İlham Əliyevin Vyetnam Xəbər Agentliyinə müsahibəsi: Azərbaycan-Vyetnam münasibətlərində yeni strateji mərhələnin başlanğıcı
Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin 19 noyabr 2026-cı il tarixində Vyetnam Xəbər Agentliyinə (VNA) verdiyi müsahibə ölkəmizin xarici siyasət strategiyasının, beynəlxalq əməkdaşlıq prioritetlərinin və Cənub-Şərqi Asiya regionuna artan marağının mühüm siyasi mesajlarını özündə əks etdirir. Dövlət başçısının müsahibəsi Azərbaycan-Vyetnam münasibətlərinin tarixi köklərini, mövcud əməkdaşlıq imkanlarını, iqtisadi tərəfdaşlığın perspektivlərini və iki ölkə arasında qarşılıqlı etimada əsaslanan dostluğun gələcək inkişaf istiqamətlərini əhatə edir.
Müsahibənin əsas siyasi mahiyyəti ondan ibarətdir ki, Azərbaycan artıq ənənəvi əməkdaşlıq coğrafiyası ilə məhdudlaşmır, beynəlxalq münasibətlər sistemində mövqeyini gücləndirərək yeni regionlarla əlaqələrini genişləndirir. Prezident İlham Əliyevin Vyetnam Xəbər Agentliyinə verdiyi müsahibə də məhz bu strateji yanaşmanın növbəti təzahürüdür. Azərbaycanın Cənub-Şərqi Asiyanın dinamik inkişaf edən dövlətlərindən biri olan Vyetnamla münasibətlərini yeni səviyyəyə yüksəltmək niyyəti ölkəmizin çoxşaxəli və praqmatik xarici siyasət kursunun mühüm istiqamətlərindən biridir.
Dövlət başçısı müsahibəsində Azərbaycan-Vyetnam münasibətlərinin təxminən 70 illik tarixə malik olduğunu xüsusi vurğulayıb. Bu münasibətlərin təməli 1959-cu ildə Vyetnam Demokratik Respublikasının Prezidenti Ho Şi Minin Bakıya səfəri ilə qoyulub. Sonrakı mərhələdə Ümummilli Lider Heydər Əliyevin 1983-cü ildə Vyetnama səfəri ikitərəfli əməkdaşlığın inkişafında xüsusi əhəmiyyət daşıyıb. Heydər Əliyevin təşəbbüsü ilə səfərin səkkiz günə qədər uzadılması və Vyetnamın əsas regionlarını əhatə etməsi iki xalq arasında dostluq münasibətlərinin möhkəmlənməsinə, iqtisadi və humanitar əməkdaşlığın genişlənməsinə mühüm töhfə verib.
Bu tarixi məqamların Prezident İlham Əliyev tərəfindən xüsusi qeyd edilməsi təsadüfi deyil. Çünki Azərbaycanın xarici siyasətində tarixi dostluq münasibətlərinin qorunması, əvvəlki nəsillərin yaratdığı əməkdaşlıq ənənələrinin müasir dövrün tələblərinə uyğun inkişaf etdirilməsi mühüm yer tutur. Dövlət başçısı bununla həm də Azərbaycanın beynəlxalq əlaqələrində davamlılıq prinsipinə sadiqliyini nümayiş etdirir.
Azərbaycan-Vyetnam münasibətlərinin inkişafında 2025-ci ilin may ayında Vyetnam Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin Baş katibi To Lamın Azərbaycana dövlət səfəri xüsusi mərhələ təşkil edib. Həmin səfər çərçivəsində aparılan danışıqlar energetika, investisiya, müdafiə, kibertəhlükəsizlik və digər sahələrdə əməkdaşlığın genişləndirilməsini əhatə edib. Strateji Tərəfdaşlıq haqqında Birgə Bəyannamənin imzalanması isə münasibətlərin keyfiyyətcə yeni mərhələyə yüksəldiyini təsdiqləyib.
Burada diqqət çəkən mühüm məqam ondan ibarətdir ki, Azərbaycan-Vyetnam əməkdaşlığı yalnız dövlət başçıları səviyyəsində siyasi dialoqla məhdudlaşmır. Hökumətlərarası komissiyalar, parlamentlərarası dostluq qrupları, dövlət qurumları və hakim partiyalar arasında əlaqələr də münasibətlərin institusional əsaslarını möhkəmləndirir. Yeni Azərbaycan Partiyası ilə Vyetnam Kommunist Partiyası arasında əməkdaşlığın inkişafı da siyasi dialoqun davamlılığını təmin edən amillərdəndir.
Prezident İlham Əliyevin müsahibəsində Azərbaycanın suverenliyinə və ərazi bütövlüyünə Vyetnamın göstərdiyi dəstəyə xüsusi diqqət ayırması da mühüm siyasi məna daşıyır. Dövlət başçısı Vyetnamın Azərbaycanın beynəlxalq səviyyədə tanınmış sərhədlərinin toxunulmazlığına dəstəyini, 44 günlük Vətən müharibəsi zamanı BMT Təhlükəsizlik Şurasının qeyri-daimi üzvü kimi nümayiş etdirdiyi mövqeyi yüksək qiymətləndirib.
Bu məqam Azərbaycanın xarici siyasətində dövlət suverenliyi və ərazi bütövlüyü prinsiplərinin nə qədər mühüm yer tutduğunu bir daha göstərir. Azərbaycan hər zaman beynəlxalq münasibətlərdə ədalətli mövqeyə, dövlətlərin suverenliyinə və beynəlxalq hüququn fundamental prinsiplərinə hörmətə əsaslanan əməkdaşlığın tərəfdarı olub. Vyetnamın həmin dövrdə nümayiş etdirdiyi mövqe isə iki ölkə arasında siyasi etimadın formalaşmasına mühüm töhfə verib.
Müsahibənin iqtisadi istiqaməti də xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Prezident İlham Əliyevin açıqladığı məlumata görə, 2025-ci ilin yekunlarına əsasən, Azərbaycanla Vyetnam arasında ticarət dövriyyəsi 150 milyon ABŞ dollarını ötüb. Bununla belə, dövlət başçısı mövcud göstəricilərin iki ölkənin real iqtisadi potensialını tam əks etdirmədiyini bildirib. Bu yanaşma qarşılıqlı ticarətin genişləndirilməsi üçün daha böyük imkanların mövcudluğuna işarə edir.
Energetika sahəsi əməkdaşlığın əsas istiqamətlərindən biri olaraq qalır. Azərbaycan Dövlət Neft Şirkəti SOCAR ilə Vyetnamın PetroVietnam şirkəti arasında əlaqələrin gücləndirilməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır. 2025-ci ildə imzalanmış Anlaşma Memorandumu neft-qaz yataqlarının kəşfiyyatı və işlənməsi, texniki xidmətlər, mütəxəssislərin hazırlanması kimi istiqamətləri əhatə edir.
Azərbaycanın zəngin enerji təcrübəsi ilə Vyetnamın iqtisadi inkişaf potensialının birləşdirilməsi qarşılıqlı faydalı layihələrin həyata keçirilməsi üçün geniş imkanlar yaradır. Eyni zamanda, əməkdaşlığın yalnız ənənəvi enerji sektorunda deyil, bərpaolunan enerji sahəsində də inkişaf etdirilməsi gələcək baxımdan mühüm perspektivlər vəd edir.
Vyetnam şirkətlərinin Azərbaycana marağının artması da diqqətəlayiqdir. Prezidentin qeyd etdiyi kimi, ROX Group şirkəti tikinti, infrastruktur, günəş və külək enerjisi sahələrində layihələrin həyata keçirilməsində maraqlıdır. 2026-cı ilin sentyabrında Bakıda keçirilən II Azərbaycan Beynəlxalq İnvestisiya Forumu çərçivəsində bu şirkətlə müvafiq razılaşmaların imzalanması iqtisadi əlaqələrin praktiki müstəviyə keçdiyini göstərir.
Müsahibədə Azərbaycanın tranzit və logistika imkanlarına da xüsusi yer ayrılıb. 2026-cı ilin yanvar-sentyabr aylarında Azərbaycan üzərindən Vyetnamla bağlı tranzit yükdaşımalarının həcmi ötən ilin müvafiq dövrü ilə müqayisədə təxminən altı dəfə artaraq 8 min tonu ötüb. Bu rəqəm ölkəmizin beynəlxalq nəqliyyat dəhlizlərində artan rolunun konkret göstəricisidir.
Azərbaycanın Orta Dəhliz və Şimal-Cənub Nəqliyyat Dəhlizi vasitəsilə Vyetnamdan Avropaya və əks istiqamətdə yüklərin daşınmasında iştirak imkanları genişdir. Bu istiqamətdə əməkdaşlığın inkişafı Azərbaycanın tranzit ölkə kimi mövqeyini gücləndirməklə yanaşı, Vyetnamın Avropa bazarlarına çıxış imkanlarını da genişləndirə bilər.
Prezident İlham Əliyevin müsahibəsində humanitar, təhsil və mədəni əlaqələrə geniş yer ayırması da diqqətdən kənarda qalmamalıdır. Çünki dövlətlərarası münasibətlərin uzunömürlü olması yalnız iqtisadi maraqlardan deyil, xalqlar arasında qarşılıqlı hörmətin, mədəni yaxınlığın və humanitar əlaqələrin möhkəmliyindən də asılıdır.
Bu baxımdan Heydər Əliyev Fondunun Vyetnamla humanitar əlaqələrin inkişafına verdiyi töhfələr xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Fondun Ha Giang əyalətində ibtidai məktəbin inşası və müxtəlif təhsil proqramlarına dəstək göstərməsi Azərbaycan xalqının humanizm və xeyriyyəçilik ənənələrinin beynəlxalq miqyasda təzahürüdür.
2025-ci ildə Heydər Əliyev Fondunun vitse-prezidenti Leyla Əliyevanın Vyetnama səfəri, müxtəlif dövlət və ictimaiyyət nümayəndələri ilə görüşləri, eləcə də Hanoi Ticarət və Turizm Kollecinə maliyyə yardımının göstərilməsi humanitar əməkdaşlığın genişlənməsinə xidmət edib.
Təhsil sahəsində də zəngin tarixi ənənələr mövcuddur. Sovet dövründə təxminən 5 min Vyetnam vətəndaşının Azərbaycanda təhsil alması iki xalq arasında möhkəm dostluq körpüsü yaradıb. Həmin insanların əldə etdikləri bilik və təcrübəni öz ölkələrinin inkişafına yönəltməsi Azərbaycan təhsil sisteminin beynəlxalq əməkdaşlıq tarixindəki rolunu göstərir.
2025-ci ildə Azərbaycan Dövlət Neft və Sənaye Universitetində Ho Şi Minin xatirə otağının açılması da bu tarixi dostluğun rəmzi hadisələrindən biri olub. Eyni zamanda, Vyetnam və Azərbaycan universitetləri arasında əməkdaşlıq müqavilələrinin imzalanması, vyetnamlı gənclərin Qoşulmama Hərəkatına üzv ölkələrin vətəndaşları üçün nəzərdə tutulmuş təhsil qrantlarından yararlanmaq imkanları əlaqələrin gələcək nəsillər səviyyəsində də davam etdirilməsinə şərait yaradır.
Mədəniyyət sahəsində əməkdaşlıq da iki ölkənin yaxınlaşmasında mühüm rol oynayır. Azərbaycanda mütəmadi olaraq Vyetnam günlərinin keçirilməsi, 2026-cı ildə bu festivalın ilk dəfə Bakı və Qəbələdə təşkil olunması mədəni əlaqələrin yeni mərhələyə yüksəldiyini göstərir. Vyetnam şairi May Van Fanın şeirlər toplusunun Azərbaycanda nəşri də xalqlar arasında ədəbi-mədəni dialoqun inkişafına xidmət edir.
Azərbaycanın Vyetnamda baş vermiş təbii fəlakətlər zamanı göstərdiyi maliyyə yardımı isə dostluğun yalnız xoş günlərdə deyil, çətin anlarda da özünü göstərdiyini təsdiqləyir. 2024-cü ildə "Yaqi" tayfununun, 2025-ci ildə isə genişmiqyaslı daşqınların nəticələrinin aradan qaldırılmasına göstərilən dəstək Azərbaycanın beynəlxalq humanitar həmrəylik prinsipinə sadiqliyinin nümunəsidir.
Prezident İlham Əliyevin müsahibəsinin ən mühüm strateji mesajlarından biri Azərbaycanın regional imkanları ilə Vyetnamın iqtisadi potensialının uzlaşdırılmasıdır. Dövlət başçısının vurğuladığı kimi, Vyetnam Cənub-Şərqi Asiyada dinamik inkişaf edən ölkə, Azərbaycan isə Cənubi Qafqazda əsas logistika və energetika mərkəzlərindən biridir. Bu iki imkanın birləşdirilməsi yeni bazarlara çıxış, investisiya axınlarının genişləndirilməsi və iri birgə layihələrin reallaşdırılması üçün əlverişli zəmin yaradır.
Bu əməkdaşlıq Azərbaycanın Asiya istiqamətində xarici iqtisadi əlaqələrinin şaxələndirilməsi baxımından da mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Qlobal iqtisadiyyatda nəqliyyat marşrutlarının, enerji təhlükəsizliyinin və alternativ ticarət yollarının əhəmiyyətinin artdığı bir dövrdə Azərbaycanın geostrateji mövqeyi ölkəmizə əlavə üstünlüklər qazandırır. Bakı-Hanoy əməkdaşlığının dərinləşməsi bu üstünlüklərin yeni istiqamətlərdə reallaşdırılması üçün imkanlar açır.
Bütün bunlar göstərir ki, Prezident İlham Əliyevin Vyetnam Xəbər Agentliyinə müsahibəsi sadəcə qarşıdakı rəsmi səfər ərəfəsində verilmiş ənənəvi açıqlama deyil. Bu müsahibə Azərbaycan-Vyetnam münasibətlərinin gələcək inkişafına dair siyasi və iqtisadi baxışın təqdimatıdır. Burada tarixə ehtiram, beynəlxalq həmrəylik, qarşılıqlı etimad, iqtisadi maraqlar və strateji tərəfdaşlıq vahid yanaşmada birləşir.
Nəticə etibarilə, Azərbaycan Vyetnamla münasibətlərini yeni mərhələyə daşımaqla Cənub-Şərqi Asiya regionunda mövqelərini möhkəmləndirmək, iqtisadi tərəfdaşlarının coğrafiyasını genişləndirmək və beynəlxalq nəqliyyat-logistika sistemində rolunu artırmaq niyyətini ortaya qoyur. Prezident İlham Əliyevin müsahibəsində ifadə olunan fikirlər Azərbaycanın müstəqil, praqmatik və milli maraqlara əsaslanan xarici siyasət kursunun ardıcıl davam etdirildiyini bir daha təsdiqləyir.
Tarixi dostluqdan strateji tərəfdaşlığa doğru inkişaf edən Azərbaycan-Vyetnam münasibətləri qarşıdakı dövrdə həm siyasi, həm iqtisadi, həm də humanitar sahələrdə yeni uğurlarla zənginləşmək potensialına malikdir.
Cavanşir Paşazadə
Milli Məclisin deputatı
Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda Paylaş











Sabaha leysan gözlənilir - XƏBƏRDARLIQ
Qətlə yetirilən Gülarənin atası danışdı - "Ayxan 2 ay idi gecələr yatmırdı"
Qadın qətllərinə qarşı ən sərt cəzalar: Azərbaycan İstanbul Konvensiyasına qoşula bilərmi? - VƏKİLDƏN AÇIQLAMA
Kiberdələduzluqda bir başqa yol...
Xarici vətəndaşlıq hərbi xidmətdən azad etmir - VACİB AÇIQLAMA
Elton qızına toy edir
Vətəndaşlara aşağı faizli kredit imkanı: Hansı şərtlər tələb olunur?
Prezident İlham Əliyev Vyetnama rəsmi səfərə gedib - Foto/Video
Kupçasız ev alanlar pullarını və əmlakı itirə bilər? - EKSPERTDƏN XƏBƏRDARLIQ
Nikahdan əvvəl alınan ev boşanma zamanı bölünə bilərmi? - Qanun nə deyir? - ƏMLAK EKSPERTİNDƏN AÇIQLAMA
Sənət adamlarından Könül Xasıyevanı pubda oxumasına reaksiya: "Mənim yaşıma uyğun deyil"
Vəkil Orxan Kəngərli həbs edildi
Azərbaycan-Vyetnam münasibətlərində yeni mərhələ: Əməkdaşlıq hansı istiqamətlərdə genişlənəcək?
Yaşıl çay alarkən bunlara diqqət edin - Keyfiyyətsiz məhsulu necə tanımaq olar? - QİDA EKSPERTİNDƏN AÇIQLAMA
Reuters: "Tayvan Çini seçkilərə müdaxilə etmək üçün minlərlə sosial media hesabından istifadə etməkdə ittiham edir"