığın əsas sütunlarından biri kimi çıxış edir. Bununla belə, diqqətçəkən məqam əməkdaşlığın ənənəvi enerji sahəsindən bərpaolunan enerji, yaşıl maliyyələşdirmə və aşağıkarbonlu texnologiyalara doğru genişləndirilməsidir. Bu yanaşma Azərbaycanın enerji strategiyasının müasir çağırışlara uyğunlaşdırılması, enerji təhlükəsizliyinin möhkəmləndirilməsi və yaşıl iqtisadiyyata keçidin sürətləndirilməsi baxımından əhəmiyyətlidir.
Bəyannamənin təhsil, elm və innovasiya sahələrini əhatə etməsi də xüsusi qeyd olunmalıdır. Süni intellekt, rəqəmsal idarəetmə, peşə təhsili, elmi tədqiqatlar və texnoloji innovasiyalar üzrə əməkdaşlıq Azərbaycanın insan kapitalının inkişafına xidmət edə bilər. Müasir dünyada dövlətlərin rəqabət qabiliyyəti yalnız təbii resurslarla deyil, həm də bilik, texnologiya və innovasiya potensialı ilə müəyyənləşir. Bu baxımdan, Britaniya universitetləri, tədqiqat institutları və texnoloji şirkətləri ilə əlaqələrin genişləndirilməsi uzunmüddətli perspektivdə mühüm nəticələr verə bilər.
Bəyannamənin mühüm xüsusiyyətlərindən biri də əməkdaşlığın üç əsas istiqamət üzrə illik Strateji Tərəfdaşlıq görüşləri vasitəsilə izlənilməsinin nəzərdə tutulmasıdır. Bu mexanizm sənəddə əksini tapan razılaşmaların praktik nəticələrə çevrilməsi, prioritetlərin müəyyənləşdirilməsi və qarşılıqlı öhdəliklərin icrasına nəzarət baxımından əhəmiyyətlidir.
Çünki strateji tərəfdaşlığın real dəyəri imzalanmış sənədlərin sayında deyil, onların konkret iqtisadi, siyasi, təhlükəsizlik və humanitar nəticələrində özünü göstərir.
Vahid İsmayılov
Tarix üzrə fəlsəfə doktoru
Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda Paylaş











TƏCİLİ! Sabah bu ərazilərdə QAZ OLMAYACAQ
XƏBƏRDARLIQ! Bu tarixlərdə hava KƏSKİN PİSLƏŞƏCƏK: Güclü külək, temperatur enəcək...
Bakıda yataqxanadan tələbə qızın meyiti tapıldı
Minaya düşərək həlak olan şəxs 2 övlad atası olub - YENİLƏNİB
Qaz limiti ilə bağlı ŞAD XƏBƏR - Sərfiyyat minimuma enəcək
Paytaxtda restoranda dava: Qıza söz atan kişi arvadının yanında döyüldü
Bu ərazilərdə SU OLMAYACAQ
"4 ildir bu xəstəliyə görə kökəlmirəm"
Milli Qəhrəman Ehtiram Əliyevlə vida mərasimi keçirilməyəcək: Dəfnin vaxtı və yeri açıqlandı - YENİLƏNİB
Dondurucu soyuqlar gəlir - XƏBƏRDARLIQ
Birdəfəlik sosial müavinətlər BU TARİXDƏ ÖDƏNİLƏCƏK
"Başı ağrıyırmış, hamama gedib..." - Yataqxanada tələbənin ölümünün təfərrüatı - VİDEO
Məzun olmağa hazırlaşırdılar, arzuları yarımçıq qaldı: İki məktəblinin faciəli taleyi - Video
Əhaliyə SON DƏQİQƏ XƏBƏRDARLIĞI: Bu tarixdə qar yağacaq
Gələn il orta aylıq əməkhaqqı bu qədər artacaq